Taki status miałby umożliwić przedstawicielom władz w Kijowie uczestnictwo w szczytach UE i spotkaniach ministrów – pisze Merz w liście do przywódców Unii Europejskiej, z którym zapoznał się Reuters.
Propozycja Niemiec: Ukraina ze swoim komisarzem i eurodeputowanymi
Status „członka stowarzyszonego”, o którym pisze Merz, nie jest opisany w unijnych traktatach. Merz proponuje, aby w jego ramach Ukraina miała pozbawionego prawa do udziału w głosowaniach komisarza w Komisji Europejskiej i pozbawionych prawa do udziału w głosowaniach europosłów w PE. Merz zaproponował też wprowadzenie specjalnego mechanizmu „wygaśnięcia” nadzwyczajnego statusu Ukrainy w UE, gdyby ta zaczęła odchodzić od rządów prawa, albo zdecydowała się przerwać proces akcesyjny do UE.
Kandydaci do UE
Ukraina formalnie wystąpiła o członkostwo w UE tuż po tym, jak została zaatakowana przez Rosję. Status państwa kandydata do Unii Europejskiej ma od 23 czerwca 2022 roku.
Merz zapewnia, że jego propozycja nie wpłynie na inne państwa członkowskie i dodaje, że UE musi szukać „innowacyjnych rozwiązań” dla państw, które starają się przez długi czas o członkostwo.
„Moim celem jest osiągnięcie porozumienia (w sprawie specjalnego statusu dla Ukrainy – red.) szybko i stworzenie grupy zadaniowej, która miałaby wypracować szczegóły” - pisze w liście cytowanym przez agencję Reutera.
Friedrich Merz proponuje objęcie Ukrainy unijną klauzulą o pomocy wzajemnej
Kanclerz Niemiec proponuje też, by kraje członkowskie UE podjęły „polityczne zobowiązanie”, by objąć Ukrainę klauzulą o pomocy wzajemnej, by „zapewnić znaczące gwarancje bezpieczeństwa”.
Czytaj więcej
Jeszcze nigdy polski premier nie poddał w taki sposób w wątpliwość wypełnienia przez Amerykę zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO.
Chodzi o unijny odpowiednik artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego – czyli artykuł 42.7 Traktatu o Unii Europejskiej. Stanowi on, że „w przypadku gdy jakiekolwiek Państwo Członkowskie stanie się ofiarą napaści zbrojnej na jego terytorium, pozostałe Państwa Członkowskie mają w stosunku do niego obowiązek udzielenia pomocy i wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dostępnych im środków, zgodnie z artykułem 51 Karty Narodów Zjednoczonych. Nie ma to wpływu na szczególny charakter polityki bezpieczeństwa i obrony niektórych Państw Członkowskich”.
Reuters zwraca uwagę, że propozycja Merza mogłaby pomóc Wołodymyrowi Zełenskiemu uzasadnić ukraińskiemu społeczeństwu ustępstwa, na jakie Ukraina zapewne będzie musiała pójść, by zawrzeć pokój z Rosją. „Rekompensatą” za ustępstwa byłaby wyraźnie nakreślona ścieżka do członkostwa w Unii Europejskiej. Objęcie Ukrainy unijną klauzulą pomocy wzajemnej mogłoby być natomiast jakąś alternatywą dla członkostwa Ukrainy w NATO, na które nie zgadza się Rosja.
Propozycja Merza jest próbą usunięcia przeszkody, jaką jest kwestia długich negocjacji członkowskich, które muszą poprzedzić wejście Ukrainy do UE. Mimo iż wejście Ukrainy do UE w 2027 roku pojawiło się w propozycji planu pokojowego, negocjowanego między USA, Ukrainą a Rosją, to w praktyce jest to nierealne. Merz proponuje więc rozwiązanie będące czymś pośrednim między pełnym członkostwem, a statusem kandydata do członkostwa.
Friedrich Merz: Moja propozycja pomoże zawrzeć pokój w wojnie Rosji z Ukrainą
„Moja propozycja odzwierciedla szczególną sytuację Ukrainy, państwa w czasie wojny. Ułatwi trwające rozmowy pokojowe w ramach negocjowanego rozwiązania pokojowego” - napisał Merz dodając, że jest to „kluczowe nie tylko dla bezpieczeństwa Ukrainy, ale też dla bezpieczeństwa całego kontynentu”.
Akcesja państwa kandydującego do UE wymaga jednogłośnej akceptacji wszystkich członków i ratyfikacji przez nich traktatu akcesyjnego.
