W nocy z 19 na 20 listopada Kijów stał się celem rosyjskiego ataku z wykorzystaniem pocisków balistycznych. W związku z zagrożeniem mieszkańcy województw podkarpackiego i lubelskiego otrzymali alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Pierwszy z nich, wysłany w nocy, informował o ataku powietrznym na Ukrainie, natomiast nad ranem przekazano kolejne ostrzeżenie, dotyczące zagrożenia atakiem z powietrza. Przed godziną 8 zagrożenie zostało odwołane.
Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało zaś później o podejrzeniu naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej. Niezidentyfikowany obiekt powietrzny miał zostać znaleziony w miejscowości Lipowiec w powiecie biłgorajskim.
Do sytuacji odniósł się w rozmowie z TVN24 gen. Roman Polko, były dowódca jednostki wojskowej GROM. Wojskowy zwrócił uwagę na sposób informowania obywateli o zagrożeniach oraz konieczność dostosowania systemów obronnych do zmian zachodzących na współczesnym polu walki.
Czytaj więcej
W nocy z 19 na 20 listopada Kijów był celem rosyjskiego ataku z użyciem pocisków balistycznych. Osoby przebywające w nocy na terenie województw pod...
Gen. Roman Polko o alertach RCB. „Ile ma czasu na reakcję?”
Zdaniem gen. Romana Polki komunikaty ostrzegawcze powinny zawierać bardziej szczegółowe informacje, które pozwolą mieszkańcom zagrożonych obszarów podjąć odpowiednie działania. Jak zaznaczył, istotne jest nie tylko samo ostrzeżenie, ale również wskazanie charakteru zagrożenia i czasu, jaki pozostaje na reakcję.
Jak podkreślił wojskowy, „system alarmowania powinien przekazywać w końcu jakieś informacje, a nie służyć tylko do straszenia ludności”. – Właściwie nie wiadomo, co się dzieje, jakim czasem człowiek dysponuje i jak reagować. Zamiast czynnika mobilizacji i uczenia poprawnych zachowań, mamy znieczulicę, niepewność i brak zaufania do tych sygnałów. Nie zauważyłem, żeby ktoś w mojej okolicy reagował zgodnie z instrukcją – stwierdził generał.
Polko dodał, że kluczowa z punktu widzenia człowieka jest informacja, ile mamy czasu na reakcję, gdyż od tego zależy, co zrobimy. – Taki komunikat powinien informować, z czym mamy do czynienia, z czym możemy się liczyć, a a przede wszystkim był też pomocny z punktu widzenia człowieka, który w takim regionie przebywa – ile ma czasu na reakcję itp., czy będzie to kilka minut, czy kilkadziesiąt minut, bo od tego zależy reakcja, czy pójdę do schronu, czy będę pozostawać w miejscu, w którym jestem – zaznaczył generał w TVN24.
Były dowódca GROM podkreślił również, że system ostrzegania powinien uwzględniać nie tylko zagrożenia związane z atakami powietrznymi, lecz także inne sytuacje niebezpieczne dla ludności cywilnej, w tym zamachy terrorystyczne.
Czytaj więcej
Dowództwo Operacyjne podało, że podczas ataku Rosji na Ukrainę naruszona mogła zostać przestrzeń powietrzna Polski, a w powiecie biłgorajskim mogło...
Gen. Polko wskazuje na zamach w Krakowie. Proponuje zmiany w systemie ostrzegania
W rozmowie z TVN24 gen. Roman Polko nawiązał do zamachu terrorystycznego w Krakowie. Jego zdaniem wydarzenie to pokazało, że obecny system ostrzegania nie jest dostosowany do wszystkich rodzajów zagrożeń. – Ponadto, patrząc na cały system, trzeba uwzględnić też dodatkowe zagrożenia o charakterze terrorystycznym. To, co wyszło podczas zamachu terrorystycznego w Krakowie, że nie mamy systemu alarmowego na to, że na przykład w budynku, w którym jesteśmy, szaleje z bronią ktoś, kto zabija ludzi – wskazał.
