8 kwiet­nia 2014 r. Rzą­do­we Cen­trum Le­gi­sla­cji prze­ka­za­ło mi­ni­stro­wi śro­do­wi­ska opra­co­wa­ny pro­jekt usta­wy o zu­ży­tym sprzę­cie elek­trycz­nym i elek­tro­nicz­nym. Obec­nie jest opi­nio­wa­ny, a po uzgod­nie­niach we­wnątrz­re­sor­to­wych i przy­ję­ciu pro­jek­tu usta­wy przez kie­row­nic­two zo­sta­nie skie­ro­wa­ny do kon­sul­ta­cji pu­blicz­nych.

Do 2016 ro­ku fir­ma zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją czy im­por­tem sprzę­tu bę­dzie mu­sia­ła za­pew­nić, że zbie­rze z ryn­ku i prze­two­rzy 35 proc. ma­sy sprzę­tu sprze­da­ne­go w ro­ku po­przed­nim – czy­li 4 kg na miesz­kań­ca rocz­nie. Od 1 stycz­nia 2016 ro­ku rocz­ny po­ziom zbie­ra­nia zu­ży­te­go sprzę­tu bę­dzie wy­no­sił od 40 do 45 proc. śred­niej ma­sy te­go sprzę­tu wpro­wa­dzo­ne­go do ob­ro­tu w trak­cie trzech po­przed­nich lat; od 1 stycz­nia 2021 r. współ­czyn­nik ten wzro­śnie do 65 proc. Jed­nak im szcze­gó­ło­wiej pro­jekt jest ana­li­zo­wa­ny, tym wię­cej po­ja­wia się wąt­pli­wo­ści.

Ry­nek re­cy­klin­gu sprzę­tu ma być le­piej mo­ni­to­ro­wa­ny, ale zda­niem bran­ży au­to­rzy pro­jek­tu zu­peł­nie nie zwra­ca­ją uwa­gi na już gi­gan­tycz­ną sza­rą stre­fę. – Sys­tem dzia­ła tak, że nie ma sprzę­tu, któ­ry ma być prze­twa­rza­ny. Po­win­na zo­stać roz­bu­do­wa­na sieć punk­tów, w któ­rych miesz­kań­cy mo­gą go od­dać. Bar­dziej za­an­ga­żo­wa­ne po­win­ny być też skle­py, któ­re sprzęt sprze­da­ją – mó­wi Hen­ryk De­re­wen­da, pre­zes sto­wa­rzy­sze­nia GPP Eko­lo­gia.

– Do­cho­dzi do sy­tu­acji ab­sur­dal­nych – fir­mom pro­fe­sjo­nal­nie prze­ra­bia­ją­cym zu­ży­ty sprzęt po pro­stu go bra­ku­je, zaś od­ku­py­wa­nie go z punk­tów sku­pu zło­mu po­wo­du­je, że ca­ła ope­ra­cja nie ma sen­su eko­no­micz­ne­go – wtó­ru­je Alek­san­der Tra­ple, wi­ce­pre­zes Elek­tro­-Od­zy­sku.

– Ob­rót fał­szy­wy­mi do­ku­men­ta­mi czy nie­le­gal­ny de­mon­taż zu­ży­te­go sprzę­tu nie jest spo­wo­do­wa­ny bra­kiem od­po­wied­nich prze­pi­sów – ta­kie już obec­nie okre­ślo­ne są w usta­wie z 29 lip­ca 2005 r. – mó­wi Pa­weł Mi­ku­sek, rzecz­nik Mi­ni­ster­stwa Śro­do­wi­ska. Cóż z te­go, sko­ro nie są one eg­ze­kwo­wa­ne. Re­sort pod­kre­śla jed­no­cze­śnie, że zmia­na pra­wa jest ko­niecz­na z ra­cji obo­wiąz­ko­we­go prze­nie­sie­nia do pol­skie­go sys­te­mu praw­ne­go dy­rek­ty­wy UE. Pol­ska zresz­tą już nie do­trzy­ma­ła ter­mi­nu – no­we pra­wo po­win­no obo­wią­zy­wać już od 14 lu­te­go.

