Materiał partnera Fundacja Orlen im. Ignacego Łukasiewicza
Wyobraźmy sobie kilka dronów działających jak zgrany zespół inspektorów. Wspólnie planują lot, omijają przeszkody, zbierają dane i tworzą mapę otoczenia, a kamery oraz algorytmy sztucznej inteligencji pomagają wykrywać uszkodzenia i inne nieprawidłowości. System ma także utrzymywać łączność między dronami i stacją bazową, aby rój mógł bezpiecznie realizować zadanie w zmiennych warunkach. W przyszłości takie rozwiązanie mogłoby przyspieszyć kontrolę rozległej infrastruktury i obiektów przemysłowych, ograniczając potrzebę kierowania ludzi w trudno dostępne lub niebezpieczne miejsca.
SWARM-INSPECT, bo tak brzmi nazwa tego projektu badawczego, to dzieło koła naukowego AGH AVADER działającego przy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Studenci postawili sobie za cel opracowanie i wdrożenie prototypowego systemu autonomicznej inspekcji infrastruktury z wykorzystaniem rojów dronów. Ich ambitne przedsięwzięcie znalazło się w gronie 54 projektów studenckich kół naukowych, które otrzymały dofinansowanie w ramach pierwszej edycji programu TURBOgrant, organizowanego przez Fundację Orlen im. Ignacego Łukasiewicza. Właśnie rozpoczął się nabór do drugiej odsłony tego programu. O grant w wysokości do 50 tysięcy złotych mogą ubiegać się studenckie koła naukowe działające na uczelniach publicznych w całej Polsce.
– Pierwsza edycja pokazała, że studenci potrafią przekładać wiedzę zdobytą na uczelni na konkretne rozwiązania z potencjałem rozwojowym i wdrożeniowym. W drugiej edycji chcemy wesprzeć projekty związane z obszarem upstream, które rozwijają kompetencje zaangażowanych studentów i mogą znaleźć praktyczne zastosowanie w przyszłości w Polsce. Liczymy zarówno na kontynuację już rozpoczętych prac, jak i na zupełnie nowe pomysły – podkreśla Paweł Kurcz, prezes zarządu Fundacji Orlen im. Ignacego Łukasiewicza.
Ważna cyfryzacja i automatyzacja
Dofinansowanie z programu mogą otrzymać projekty obejmujące w szczególności poszukiwanie i rozpoznawanie złóż, analizę danych geologicznych i geofizycznych, modelowanie i ocenę struktur złożowych, wiertnictwo, udostępnianie złóż, wydobycie, monitoring, automatyzację, robotyzację, cyfryzację i optymalizację procesów związanych z poszukiwaniem oraz wydobyciem ropy naftowej i gazu ziemnego. Twórcy programu podkreślają, że interesują ich rozwiązania pozwalające lepiej rozpoznawać i modelować złoża, doskonalić technologie wiertnicze oraz zwiększać efektywność i bezpieczeństwo wydobycia – również dzięki cyfryzacji i automatyzacji. Ważne są także pomysły ograniczające wpływ działalności wydobywczej na środowisko, w tym zużycie energii i emisje metanu.
W ten zakres wpisuje się też zeszłoroczny projekt członków koła naukowego Nafta i Gaz AGH, który łączy lepsze rozpoznawanie i modelowanie procesów zachodzących w złożach z poszukiwaniem sposobów ograniczania wpływu sektora wydobywczego na środowisko. Zamiast skupiać się na zwiększaniu wydobycia, sprawdza, jak dojrzałe złoża można wykorzystać ponownie – w geotermii, magazynowaniu energii i sekwestracji dwutlenku węgla. – Jego głównym celem było opracowanie i budowa fizycznego modelu złoża węglowodorów, umożliwiającego obserwację procesów zachodzących w ośrodku porowatym oraz analizę możliwości ponownego wykorzystania dojrzałych złóż na potrzeby transformacji energetycznej – wyjaśniają opiekunowie koła Marek Solecki i Szymon Kuczyński. Dzięki wsparciu z pierwszej edycji TURBOgrantu studenci przygotowali model odwzorowujący warstwową budowę geologiczną złoża i zorganizowali wyjazd naukowo-techniczny w Bieszczady, poświęcony obserwacjom terenowym i pozyskaniu materiału badawczego.
Rzeczywiste wyzwania
O grant z programu Fundacji Orlen im. Ignacego Łukasiewicza mogą ubiegać się studenckie koła naukowe działające na publicznych uczelniach w Polsce, które realizują projekty naukowe, edukacyjne, rozwojowe i badawcze. Przedsięwzięcie powinno być przygotowane z aktywnym udziałem studentów oraz odpowiadać na rzeczywiste potrzeby poznawcze, technologiczne, operacyjne lub rozwojowe, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru upstream.
– TURBOgrant pozwala studentom mierzyć się z rzeczywistymi wyzwaniami, zdobywać doświadczenie badawcze i rozwijać kompetencje potrzebne do prowadzenia projektów, w tym umiejętność planowania działań, zarządzania budżetem i współpracy zespołowej. W ten sposób wspieramy inicjatywy akademickie i dajemy kołom naukowym przestrzeń do wcielania w życie pomysłów, które naprawdę angażują studentów – mówi Katarzyna Uroda-Lenartowicz, członkini zarządu Fundacji Orlen im. Ignacego Łukasiewicza.
W ubiegłym roku granty przyznano kołom naukowym z największych polskich uczelni technicznych, w tym ze wspomnianej wcześniej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Politechniki Warszawskiej, Politechniki Gdańskiej i Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu. Wśród zwycięskich projektów znalazł się również pomysł koła „Całkiem Udani Mechatronicy” Uniwersytetu Zielonogórskiego. W ramach projektu studenci zbudowali i przetestowali prototyp autonomicznego robota, który wykrywa zagrożenia gazowe i środowiskowe w otoczeniu infrastruktury szybów wiertniczych. „Opracowana platforma ma potencjał zastosowania w monitorowaniu infrastruktury przemysłowej, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa ludzi i środowiska” – tłumaczy opiekun koła dr inż. Marcin Chciuk. Jednocześnie podkreśla, że sukces przedsięwzięcia motywuje studentów do podejmowania następnych wyzwań. Obecnie opracowują koncepcję budowy kolejnej mobilnej platformy, która mogłaby znaleźć zastosowanie w rolnictwie precyzyjnym 4.0 oraz monitoringu środowiska.
Wnioski można składać do 30 listopada. Wyniki naboru do drugiej edycji programu TURBOgrant zostaną ogłoszone do 29 stycznia 2027 r. Koła będą mogły realizować swoje projekty od momentu podpisania umowy do końca września przyszłego roku. Więcej informacji o programie można znaleźć na stronie turbogrant.pl.
Materiał partnera Fundacja Orlen im. Ignacego Łukasiewicza