Generał zaproponował również opracowanie nowoczesnego narzędzia umożliwiającego szybkie przekazywanie ostrzeżeń. Jak zaznaczył, przy tworzeniu takiego rozwiązania należałoby uwzględnić sposób komunikowania się młodszych pokoleń. – RCB powinno ściągnąć młodych ludzi, którzy potrafią zrozumieć system komunikowania, który dotyczy chociażby pokolenia Z i na przykład przygotować aplikację. To nie jest przedsięwzięcie na lata, trudne do realizacji. To można wprowadzić szybko, aczkolwiek rozumiem kwestie pewnych zabezpieczeń – że taka aplikacja musiałaby być chroniona przed np. fałszywymi komunikatami – powiedział gen. Polko.
Czytaj więcej
Nie można wykluczać prowokacji, która miała sprowokować Europę do militarnej retorsji w stosunku do Rosji. Celem byłaby późniejsza deeskalacja – mó...
Nowe zagrożenia dla Polski. Gen. Polko: Zmiana ma charakter rewolucyjny
Były dowódca GROM odniósł się również do rozwoju technologii wykorzystywanych podczas działań wojennych, w szczególności pojawienia się dronów odrzutowych. W jego ocenie zmiany zachodzące na współczesnym polu walki wymagają dostosowania procedur reagowania oraz systemów obrony powietrznej. – Zdecydowanie, zmiana ma charakter rewolucyjny. Widać, że wszelkie reakcje polegające na tym, że ktoś dzwoni do kogoś i pyta się o zgodę, już okazują się nieskuteczne – ocenił generał.
Jak wskazał, konieczne stało się wprowadzenie rozwiązań umożliwiających szybsze przeciwdziałanie zagrożeniom, bez konieczności przeprowadzania dotychczasowych procedur. – Stąd też zmiany legislacyjne, wprowadzenie możliwości zwalczania środków napadu powietrznego bez konieczności rozpoznania wzrokowego – zaznaczył gen. Polko.
Czytaj więcej
W piątek w związku zagrożeniem dla przestrzeni powietrznej Polski podczas ataku Rosji na Ukrainę po raz pierwszy podjęto decyzję o ewakuacji wieży...
Sztuczna inteligencja w obronie powietrznej. Gen. Polko mówi o pilnej potrzebie zmian
Zdaniem gen. Romana Polki jednym z najważniejszych kierunków rozwoju systemów obronnych powinno być wykorzystanie sztucznej inteligencji. Generał zwrócił uwagę na konieczność integracji poszczególnych elementów systemu, tak, aby możliwe było automatyczne reagowanie na wykryte zagrożenia. – I też pilna potrzeba – myślę, że też przy wsparciu NATO będzie realizowana – zmiana systemu, zintegrowanie go przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Taka, że kiedy tylko taki atak będzie wykryty, to automatycznie następowałoby reagowanie – powiedział były dowódca GROM.
Jednocześnie zaznaczył, że wprowadzenie takich rozwiązań wymagałoby odpowiedniego zabezpieczenia przestrzeni powietrznej, w szczególności w odniesieniu do lotnictwa cywilnego. – To oczywiście wiąże się też z koniecznością zamykania przestrzeni powietrznej dla ruchu cywilnego, żeby nie było wątpliwości, że w przestrzeni może cokolwiek się pojawić. By nie doszło do sytuacji, że podczas obrony zestrzelimy jakiś cywilny obiekt – wyjaśnił gen. Roman Polko w rozmowie z TVN24.
Czytaj więcej
Potencjał żołnierzy jednostki specjalnej GROM wysłanych przez rząd do ochrony granicy z obwodem królewieckim nie może zostać wykorzystany przez bra...
Gen. Polko o wojnie hybrydowej. „To nie jest ani wojna, ani pokój”
Gen. Roman Polko zwrócił również uwagę na konieczność dostosowania polskich przepisów do zagrożeń związanych z wojną hybrydową. Jak wskazał, obowiązujące rozwiązania prawne nie zawsze pozwalają na pełne wykorzystanie możliwości, którymi dysponują siły zbrojne, szczególnie w sytuacjach, które nie odpowiadają tradycyjnemu podziałowi na czas wojny i pokoju.
