Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego oficjalne dane policji maskują prawdziwą skalę problemu kradzieży w sklepach.
- Z jakich powodów sieci handlowe nie zgłaszają wielu incydentów i jakie działania podejmują we własnym zakresie.
- Dlaczego mniejsza liczba kradzieży nie musi oznaczać niższych strat finansowych dla branży.
Po trzech kwartałach 2026 r. stwierdzono 23,2 tys. przestępstw kradzieży w sklepach. To o 5,9 proc. mniej niż w analogicznym okresie ub.r. – wynika z danych Komendy Głównej Policji (KGP), które „Rzeczpospolita” poznała jako pierwsza. W przypadku wykroczeń, czyli kradzieży towaru o wartości poniżej 800 zł, spadek jest jeszcze wyższy. Ich liczba zmalała o 18,5 proc. do 133,5 tys.
To wciąż echa zmiany prawa, która mocno skomplikowała sytuację handlowców. Od października 2023 r. obowiązuje zwiększony do 800 zł pułap, powyżej którego kradzież klasyfikowana jest jako przestępstwo. Wcześniej było to 500 zł. Ta niekorzystna dla handlu zmiana wpływa na skalę zgłoszeń.
Kradzieży mniej, ale znikają coraz droższe towary
Choć na papierze w ciągu dziewięciu miesięcy liczba stwierdzonych przestępstw kradzieży w sklepach zmniejszyła się, to problem bynajmniej nie znika. – Najczęściej wykorzystywane są do tego kasy samoobsługowe. Podmieniane są metki, towary droższe ważone jako tańsze. Nie wszystko wychwyci skaner – mówi pracownik dużej sieci handlowej. Wskazuje na ciągły problem spożywania produktów przez klientów podczas wizyty w sklepie.
Sieciom handlowym zgłaszanie policji wielu zdarzeń wydaje się nieopłacalne, gdyż wiąże się to z trudnościami organizacyjnymi. – Gdy jest sprawa sądowa, ktoś musi na nią iść. Gra niewarta świeczki. W praktyce zgłaszane są głównie przypadki kradzieży notorycznych, z rzeczami dużej wartości, jak i takie, gdy dochodzi do przemocy podczas wykrycia – przyznaje kolejna sieć.
Czytaj więcej
Od lipca 2027 r. zaczną obowiązywać nowe unijne przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy. Zmienią one zasady dużych transakcji i płatno...
– Nie należy też utożsamiać liczby spraw z wartością strat. Nawet przy mniejszej liczbie zdarzeń łączny koszt może pozostawać wysoki, jeżeli kradzione są droższe produkty. Dochodzą też wydatki na ochronę i obsługę incydentów. Kradzieże są istotnym problemem operacyjnym i finansowym, ale ocena ich udziału w całości strat wymaga danych z poszczególnych sieci – mówi Michał Rosiak, ekspert rynku handlowego z Proxi.cloud. – Z samych statystyk policyjnych nie da się również ustalić, czy rośnie przeciętna wartość pojedynczej kradzieży. Do takiej oceny potrzebne byłyby porównywalne dane o wartości utraconego mienia – dodaje.
Kradzieże w sklepach były zawsze i niestety nie znikną. – Handel się zmienia, natura kradzieży także. Coraz częściej zajmują się tym zorganizowane grupy kradnące na zlecenie. Pomóc w walce z nimi mogą nowe technologie, ale nie wszystkie są zawsze skuteczne – mówi Andrzej Faliński, ekspert rynku handlowego.
