W trosce o przyszłość planety

Reprezentanci państw, naukowcy, przedsiębiorcy i inwestorzy spotkali się w Dubaju, żeby rozmawiać o tym, jak chronić Ziemię przed klimatycznym kryzysem. To ostatni moment na zahamowanie katastrofalnych zmian – przestrzegają.

Publikacja: 04.12.2023 09:00

W ostatnich 40 latach zdarzenia związane z klimatem spowodowały w UE straty finansowe w wysokości ni

W ostatnich 40 latach zdarzenia związane z klimatem spowodowały w UE straty finansowe w wysokości niemal 490 mld euro

Foto: AdobeStock

Bez podjęcia radykalnych środków na rzecz cięcia emisji CO2 nie ma już szans, żeby zrealizować założenia porozumienia paryskiego sprzed ośmiu lat – takie niepokojące wnioski płyną z najnowszego raportu ONZ. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rozpoczęta w Zjednoczonych Emiratach Arabskich konferencja klimatyczna COP28. Głównymi punktami obrad są m.in. pierwszy globalny przegląd postępów w osiąganiu celów porozumienia paryskiego, program prac w zakresie łagodzenia zmiany klimatu oraz finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu, w tym ustalenia dotyczące strat i szkód.

Stanowisko UE

A straty te są niebagatelne. Wynikają przede wszystkim z wyższych temperatur i ekstremalnych zjawisk pogodowych. W samej tylko Unii Europejskiej w ciągu ostatnich czterech dekad zdarzenia związane z klimatem spowodowały straty finansowe w wysokości 487 mld euro i pozbawiły życia niemal 140 tys. osób. Koszt powodzi rzecznych w Europie to ponad 5 mld euro rocznie. Z kolei pożary lasów powodują co roku szkody gospodarcze sięgające 2 mld euro.

Stanowisko UE na trwający w dniach 30 listopada – 12 grudnia szczyt Rada Europy ustaliła niemal dwa miesiące temu. Ma ono pokazać, że Unia jest najsilniej zaangażowana w transformację ekologiczną, i ma zachęcić partnerów do pójścia jej śladem. W opublikowanych przez RE konkluzjach czytamy, że ważne jest, by sektor energetyczny był w przeważającej mierze wolny od paliw kopalnych na długo przed 2050 r. oraz by starać się przejść na całkowicie lub w przeważającej mierze zdekarbonizowany globalny system energetyczny w latach 2030–2039.

Rada wzywa także do jak najszybszego stopniowego wycofywania dopłat do paliw kopalnych, które nie służą eliminowaniu ubóstwa czy sprawiedliwej transformacji. Apeluje również o podjęcie globalnych działań na rzecz trzykrotnego zwiększenia zainstalowanej mocy odnawialnych źródeł energii do 11 TW i na rzecz podwojenia tempa poprawy efektywności energetycznej do 2030 r. – przy respektowaniu miksu energetycznego każdego z państw.

„Te cele muszą iść w parze z oszczędzaniem energii i stopniowym wycofywaniem produkcji i zużycia energii z paliw kopalnych, co ma zostać przyjęte jako cel na COP28, przy jednoczesnej współpracy z krajami rozwijającymi się” – czytamy w dokumencie opublikowanym przez Radę. Potwierdza też ona, że UE i państwa członkowskie podjęły zobowiązanie, żeby osiągnąć wspólny cel polegający na zebraniu do 2025 r. 100 mld dolarów na finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu. Cel ten ma zostać osiągnięty już w 2023 r. W ocenie Rady banki rozwoju i międzynarodowe instytucje finansowe, w tym Grupa Banku Światowego, Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Europejski Bank Inwestycyjny, mają potencjał, by wnieść wkład w mechanizmy finansowania służące reagowaniu na straty i szkody.

Polski akcent

Tegoroczny szczyt, tak jak ten z 2022 r., odbywa się w szczególnej sytuacji geopolitycznej. Za naszą wschodnią granicą trwa wojna, której skutki w postaci wzrostu cen energii odczuwamy wszyscy. To zdarzenie dobitnie pokazuje, jak ważne jest uniezależnienie się od paliw kopalnych, postawienie na OZE i dywersyfikacja źródeł surowców.

