Ceremoniał tylko dla prezydentów

– Dziś, po tym co Polskę spotkało, uważam, że coś takiego powinno być zapisane w polskim ceremoniale państwowym – mówi "Rz" Tomasz Orłowski, ambasador RP w Paryżu, który był odpowiedzialny za organizację uroczystości pogrzebowych prezydenta Lecha Kaczyńskiego i jego małżonki Marii.

Obecny ceremoniał wojskowy polskich Sił Zbrojnych odnosi się jedynie do "członków najwyższych władz państwowych i innych osób zasłużonych dla państwa". Nie odnosi się bezpośrednio do prezydenta.

Zmiana ceremoniału to według Orłowskiego zadanie zarówno dla MSZ, jaki i MON.

Podobnie myśli Roman Czyżycki, były dyrektor protokołu dyplomatycznego w MSZ: – Powinny istnieć przepisy, które wskazywałyby, jak powinna się odbyć ceremonia pochówku głowy państwa. Warto byłoby rozróżnić te przepisy w odniesieniu do urzędującego prezydenta i prezydenta, który zakończył urzędowanie.

– Głowa państwa powinna mieć bardzo godny pogrzeb, zwłaszcza jeśli ginie tragicznie w czasie sprawowania urzędu – mówi Paweł Kowal, były wiceminister spraw zagranicznych, dziś europoseł PiS. – Nie sądzę jednak, żeby trzeba było tworzyć specjalne przepisy regulujące pogrzeb prezydenta. Sytuacja tragicznej śmierci w czasie sprawowania urzędu zdarza się niezwykle rzadko. W naszej historii to drugi taki przypadek po 1918 roku.

Ppłk Mariusz Kubarek, rzecznik Dowództwa Garnizonu Wojskowego w Warszawie, zaznacza też, że ceremoniał jest tylko zbiorem wytycznych i to rodzina zmarłego określa, na co wyraża zgodę, a na co nie. – Tak było w przypadku ceremonii pogrzebowej prezydenta Kaczyńskiego i jego małżonki.

Trumny z ciałami prezydenckiej pary były wiezione na armatnich lawetach. – To historyczna tradycja sięgająca 1925 r., kiedy to w ten sposób wieziono trumnę Nieznanego Żołnierza w Warszawie – opowiada ppłk Kubarek. – Podobnie było na pogrzebie marszałka Piłsudskiego.

–To piękny obyczaj stosowany nie tylko u nas, ale i we wszystkich krajach – dodaje Czyżycki.

Wyjątkowo prezydenta i jego małżonkę pożegnał salut narodowy – 21 salw armatnich, a nie z broni ręcznej. Bez precedensu na trumnie prezydenta położono kopię proporca prezydenckiego, a nie flagę państwową.

Wiele komentarzy wzbudził wybór miejsca pochówku pary prezydenckiej. – Ostatecznie decyzja zapadła, że miejscem najbardziej godnym jest Wawel, żeby tam spoczął razem z tymi, którzy się zasłużyli dla dobra naszej ojczyzny: od królów, po bohaterów, wodzów – tłumaczył kardynał Stanisław Dziwisz, podkreślając, że prezydent "zmarł w warunkach wyjątkowych, po bohatersku można by powiedzieć, bo leciał do Katynia, by oddać w imieniu całego społeczeństwa hołd męczennikom".

Czy prezydenci kraju będą odtąd grzebani w kryptach, obok polskich królów? Orłowski podkreśla, że "wybór miejsca pochówku wykracza poza zadania protokołu dyplomatycznego".

"Rz" zapytała o to kard. Stanisława Dziwisza. Jego rzecznik poprosił nas o pytania na piśmie. W poniedziałek nie udało się uzyskać odpowiedzi w tej sprawie.