Handel jednak inwestuje w walkę z tym zjawiskiem. – Stale wprowadzamy nowe technologie i rozwiązania techniczne, które poprawiają komfort naszych klientów. Podejmujemy też liczne – i skuteczne – działania, mające na celu ochronę naszego mienia i zapewnienie bezpieczeństwa klientom oraz pracownikom – mówi Aleksandra Robaszkiewicz, rzeczniczka Lidl Polska. – Instalujemy w naszych obiektach monitoring (w sklepach, centrach dystrybucji). Poza tym współpracujemy z profesjonalnymi firmami ochroniarskimi. Szkolimy naszych pracowników na wypadek różnych nieprzewidzianych zdarzeń, aby bez względu na sytuację reagowali właściwie – dodaje. Podkreśla, że firma stosuje nowoczesne technologie, które „nie wchodzą w interakcję z przestrzenią osobistą pracowników oraz klientów”. – Ze względu na wspomniane zabezpieczenia, kradzieże w naszych sklepach mają charakter incydentalny – dodaje przedstawicielka Lidla.
Czytaj więcej
Ceny regularne i promocyjne 17 najczęściej wybieranych kategorii spożywczo-chemicznych wzrosły w październiku średnio o 2 proc. rok do roku, czyli...
Dane KGP: Kradzieże głównie w dużych sklepach
Na proceder kradzieży narażone są głównie duże sklepy. Z danych KGP wynika, że w trzech kwartałach 2026 r. stwierdzono 111,7 tys. wykroczeń kradzieży w obiektach wielkopowierzchniowych wobec 136,5 tys. w tym samym okresie ub.r. W małych placówkach takich sytuacji było 21,8 tys., poprzednio 27,2 tys.
To efekt poczucia większej anonimowości i bezkarności. – Do tego wciąż pokutuje opinia, że okradanie dużych firm, zwłaszcza z kapitałem zagranicznym, to nic złego, bo „odbiją to sobie gdzie indziej” – mówi nam jeden z prezesów z branży handlowej.
Znaczenie ma także organizacja obsługi i kontrola stref kas samoobsługowych. W mniejszych sklepach bliższy kontakt personelu z klientami bywa czynnikiem odstraszającym, choć placówki te często mają mniejsze możliwości inwestowania w ochronę.
Eksperci z Proxi.cloud wskazują, że o skali zagrożenia kradzieżami decyduje nie tylko branża, ale również asortyment, natężenie ruchu i organizacja nadzoru. Ryzyko dotyczy zarówno handlu spożywczego, jak i sklepów z niewielkimi produktami o relatywnie wysokiej wartości, jak elektronika czy kosmetyki.
– Szczególnie podatny na kradzież jest towar łatwy do ukrycia, przeniesienia i dalszej odsprzedaży. Nie ma jednak podstaw, by na podstawie przytoczonych danych wskazywać zmianę listy najczęściej kradzionych artykułów. Trzeba też rozróżnić incydentalne działania pojedynczych osób i powtarzalne kradzieże nastawione na zysk – mówi Michał Rosiak. – Te ostatnie mogą obejmować wiele placówek, również w różnych województwach. Bez danych o sprawcach i powiązaniach między zdarzeniami nie można określić, jaki jest udział zorganizowanych grup, ani jak szeroki jest zasięg ich działania – zaznacza.
Czytaj więcej
W sejmowej komisji zostanie w piątek podjęta kolejna próba nowelizacji obowiązującego od ośmiu lat zakazu handlu w niedzielę – dowiedziała się „Rze...
On także przyznaje, że część drobnych kradzieży może nie być ujawniana i formalnie zgłaszana, zwłaszcza gdy obsługa sprawy angażuje pracowników bardziej, niż pozwala na to bieżąca organizacja sklepu. – Trend warto weryfikować, porównując dane KGP z prowadzoną przez sieci ewidencją incydentów, zgłoszeń i strat inwentaryzacyjnych. Te ostatnie nie są tożsame z kradzieżami, ponieważ mogą obejmować również błędy ewidencyjne i inne ubytki-przyznaje ekspert.
Z drugiej strony brak jakiejkolwiek reakcji może u części sprawców zwiększać poczucie bezkarności i sprzyjać kolejnym próbom kradzieży. Samo odstąpienie od zawiadomienia policji nie musi jednak oznaczać braku działań zabezpieczających ze strony sklepu.
