Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a) [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=80474]ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176, z późn. zm.)[/link], odliczeniu od dochodu podlegają składki określone w [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=184677]ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r., nr 11, poz. 74 z późn. zm.)[/link] zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, z tym że odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na analogicznych zasadach, zgodnie z art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulega obniżeniu podatek dochodowy o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=282315]ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027)[/link], opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych prowadzących pozarolniczą działalność stanowi, zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Kwota ta stanowi również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe (art. 20).
Z kolei podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
[b]Okoliczność, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż limit określony w przepisach powoduje, że odliczeniu od dochodu podlega składka na ubezpieczenie społeczne w pełnej wysokości, natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne – do wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru. Bez znaczenia z punktu widzenia odliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest fakt, że podatnik uzyskuje w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej zarówno dochód podlegający opodatkowaniu jak i dochód zwolniony od podatku, ponieważ dochód w wysokości faktycznie osiągniętej nie stanowi podstawy wymiaru tych składek.[/b]