– O tym mówił już dowódca operacyjny rodzajów sił zbrojnych, że niektóre naziemne systemy, dużo tańsze niż te kosztujące miliony dolarów rakiety, po prostu nie mogły być używane, bo trudno było za pomocą takich naziemnych systemów przeprowadzić rozpoznanie wzrokowe – powiedział były dowódca GROM w rozmowie z TVN24.
Generał zaznaczył, że choć ograniczenie to zostało już usunięte, nadal potrzebne są kolejne zmiany legislacyjne. Dotyczą one między innymi możliwości wykorzystania wojskowych jednostek specjalnych do przeciwdziałania zagrożeniom związanym z sabotażem i dywersją.
– Ta bariera została już wyeliminowana, ale z pewnością jest wiele innych rzeczy, związanych na przykład z użyciem jednostek antydywersyjnych wojskowych, takich jak jednostka GROM czy komandosów z Lublińca. Jest wiele elementów, które trzeba wprowadzić w dokumentach prawnych tak, aby ten potencjał, którym dysponujemy, mógł być efektywnie użyty w stanie wojny – nie wojny, czyli z tym, z czym mamy do czynienia obecnie. Bo to nie jest ani wojna, ani nie jest pokój – podkreślił gen. Polko.
Czytaj więcej
Udział Polski w programie Nuclear Sharing byłby naturalnym krokiem – ocenił w TOK FM gen. Roman Polko. Były dowódca GROM-u odniósł się do doniesień...
Jak skutecznie zwalczać rosyjskie drony? Gen. Polko wskazuje na tańsze rozwiązania
Kolejnym problemem poruszonym w rozmowie były koszty zwalczania bezzałogowych statków powietrznych. Dziennikarz TVN24 zwrócił uwagę na dysproporcję między wartością rosyjskich dronów, wynoszącą kilka tysięcy dolarów, a ceną pocisków wykorzystywanych do ich niszczenia, która może sięgać milionów dolarów.
Gen. Roman Polko wskazał, że odpowiedzią na tego rodzaju zagrożenia powinien być rozwój tańszych systemów obronnych, w tym technologii umożliwiających zakłócanie działania dronów. – W tym kierunku zmierza program SAN, który realizujemy. W ramach SAFE, który szkoda, że był opóźniany i blokowany przez jakieś takie procedowanie i zastanawianie się, czy warto go realizować. Tak – warto go realizować – powiedział generał.
Były dowódca GROM podkreślił, że konieczne jest rozwijanie różnych metod przeciwdziałania zagrożeniom powietrznym, które pozwolą skutecznie chronić polską przestrzeń powietrzną bez konieczności wykorzystywania kosztownych pocisków rakietowych. – W tej chwili musimy budować antydrony, systemy walki radioelektronicznej, aby zakłócać loty dronów. I jeszcze inne systemy – tak, aby te detektory, sensory wspólnie działając, skutecznie chroniły nas i żeby nie wiązało się to z wydatkami rzędu milionów dolarów – zaznaczył gen. Polko.
Wojskowy mówił też, że zaawansowane systemy rakietowe oraz uzbrojenie samolotów bojowych powinny być wykorzystywane przede wszystkim przeciwko większym zagrożeniom. – Warto zwrócić też uwagę na to, że systemy rakietowe czy rakiety na samolotach F-35 czy F-16 są przeznaczone przede wszystkim do zwalczania większych celów – chociażby rakiet balistycznych – wyjaśnił były dowódca GROM.
W ocenie gen. Polki skuteczna obrona przed nowymi zagrożeniami wymaga zatem zarówno odpowiednich zmian prawnych, jak i rozwoju technologii, które umożliwią szybsze i mniej kosztowne reagowanie na ataki z wykorzystaniem dronów.