fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Zdrowie

Alergia: Odczulanie jadem owadów może uratować życie

Osoby, które po ukąszeniu owada mają objawy oddechowe lub objawy ze strony układu krążenia powinny poddać się odczulaniu.
Adobe Stock
Dla osób uczulonych na jad owadów każde ukąszenie przez pszczołę, osę czy szerszenia jest śmiertelnym zagrożeniem. Można się przed nim skutecznie chronić, stosując immunoterapię alergenową, potocznie zwaną odczulaniem.

Immunoterapia alergenowa jest metodą, która chroni od 90 do 100 proc. pacjentów z alergią na jad osy i ponad 80 proc. tych, którzy reagują alergicznie na jad pszczoły - powiedziała PAP prof. Marita Nittner-Marszalska, alergolog z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Ekspertka podkreśliła, że w rękach doświadczonego alergologa immunoterapia jadem jest bezpieczna.

Możliwe reakcje po ukąszeniu owada

U ponad 20 proc. osób po użądleniu przez pszczołę, osę czy szerszenia występuje miejscowa reakcja alergiczna. Reakcja systemowa, uogólniona, występuje u 7-8 proc. osób, przy czym w ciężkiej postaci obserwuje się ją u 1-3 procent populacji. Wyniki polskich badań są zbliżone do wyników na temat częstości alergii na owady żądlące w innych krajach Europy i w USA.

Nie każda reakcja po użądleniu przez owada ma charakter alergii. U osób, które nie są uczulone na jad, typową reakcją jest ból, świąd i niewielki obrzęk w miejscu użądlenia.

Miejscowa reakcja alergiczna objawia się dużym obrzękiem i zaczerwienieniem występującymi tylko w miejscu użądlenia i trwającymi przez ponad dobę. - Czasami ten obrzęk może być bardzo rozległy, obejmować nawet całą kończynę, ale mimo to nie jest groźny i nie wiąże się z ryzykiem poważniejszej reakcji na użądlenie przez owada w przyszłości - wyjaśnia prof. Nittner-Marszalska.  Zawsze groźne są natomiast reakcje miejscowe, występujące po użądleniu w okolicy gardła i języka. Dlatego, jak podkreśla alergolog,  w ciepłych miesiącach nie tylko alergicy, ale każdy z nas powinien zachować szczególną ostrożność w czasie jedzenia czy picia na świeżym powietrzu.

W przypadku części osób uczulonych na jad owadów po użądleniu może się pojawić alergiczna reakcja systemowa, która jest znacznie poważniejsza niż miejscowa. Reakcja systemowa może mieć przebieg łagodny i dramatyczny, zagrażający życiu. W przypadku łagodnej reakcji systemowej mogą pojawić się na całym ciele bąble pokrzywkowe, zaczerwienienie skóry i swędzenie. Może wystąpić obrzęk warg, powiek, szyi, całej twarzy, pomimo że miejsce użądlenia było odległe, jak np. stopa czy palec dłoni.

Osoby, które doświadczyły takich objawów  powinny skontaktować się z alergologiem, który zaleci obserwację kolejnych reakcji i ustali, jakie leki należy podać w razie użądlenia.

Śmiertelnym zagrożeniem dla osób uczulonych są  tzw. ciężkie reakcje systemowe. – Pojawia się uczucie  przeszkody w gardle, duszności, kaszel ze świszczącym oddechem, zasłabnięcie, bóle brzucha, a nawet utrata przytomności – wymieniała specjalistka. W najpoważniejszych przypadkach może rozwinąć się wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowego, specjalistycznego leczenia – tłumaczy alergolog.

Kto kwalifikuje się do odczulania

–  Zgodnie z ostatnimi wytycznymi Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii do odczulania kwalifikujemy wszystkie osoby z najcięższymi reakcjami, czyli te, które mają objawy oddechowe lub objawy ze strony układu krążenia – wyjaśnia  prof. Nittner-Marszalska. Specjalistka dodaje jednak, że immunoterapię alergenową stosuje się też u niektórych osób z łagodniejszymi reakcjami systemowymi, jeśli znacznie obniżają one jakość życia pacjenta, wywołują silny lęk lub depresję. Niezbędne jest wykonanie badań, m.in. testów skórnych i testów krwi, aby potwierdzić alergiczne tło tych reakcji.

Do immunoterapii kwalifikowani są pacjenci w każdym wieku, zarówno dzieci jak seniorzy. U pacjentów starszych bardzo ważne jest wykonanie szczegółowych badań, nie tylko pod kątem alergii, ale i chorób dodatkowych, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo immunoterapii, podkreśliła prof. prof. Nittner-Marszalska.

Etapy odczulania

Odczulanie ma dwa etapy: wstępny i podtrzymujący. Pierwszy etap może trwać kilka godzin lub kilka tygodni, ale zawsze kończy się uzyskaniem tolerancji na dawkę jadu, która jest następnie podawana co 4-6 tygodni przez trzy do pięciu lat.

Faza wstępna immunoterapii jest najtrudniejszym etapem leczenia i powinna być przeprowadzana w szpitalnym ośrodku specjalistycznym, który zapewnia natychmiastową pomoc w razie wystąpienia powikłań. W czasie kilkuletniego leczenia podtrzymującego powikłania są rzadsze, ale również i ten etap terapii wymaga dużego doświadczenia i ośrodka z pełnym wyposażeniem służącym do resuscytacji,  wyjaśniła prof. Nittner-Marszalska.

Leczenie szpitalne szczepionkami na jad owadów jest refundowane. – Obecnie mamy w Polsce sieć ośrodków immunoterapii jadem, w których pracują alergolodzy specjalizujący się w diagnozowaniu i leczeniu dzieci i dorosłych z alergią na owady żądlące. Jest to świetnie wyszkolony i doświadczony personel, wybitni specjaliści praktycy –  podkreśliła prof. Nittner-Marszalska.

Źródło: naukawpolsce.pap.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA