Nie płacił podatków i składek, ale może wróci na listę radców

Henryk P. (imię zmienione) w 2008 roku został skreślony z listy radców prawnych ze względu na zaległości w opłacaniu składek członkowskich. Pięć lat później, w kwietniu 2013 roku prawnik złożył wniosek o ponowny wpis. Po uzupełnieniu dokumentacji i opłaceniu zaległych składek Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. postanowiła przywrócić mu uprawnienia do wykonywania zawodu.

Szczerość, uczciwość, obowiązkowość

Uchwale ORIP sprzeciwił się jednak Minister Sprawiedliwości, który stwierdził, iż Henryk P. nie spełnia przesłanki z art. 24 ust.1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, tj. nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje swym dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Podstawą sprzeciwu ministra była dotychczasowa postawa pana Henryka. Za okoliczności przemawiającego za brakiem nieskazitelnego charakteru i wiarygodności uznano fakt, iż został on ukarany przez sąd grzywną za przestępstwo skarbowe. Chodziło o to, że kiedy w 2008 roku był prezesem spółki A.P.J. nie dopełnił obowiązku wpłacenia na rachunek urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników w łącznej kwocie ponad 159 tys. zł.

Minister podkreślił przy tym, iż Henryk P., zarówno w zakresie zobowiązań finansowych wobec samorządu radcowskiego jak również jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych wobec swoich pracowników, dopuszczał się wielokrotnie zaległości finansowych, nie reagując na kierowane wezwania do uregulowania płatności. Działania te – w opinii Ministra Sprawiedliwości – były wyrazem braku poszanowania dla takich wartości jak szczerość, uczciwość czy obowiązkowość w życiu codziennym i zawodowym.

Wskazane zachowania zdaniem ministra podważały zaufanie do osoby kandydata oraz powodowały, iż nie daje on gwarancji, że przy sprawowaniu zawodu zaufania publicznego będzie przestrzegał zasad jego wykonywania wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących, jak i norm etycznych.

Bezduszna decyzja

Henryk P. nie zgodził się z taką decyzją ministra, i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze wskazał, że decyzja ministra jest dla niego krzywdząca i ma charakter bezduszny, gdyż ocena jego postawy moralnej, została dokonana jedynie przez pryzmat wyroku karnego, wydanego w trybie zaocznym. Wyjaśnił, że przedmiotowy wyrok karny dotyczył niezapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych przez firmę, której był członkiem zarządu (prezesem), a do którego członkostwa został zachęcony przez władze samorządowe, chcące ratować upadające firmy by zmniejszyć występujące wówczas w tym rejonie duże bezrobocie. Mężczyzna wyjaśnił, że podatek nie został zapłacony, bowiem spółka nie posiadała środków finansowych na jego uiszczenie.

Pan Henryk wskazał również, że w decyzji zarzucono mu brak cech wskazujących na nieskazitelny charakter, rozpatrując tę kwestii jedynie w kontekście okresu kiedy pełnił funkcję w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, nie biorąc zupełnie pod uwagę okresu kiedy pracował w zupełnie odmiennym charakterze, jako radca prawny. Skarżący wskazał również na swoje nienaganne życie i pozytywną opinię jaką ma w lokalnym środowisku prawniczym. Zapewnił, że kwestia podniesiona w decyzji Ministra Sprawiedliwości nie miała i nie będzie miała wpływu na jakość wykonywanej pracy radcy prawnego.

Ważna postawa kandydata jako radcy

Rozpatrujący skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 2215/14) w wyroku z 20 marca 2015 r. uchylił sprzeciw ministra i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu sąd przyznał co prawda, że jednorazowe zdarzenie może rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru i rękojmi, ale jak jednocześnie zauważył, nawet w takich sytuacjach nie zwalnia to organu administracji z obowiązku szerszej analizy postawy danej osoby w życiu prywatnym i zawodowym, jej cech charakteru i dotychczasowego życia. - Dopiero z tej perspektywy uwzględnienie czynu przestępczego daje pełny obraz przymiotów, a podjęte na tej podstawie rozstrzygnięcie nie przybiera formy ponownego ukarania za czyn przestępczy – stwierdził WSA.