Z tego artykułu dowiesz się:
- Z jakiego powodu rosyjskie rezerwy złota topnieją w tempie nienotowanym od ponad dwóch dekad.
- W jaki sposób sprzedaż cennego kruszcu ma pokryć rosnący deficyt budżetowy Kremla.
- Jaką strategiczną rolę w rosyjskich rezerwach odgrywa chiński juan w obliczu zachodnich sankcji.
Według stanu na 1 maja w rosyjskim skarbcu znajdowało się 73,9 mln uncji złota w sztabkach. W ciągu miesiąca ilość ta zmniejszyła się o 200 tys. uncji, a od początku roku o 900 tysięcy. W rezultacie łączna wartość złota spadła do najniższego poziomu od marca 2022 r., podał Bank Rosji w środę 20 maja.
Czytaj więcej
Deficyt w rosyjskim budżecie osiągnął blisko 6 bln rubli (290 mld zł), czyli jedną trzecią całego budżetu. Pomimo gwałtownego wzrostu cen ropy naft...
Nie to jednak najbardziej uderza. W przeliczeniu na tony rezerwy złota Banku Rosji w okresie styczeń–kwiecień straciły 27,9 ton złota. Według danych Światowej Rady Złota, jest to rekordowy spadek od 2002 r. Wtedy to w ciągu jednego miesiąca (maj 2002 r.) Bank Rosji sprzedał 41,5 ton żółtego kruszcu.
Złoto finansuje deficyt budżetu, drenowanego przez wojnę Putina
Jak przypomina „The Moscow Times”, w ciągu następnych dwóch dekad rosyjski bank centralny kupował złoto, często w setkach ton rocznie i nigdy nie zmniejszał rezerw złota o więcej niż 100 000 uncji (3,1 tony) miesięcznie, głównie na potrzeby bicia monet. Jedynym wyjątkiem był lipiec 2005 r., kiedy to z bilansu banku zniknęło 7,7 tony złota. Jednak wyprzedaż z 2026 r. przekroczyła ten rekord 3,5 raza.
Czytaj więcej
Rosja sprzedaje cenne zasoby z terenów, które bezprawnie okupuje. Na internetowe aukcje trafiły dziesiątki aktywów Ukrainy, od kopalń i kamieniołom...
Natalia Milczakowa, analityk Freedom Finance Global, uważa, że regulator ma dwa kluczowe powody tak dużych cięć w złotych rezerwach: „Przede wszystkim chodzi o pokrycie deficytu budżetowego, który do końca marca osiągnął 4,6 bln rubli. Bez częściowej rekompensaty ze strony banku centralnego, przy skromnych przychodach z ropy naftowej i gazu na początku roku, wskaźnik ten może przekroczyć 5 bilionów rubli. Ponadto sprzedaż złota mogła mieć na celu stworzenie rezerwy walut obcych – jej deficyt wynikał z słabych dochodów z eksportu na początku roku. Metal szlachetny został wymieniony na juany” – wskazuje Milczakowa.
Czytaj więcej
Nasze rezerwy złota nie są wcale aż tak duże, a ich wyzbywanie się po to, by nie zwiększać długu, nie jest dobrym pomysłem – mówią ekonomiści, z kt...
Chińska waluta to jedyny dziś dostępny Rosji pieniądz, przydatny w handlu międzynarodowym, szczególnie w rosnącej zależności od Chin. Na zakupy fizycznych dolarów i euro Bank Rosji obejmują zachodnie sankcje. Źródłem coraz większej dziury w budżecie Kremla jest wojna Putina trwająca już cztery lata. Cięcia wydatków na cele społeczne czy na wsparcie regionów już nie wystarczają.
Od wirtualnej sprzedaży sztabek złota do fizycznej
Od 2022 r. rosyjskie władze intensywnie sprzedawały walutę i złoto zgromadzone w Funduszu Narodowego Dobrobytu (FND), który przez dziesięciolecia zasilały dochody z eksportu ropy i gazu. Robiły to, by uzupełnić budżet, którego wydatki wojskowe były najwyższe od czasów Związku Radzieckiego.
Jednak do niedawna transakcje ze złotem były wirtualne: Kreml sprzedawał metal szlachetny nie na rynku, ale do Banku Rosji, de facto przenosząc zapasy złota „z kieszeni do kieszeni”. W rezultacie sztabki pozostały w rezerwach złota kraju, dochodząc do 2 tysięcy ton – piątych co do wielkości rezerw złota na świecie.
Czytaj więcej
Złoto staje się dla Kremla kluczowym towarem eksportowym. Od agresji na Ukrainę rośnie sprzedaż rosyjskiego złota do Chin. Rosja jest obecnie siódm...
Od początku 2026 r. sytuacja uległa zmianie: bank centralny zaczął prowadzić realne transakcje sprzedaży fizycznego złota, tak jak to już się robi w przypadku chińskich juanów z FND.
Ekonomiści Aleksandra Prokopenko i Aleksander Kolandr napisali, że wynika to z faktu, że bank centralny nie chce zamieniać wszystkich pozostałych rezerw w juany. Chińska waluta jest ostatnią walutą dostępną dla Banku Rosji do operacji rynkowych i wpływa na kurs rubla, a nie wiadomo dokładnie, ile jej pozostało w złoto–walutowych rezerwach. Bank utajnił statystyki dotyczące struktury rezerw Rosji, po tym, jak znalazł się pod sankcjami Zachodu, a jego aktywa trzymane do wojny poza Rosją, w wysokości ok. 300 mld dolarów, pozostają do dziś zamrożone.
