Większość Polaków twierdzi, że wie, jak zareagować w przypadku kradzieży lub wyłudzenia numeru PESEL. Jest jednak duża grupa osób, które w takiej sytuacji byłyby bezradne. Warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach.
Co szósty Polak nie wie, co zrobić w razie kradzieży PESEL. Przeważają młodzi ludzie
16 proc. Polaków przyznaje, że nie wiedziałoby, jak zareagować w przypadku kradzieży lub wyłudzenia numeru PESEL. Z badania przeprowadzonego na zlecenie serwisu ChronPESEL.pl i Krajowego Rejestru Długów wynika, że dotyczy to 40 proc. przedstawicieli pokolenia Z w wieku 18-24 lata. To ponad dwa razy więcej niż wśród seniorów. W tej grupie osób powyżej 65. roku życia odsetek ten wynosi 19 proc.
Brak wiedzy, co robić po kradzieży numeru PESEL deklaruje także 28 proc. osób w wieku 25-34 lata, 23 proc. badanych w wieku 35-44 lata oraz po 26 proc. w grupie 45-54 oraz 55-64 lata. Zwrócono uwagę również na wykształcenie ankietowanych. Najczęściej niewiedzą w tej kwestii wyróżniali się absolwenci uczelni wyższych – wśród nich odsetek ten stanowił 27 proc. W przypadku osób po szkole podstawowej lub zawodowej brak wiedzy deklarowało 26 proc. osób, a wśród osób po szkole średniej lub policealnej – 24 proc. respondentów.
– To paradoksalne, bo wyniki badania pokazują, że samo obycie z technologią czy posiadanie dyplomu nie gwarantuje praktycznej wiedzy, jak chronić dane osobowe. Młodzi ludzie świetnie poruszają się w Internecie, ale często nie wiedzą, jakie realne konsekwencje może mieć kradzież numeru PESEL i jak się wtedy zachować. Dlatego to właśnie oni mogą stać się najłatwiejszym celem dla cyberprzestępców. Z kolei seniorzy ze względu na mniejsze umiejętności cyfrowe, są zdecydowanie bardziej ostrożni – ostrzega Bartłomiej Drozd, ekspert serwisu ChronPESEL.pl.
Czytaj więcej
Już prawie 4,5 mln Polaków zastrzegło swój numer PESEL, by nie mogli się nim posłużyć cyberprzestępcy. Wymaga to tylko kilku prostych kroków. Trzeb...
Jak postąpić w przypadku kradzieży PESEL? Większość zna podstawowe zasady
Z badania wynika, że większość Polaków wie, jak się zachować, gdy PESEL zostanie skradziony. Najczęściej wskazywano działania takie, jak:
- zastrzeżenie numeru w urzędzie lub w aplikacji mObywatel – 69 proc. osób
- zgłoszenie sprawy na policję - 69 proc. osób
- poinformowanie banku - 58 proc. osób
Natomiast 36 proc. osób zgłosiłoby zdarzenie do UODO, a co czwarta wymieniłaby dokumenty tożsamości.
Wciąż niewiele osób myśli o podjęciu działań, które mogą zapobiec oszustwom. Tylko 33 proc. Polaków deklaruje, że monitorowałoby swój PESEL i historię kredytową. Najczęściej były to młode osoby w wieku 18-24 lata (47 proc.) oraz osoby z wyższym wykształceniem (42 proc.). Najrzadziej podjęcie takich kroków deklarowały osoby powyżej 65. roku życia (24 proc.).
Czytaj więcej
Zastrzeżenie numeru PESEL może uchronić nas przed kradzieżą tożsamości i wyłudzeniem kredytu na nasze dane. Coraz więcej Polaków decyduje się na ta...
Zastrzeżenie numeru PESEL. Jakie daje korzyści?
Zastrzeżenie numeru PESEL pozwala zawczasu zabezpieczyć się przed skutkami kradzieży tożsamości, takimi jak wzięcie kredytu na nasze dane.
Od 1 czerwca 2024 r. wszystkie instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzania rejestru PESEL. Jeśli na przykład udzielą one pożyczki mimo zastrzeżonego numeru PESEL, nie będą mogły dochodzić z tego tytułu należności.
Najszybciej można zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel. Można to zrobić również przez portal www.gov.pl – korzystając z profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub e-dowodu, a także w urzędzie gminy.
W aplikacji można sprawdzić również historię zastrzeżeń oraz weryfikacji statusu, a także otrzymywać powiadomienia o usłudze Zastrzeż PESEL.
W razie potrzeby można w każdej chwili cofnąć zastrzeżenie. Z zastrzeżonym numerem PESEL nadal można bez problemu zarejestrować się do lekarza, zrealizować receptę, wypłacić środki w bankomacie, zrobić przelew bankowy, wyjechać za granicę lub załatwić sprawę urzędową.