Przed szczytem COP odbywa się wydarzenie poprzedzające – PRECOP. Tegoroczny trwał w dniach 5–6 października w Katowicach. Zgromadził 1300 uczestników, a transmisję online śledziło 2,5 tys. osób. Dwudniową konferencję wypełniły panele o rozmaitej tematyce, których wspólnym mianownikiem był zrównoważony rozwój.

– Walcząc ze zmianami klimatu, chronimy sami siebie, bo planeta poradzi sobie bez ludzi. Niech taki egoizm zwycięży – apelował podczas PRECOP28 Jerzy Buzek. Wtórowała mu Sanda Ojiambo, zastępczyni sekretarza generalnego ONZ i przewodnicząca UN Global Compact.

– Kryzys klimatyczny już teraz nadweręża nasze gospodarki. Świat osiąga temperaturę wrzenia, mamy coraz mniej czasu. By powstrzymać katastrofalny scenariusz, musimy ograniczyć globalne emisje o połowę do końca dekady. Żaden biznes nie będzie się rozwijał w warunkach katastrofy – przestrzegała. Uczestnicy wydarzenia zwracali uwagę na konieczność inwestycji w fotowoltaikę, energię z wiatru czy gospodarkę wodorową. To temat, który mocno wybrzmiewa również na trwającym szczycie w Dubaju i ma dla Polski szczególne znaczenie. Choć w latach 2000–2022 w naszym kraju udział węgla w miksie energetycznym spadł o 19,4 pkt proc., z 98,4 proc., to w 2022 r. wciąż był drugi co do wielkości w UE – podaje Polski Instytut Ekonomiczny. Eksperci przestrzegają przed trwaniem przy węglu. Realizacja scenariusza węglowego to najbardziej kosztowne rozwiązanie spośród rozważanych wariantów miksu energetycznego m.in. z powodu rosnących cen uprawnień do emisji CO2. PIE szacuje, że w 2040 r. energetyka oparta na węglu będzie aż 40 proc. droższa niż na OZE.

Czas transformacji to czas wyzwań, ale też szans. Polska powinna wykorzystać go nie tylko na zieloną transformację, ale również na rozwijanie innowacyjnych dziedzin gospodarki i podnoszenie kompetencji pracowników. To obszary, które coraz mocnej decydują o przewagach na globalnym rynku.

– Jeśli chcemy, by nasza gospodarka była konkurencyjna, energetyka bezpieczna, a energia dostępna i akceptowalna cenowo, jeśli zamierzamy racjonalnie i skutecznie reagować na skutki zmian klimatu, jednocześnie powstrzymując eskalację tych procesów, to musimy znaleźć wspólną odpowiedź i formułę działań – stwierdził podczas otwarcia PRECOP28 Wojciech Kuśpik, prezes Grupy PTWP, inicjator i organizator Europejskiego Kongresu Gospodarczego.

Bez podjęcia radykalnych środków na rzecz cięcia emisji CO2 nie ma już szans, żeby zrealizować założenia porozumienia paryskiego sprzed ośmiu lat – takie niepokojące wnioski płyną z najnowszego raportu ONZ. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rozpoczęta w Zjednoczonych Emiratach Arabskich konferencja klimatyczna COP28. Głównymi punktami obrad są m.in. pierwszy globalny przegląd postępów w osiąganiu celów porozumienia paryskiego, program prac w zakresie łagodzenia zmiany klimatu oraz finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu, w tym ustalenia dotyczące strat i szkód.

Pozostało 89% artykułu
Materiał partnera
ESG w centrum uwagi polityków i biznesu
Materiał partnera
Cyfryzacja służby zdrowia? Tak, ale bez pochopnych decyzji
Materiał partnera
Polska prezydencja w Unii. Wojna w Ukrainie to priorytet, ale nie zapominamy o środowisku
Materiał partnera
Co zrobić, żeby Polaków było stać na zielone mieszkania?
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Materiał partnera
AI w biznesie i w ESG – od ChataGPT do „glebogryzarki”