Minister obrony Turcji Yasar Guler, minister obrony Rumunii Angel Tilvar i wiceminister obrony Bułgarii Atanas Zapryanov podpisali porozumienie w Stambule w sprawie trójstronnej inicjatywy mającej na celu oczyszczenie wód Morza Czarnego z pływających w nich min.
Na Morze Czarne nie wpłyną żadne okręty NATO poza tureckimi, rumuńskimi i bułgarskimi
- Wraz z wybuchem wojny groźba spowodowana pływającymi w Morzu Czarnym minami wzrosła. Aby z tym walczyć... porozumieliśmy się w sprawie stworzenia grupy zadaniowej ds. zwalczania min na Morzu Czarnym — powiedział Guler.
Miny morskie stanowią zagrożenie dla statków cywilnych przewożących zboże z Ukrainy. Od 24 lutego 2022 roku doszło do kilku przypadków, gdy statki pasażerskie były uszkadzane przez eksplozje min morskich. Ostatnio wydarzyło się to w grudniu, gdy na minę wpłynął statek płynący do ukraińskiego portu nad Dunajem.
Czytaj więcej
Pływający ponad banderą Panamy masowiec, zmierzający do portu rzecznego położonego nad Dunajem, wpadł na minę na Morzu Czarnym.
W rozminowaniu wód Morza Czarnego mają brać udział po trzy trałowce z każdego kraju, który jest stroną porozumienia, oraz jeden statek dowodzenia — informuje strona turecka.
Dowództwa Marynarek Wojennych wszystkich trzech krajów stworzą komisję, która będzie kierowała całą operacją - poinformował Guler. Członkowie porozumienia nie wykluczają, że do inicjatywy zaproszą inne kraje położone nad Morzem Czarnym „po tym jak wojna na Ukrainie się skończy”.
W ubiegłym tygodniu Turcja nie wpuściła na Morze Czarne dwóch niszczycieli min, które Wielka Brytania podarowała Ukrainie
Guler mówił też, że Turcja widzi możliwość „cennego” wkładu w inicjatywę przez kraje NATO, które nie leżą nad Morzu Czarnym (wszystkie państwa tworzące inicjatywę należą do Sojuszu — red.). Jednak — jak zaznaczył minister obrony Turcji — w rozminowaniu będą brać udział jedynie okręty trzech państw NATO, które leżą nad Morzem Czarnym.
W ubiegłym tygodniu Turcja nie wpuściła na Morze Czarne dwóch niszczycieli min, które Wielka Brytania podarowała Ukrainie. Stambuł zamknął bowiem Cieśniny Bosfor i Dardanele dla okrętów wojennych po wybuchu wojny na Ukrainie.
Turcja stara się ożywić „porozumienie zbożowe”
Ministrowie obrony Turcji, Rumunii i Bułgarii rozmawiali ws. inicjatywy oczyszczania z min Morza Czarnego na październikowym szczycie NATO w 2023 roku, a także w listopadzie, w Stambule.
Ankara działa też na rzecz wznowienia tzw. porozumienia zbożowego zawartego 22 lipca 2022 roku między Rosją, Ukrainą, Turcją a ONZ. Porozumienie to otworzyło szlak na Morzu Czarnym dla eksportu ukraińskiego zboża. Obecnie w zachodniej części Morza Czarnego, po tym jak od „porozumienia zbożowego” odstąpiła latem 2023 roku Rosja, Ukraina uruchomiła alternatywny „korytarz humanitarny” dla statków towarowych.
Tak kształtował się w ostatnich miesiącach eksport towarów rolnych z Ukrainy