– Pro­jekt usta­wy zo­sta­nie skie­ro­wa­ny do kon­sul­ta­cji pu­blicz­nych, w ra­mach któ­rych za­in­te­re­so­wa­ne pod­mio­ty bę­dą mo­gły zgło­sić uwa­gi do pro­po­no­wa­nych prze­pi­sów lub zgło­sić do­dat­ko­we pro­po­zy­cje roz­wią­zań. W związ­ku z po­wyż­szym ist­nie­je moż­li­wość wpro­wa­dze­nia ewen­tu­al­nych zmian do pro­jek­tu po do­ko­na­niu ana­li­zy zgło­szo­nych uwag – do­da­je Pa­weł Mi­ku­sek.

– Sys­tem na pa­pie­rze dzia­ła spraw­nie, jed­nak kwit­nie nie­le­gal­ny ob­rót do­ku­men­ta­mi i sprzęt za­miast w pro­fe­sjo­nal­nych in­sta­la­cjach do re­cy­klin­gu jest de­mon­to­wa­ny w punk­tach sku­pu zło­mu. Są one waż­nym ele­men­tem sys­te­mu i jak naj­bar­dziej wi­dzi­my dla nich miej­sce, ale nie w kwe­stii re­cy­klin­gu. Po­win­ny za­jąć się pro­fe­sjo­nal­nym zbie­ra­niem zu­ży­te­go sprzę­tu i prze­ka­zy­wa­niem go do za­kła­dów prze­twa­rza­nia – mó­wi Mi­ro­sław Ba­ściuk, pre­zes Elek­tro­-Od­zy­sku.

Bran­ża do­ma­ga się zmian, po­nie­waż pro­jekt nie speł­nia jej ocze­ki­wań. – Rze­czy­wi­stość ma się ni­jak do prze­pi­sów, a no­wy pro­jekt po­wta­rza te, o któ­rych już wia­do­mo, iż się nie spraw­dzi­ły. Za­pro­szo­no nas do prac nad pro­jek­tem, ale na­sze uwa­gi zo­sta­ły zi­gno­ro­wa­ne – do­da­je Hen­ryk De­re­wen­da.

– Wi­dzi­my po­le do du­żych zmian, je­śli cho­dzi o sank­cje za ła­ma­nie pra­wa do­ty­czą­ce­go re­cy­klin­gu sprzę­tu. Po­win­ny być zmie­nio­ne z kar­nych na ad­mi­ni­stra­cyj­ne. Po­win­no to zmniej­szyć roz­mia­ry sza­rej stre­fy i po­pra­wić efek­tyw­ność nad­zo­ru nad punk­ta­mi zbiór­ki – mó­wi To­masz Za­la­siń­ski, rad­ca praw­ny z kan­ce­la­rii Do­mań­ski Za­krzew­ski Pa­lin­ka.

To tyl­ko nie­wiel­ka część uwag. Pro­po­zy­cji jest znacz­nie wię­cej, np. wpro­wa­dze­nie ro­dza­ju opła­ty de­po­zy­to­wej, któ­rą klient od­zy­ski­wał­by, od­da­jąc zu­ży­ty sprzęt – dzia­ła to choć­by na ryn­ku aku­mu­la­to­rów. In­ne pro­po­zy­cje do­ty­czą zmia­ny sys­te­mu mo­ni­to­rin­gu. – Pro­ce­du­ra wy­da­wa­nia po­zwo­leń na prze­twa­rza­nie od­pa­dów też po­win­na zo­stać zmie­nio­na – fir­my po raz ko­lej­ny przy­ła­py­wa­ne na ła­ma­niu pra­wa po­win­ny ta­kie ze­zwo­le­nie tra­cić – do­da­je Mi­ro­sław Ba­ściuk.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora, p.mazurkiewicz@rp.pl