Decyzja to efekt trzymiesięcznych konsultacji z samorządami, branżą recyklingową oraz producentami napojów. Tłem są nienajlepsze statystyki i duże dysproporcje w zbiórce plastikowych butelek w poszczególnych rejonach kraju.
Europejskie cele i wyzwania przed krajami członkowskimi
Jak podaje portal Packaging Journal, z francuskich rządowych danych wynika, że w 2024 r. w kraju zrecyklingowano zaledwie 25,7 proc. opakowań z tworzyw sztucznych, a wskaźnik zbiórki samych butelek plastikowych wyniósł 58,3 proc.
Francja, podobnie jak inne kraje Europy, stoi przed trudnym zadaniem sprostania unijnym wymogom. Zgodnie z unijną Dyrektywą o produktach jednorazowego użytku (SUP) oraz rozporządzeniem PPWR, kraje członkowskie muszą do 2029 r. osiągnąć 90-proc. poziom selektywnej zbiórki butelek na napoje oraz wdrożyć systemy zwrotu kaucji dla opakowań do 3 litrów. Przepisy przewidują jednak furtki prawne – państwa mogą ubiegać się o wyłączenia, jeśli udowodnią, że ich dotychczasowe systemy spełniają wyśrubowane normy.
Czytaj więcej
Problem z identyfikacją butelek i puszek objętych systemem kaucyjnym odchodzi w przeszłość. Platforma Kaucja.pl udostępniła nowe, ogólnodostępne na...
Gminny podział: Sukcesy na prowincji kontra problemy miast
Wpływ na porzucenie koncepcji obowiązkowego systemu miały ogromne dysproporcje regionalne we Francji. Liderzy zbiórki to głównie obszary wiejskie – około 230 związków gmin, liczących ponad 11 milionów mieszkańców, już teraz osiągają wskaźnik zbiórki butelek na poziomie co najmniej 77 proc.
Znacznie gorsze wyniki notowane są w miastach – w około 45 związkach gmin zamieszkałych przez ponad 14 milionów ludzi wskaźnik ten wynosi poniżej 35 proc.
Jak wyjaśnia portal Packaging Europe, lokalne samorządy i operatorzy odpadów protestowali przeciwko jednolitym rozwiązaniom. Obawiano się, że automaty kaucyjne zaburzą istniejące systemy zbiórki, takie jak żółte pojemniki i odbiór plastikowych odpadów bezpośrednio sprzed posesji, z których gminy czerpią znaczną część dochodów z butelek i puszek. Jak argumentowano, utrata tych strumieni mogłaby wywołać dziury budżetowe i przerzucić koszty na podatników.
Obawy dotyczą także logistycznych i przestrzennych wyzwań związanych z utworzeniem zautomatyzowanych punktów zbiórki.
Czytaj więcej
W jednym z butelkomatów w popularnej sieci sklepów odkryto, że na 22 zwrócone butelki, tylko jedna miała logo systemu kaucyjnego. Okazało się, że a...
Jak ma działać francuski plan?
Zgodnie z nową koncepcją przedstawioną przez ministerstwo, system kaucyjny ma być wdrażany wyłącznie w tych jednostkach samorządowych, które przystąpią do niego dobrowolnie. Główny nacisk zostanie położony na regiony zmagające się ze słabymi wynikami zbiórki.
– Naszym obowiązkiem jest wybór rozwiązań, które działają – obszar po obszarze – bez karania samorządów, które już osiągnęły bardzo dobre wyniki – wyjaśnił minister ds. transformacji ekologicznej Mathieu Lefèvre cytowany przez portal Packaging Journal.
Oprócz ulepszenia istniejącego systemu zbiórki plastikowych butelek, plan ma na celu również wspieranie ekoprojektowania opakowań, rozbudowę możliwości sortowania i recyklingu przemysłowego oraz zwiększenie zdolności ponownego użycia opakowań. Szczegółowy kształt przepisów wciąż jest otwarty, a władze kontynuują rozmowy z sektorem recyklingu.
