Osobną instytucją przewidzianą w procedurze sądowoadministracyjnej jest ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych. W tym katalogu oprócz szczególnej kategorii skarżących, jak np. rzecznik praw obywatelskich, znajdują się też zwykli obywatele.
Niemniej to, czy mają prawo do zwolnienia z mocy ustawy, zależy od treści skargi i kategorii spraw. I tak, zgodnie z przepisami obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie ma strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach:
- z zakresu pomocy i opieki społecznej,
- dotyczących statusu bezrobotnego oraz przysługujących mu zasiłków, innych należności i uprawnień,
- dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych,
- ze stosunków pracy i stosunków służbowych,
- z zakresu ubezpieczeń społecznych,
- z zakresu powszechnego obowiązku obrony,
- udzielania cudzoziemcom ochrony,
- dotyczących dodatków mieszkaniowych.
Czytaj także:
Wszystko o tym, jak skarżyć decyzje urzędników bez pieniędzy
Brak środków nie zamyka drogi sądowej
Różne formularze dla firmy i obywateli
Decyzja o zwolnieniu z kosztów zależy od konkretnej sytuacji
Z obowiązku uiszczania opłat sądowych zwolnione zostały ponadto organizacje pożytku publicznego – w sprawach własnych, z wyjątkiem dotyczących prowadzonej przez nie działalności gospodarczej – oraz organizacje pozarządowe w sprawach własnych dotyczących wykonania zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
