Wyrobiska kością niezgody

Branżowy samorząd interweniuje w podkomisji sejmowej, by górnictwo nie wydało 1,2 mld zł na te podatki – dowiedziała się „Rz”.

W piątek prezes Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej Janusz Olszowski podpisał pismo do 11 posłów z nowej sejmowej podkomisji, która zajmuje się 1200-stronicową nowelizacją ustawy – Prawo geologiczne i górnicze.

– Po skandalicznym wyroku NSA z 2006 r. okazuje się, że wyrobisko, czyli dziura w ziemi, jest budowlą i podlega podatkowi od nieruchomości – tłumaczy Olszowski. Wcześniej obowiązywały interpretacje m.in. prawa górniczego i wyroku Sądu Najwyższego – kopalnie tego podatku nie płaciły. Po 2006 r. jednak gminy zaczęły się upominać o swoje – ostatnio doszło nawet do tego, że konta Jastrzębskiej Spółki Węglowej zajął komornik. GIPH uczestniczyła w postępowaniu przed WSA w Gliwicach, który odrzucił skargę JSW.

– Dlatego teraz bierzemy udział w przygotowaniu skargi kasacyjnej do NSA – tłumaczy Olszowski. – Mamy nadzieję, że teraz przyjmie on nasze argumenty. Bo z podatkiem od wyrobisk jest trochę tak, jak z budynkiem, w którym kazano by opodatkować instalacje elektryczne czy gazowe – tłumaczy. Dlatego zastrzega, że szacowane 1,2 mld zł, które musiałoby zapłacić całe górnictwo (węglowe, miedziowe i rud) za lata 2003 – 2008 może być kwotą zaniżoną. – Braliśmy bowiem pod uwagę główne wyrobiska – tłumaczy.

Jeśli nie uda się w NSA, ostatnią deską ratunku będzie nowelizacja prawa górniczego. A z tym nie będzie łatwo, bo z podatku nie zamierzają rezygnować górnicze gminy wspierane przez posłów z komisji samorządowej.

– Poza tym jeśli werdykt będzie korzystny dla kopalń, gminy będą musiały oddać ściągnięte należności wraz z odsetkami – podkreśla Olszowski. Tyle że w ich przypadku będzie to najwyżej kilkadziesiąt milionów złotych, ale może się okazać, że tych pieniędzy nie mają. Tak było w przypadku Puchaczowa i kopalni Bogdanka, która po korzystnym dla zakładu wyroku musiała umorzyć płatność gminie.

A kopalnie do płacenia też chętne nie są. A niektóre dmuchają na zimne. – Na ewentualne opłaty za pięć lat zarezerwowaliśmy 225 mln zł – mówi „Rz” Zbigniew Madej, rzecznik Kompanii Węglowej, największej firmy górniczej w Europie. Z szacunków „Rz” wynika, że w ubiegłym roku z tego tytułu KW zapłaciła ok. 20 mln zł. Madej dodaje, że KW samodzielnie do NSA nie wystąpi – w imieniu wszystkich spółek węglowych robi to GIPH. Przyznaje jednak, że batalia z gminami trwa.

Nie lepiej jest w pozostałych spółkach. Największy producent węgla koksującego w Europie – JSW – obliczył, że w 2008 r. wpłacił na konta gmin i instytucji państwowych prawie 1,7 mld złotych. W 2008 r. JSW przekazała gminom ponad 85,5 mln złotych z tytułu podatku od nieruchomości, z czego znaczną część, bo aż 53,9 mln zł, spółka zapłaciła z tytułu spornego podatku od wyrobisk górniczych za 2003 rok oraz częściowo za 2004 rok.

Zdaniem Janusza Olszowskiego w wyniku eskalacji roszczeń górniczych gmin zagrożone mogą być zabytkowe kopalnie: w Bochni, Wieliczce czy Zabrzu. Od nich jak dotąd gminy nie żądały podatku od wyrobisk, choć w nieczynnych zakładach są dokładnie takie same dziury w ziemi.

Poglądy GIPH na temat podatku od wyrobisk podzielają specjaliści od prawa (m.in. prof. dr hab. Bogumił Brzeziński, prof. dr hab. Zygmunt Tobor czy prof. dr hab. Lech Morawski).

[i]Masz pytanie, wyślij e-mail do autorki: