Pomimo wyjątkowo trudnych warunków atmosferycznych na początku bieżącego roku PKP CARGO zwiększyła udział w rynku względem I kwartału 2025 roku, utrzymując pozycję lidera (+0,9 p.p. w masie przewiezionych towarów i +2,3 p.p w pracy przewozowej). Widoczna jest także stopniowa optymalizacja bazy kosztowej, w szczególności w odniesieniu do kosztów świadczeń pracowniczych (-7,1 p.p. rdr) - zmniejsza się tym samym udział kosztów stałych, obciążających wynik finansowy niezależnie od zrealizowanej pracy przewozowej. Wprowadzane zmiany mają charakter systemowy i nie ograniczają się tylko do wyprzedaży zbędnych aktywów czy redukcji zatrudnienia - Spółka realizuje inicjatywy w zakresie m.in. reorganizacji grupy kapitałowej, skrócenia czasu operacji czy wdrażania nowych systemów IT.
Aktualnie największym problemem PKP CARGO pozostaje brak możliwości pozyskania finansowania dla koniecznych inwestycji, które pozwoliłyby na utrzymanie lub wzmocnienie przewag konkurencyjnych. Z uwagi na trwający proces restrukturyzacji PKP CARGO nie mogło także ubiegać się o dofinansowanie ze środków z Unii Europejskiej w perspektywie finansowej 2021-2027 (FEnIKS, KPO) na rozwój działalności w segmencie intermodalnym. Tymczasem niezbędne są inwestycje "na wczoraj" - chodzi przede wszystkim o pozyskanie kolejnych lokomotyw wielosystemowych i wagonów specjalistycznych. Potrzebne są nie tylko platformy kontenerowe i wagony kieszeniowe do przewozu naczep, ale także wagony do przewozu surowców i wyrobów dla przemysłu chemicznego, metalurgicznego, drzewnego czy spożywczego. Pilna potrzeba modernizacji parku taborowego jest związana z trwającą transformacją całego sektora kolejowych przewozów cargo. Według prognoz SGH udział węgla kamiennego w ogólnej masie przewożonych towarów spadnie poniżej 20 procent do końca obecnej dekady, równolegle na znaczeniu będą zyskiwać przewozy intermodalne i specjalistyczne, z coraz większym udziałem ładunków międzynarodowych.
Proponowane dotychczas rozwiązania układowe zakładają "rolowanie" zadłużenia na kolejne lata i nie dają możliwości podjęcia przez PKP CARGO inwestycji rozwojowych. Alternatywna propozycja konwersji części długu na akcje wydaje się być optymalnym sposobem na pozyskanie dodatkowego kapitału na inwestycje konieczne do utrzymania się na rynku, nie naruszając przy tym przepisów unijnych dotyczących niedozwolonej pomocy publicznej.
O autorze
dr hab. Michał Wolański, prof. SGH
Profesor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (SGH), dyrektor Instytutu Infrastruktury, Transportu i Mobilności oraz przewodniczący rady naukowej kierunku studiów magisterskich systemy transportowe. Doktor habilitowany nauk społecznych w dyscyplinie ekonomia i finanse. Członek rady nadzorczej Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. Przebywał na stypendiach i stażach w University of Leeds, University of Sydney, Fachhochschule Gelsenkirchen oraz na Uniwersytecie Gdańskim. Współzałożyciel start-upu Koleo. Uczestnik projektów naukowych współfinansowanych przez Unię Europejską. Twórca programu i kierownik siedmiu edycji studiów podyplomowych Zarządzanie w transporcie kolejowym / Railway Manager. Realizował projekty doradcze na zlecenie takich podmiotów jak Bank Światowy, Europejski Bank Inwestycyjny, Biuro Analiz Sejmowych, Komisja Europejska, PKP Polskie Linie Kolejowe, przewoźnicy, samorządy różnego szczebla, sądy. Współautor planu restrukturyzacji PKP Cargo.
Materiał powstał we współpracy z PKP CARGO