W Brukseli trwają kuluarowe rozmowy dotyczące reformy systemu tymczasowej ochrony dla uchodźców z Ukrainy. Jednym z głównych tematów dyskusji unijnych ministrów spraw wewnętrznych są zmiany w kryteriach przyznawania statusu uchodźcy. Według ustaleń RMF FM, Polska jednoznacznie popiera wariant, który pozbawiłby mężczyzn w wieku poborowym możliwości korzystania z automatycznych przywilejów na terenie Wspólnoty.

Wprowadzony w 2022 roku mechanizm kryzysowy pozwalał dotychczas obywatelom Ukrainy omijać skomplikowane procedury azylowe, dając im swobodny dostęp do rynku pracy i legalnego pobytu. Obecne regulacje wygasają w marcu przyszłego roku, a Komisja Europejska planuje ich wydłużenie do 2028 roku, jednak już po naniesieniu korekt.

Czytaj więcej

Były ambasador oddał odznaczenie od Zełenskiego. „Decyzje honorujące UPA”

Ukraińcy bez ochrony w UE. Chodzi o mężczyzn w wieku poborowym

Polscy dyplomaci tłumaczą, że ograniczenie wsparcia dla mężczyzn objętych mobilizacją nie budzi kontrowersji. Dotyczy to osób, które według ukraińskiego prawa i tak nie mogą legalnie opuścić kraju.

Zmiana ta ma być również gestem poparcia dla władz w Kijowie, które zmagają się z poważnymi brakami kadrowymi na froncie. Według polskiej dyplomacji, odebranie automatycznego statusu tej konkretnej grupie nie narusza zasad humanitarnych. Sprowadza się to do zniesienia nadzwyczajnego przywileju i zrównania praw tych osób z innymi obcokrajowcami. Warto zauważyć, że standardowa ścieżka migracyjna wymaga posiadania ważnego paszportu, którego Ukraina nie wydaje mężczyznom unikającym rejestracji wojskowej.

Ochrona tymczasowa cudzoziemców w UE

Ochrona tymczasowa cudzoziemców w UE

Foto: PAP

Polska odrzuca natomiast koncepcję ograniczeń geograficznych, którą wdrożyła nienależąca do Unii Europejskiej Norwegia. Tamtejsze przepisy różnicują uchodźców ze względu na region pochodzenia, odmawiając automatycznej pomocy osobom z terenów Ukrainy uznanych za bezpieczne, takich jak na przykład obwód lwowski. Warszawa uznaje ten podział za niesprawiedliwy, argumentując, że całe terytorium Ukrainy pozostaje zagrożone atakami rakietowymi.

Czytaj więcej

Francuzi i Brytyjczycy przechwycili rosyjski tankowiec. Emmanuel Macron pokazał akcję na Atlantyku

Polska liderem unijnej strategii przejściowej

Głos Polski ma kluczowe znaczenie w unijnej dyskusji, ponieważ nasz kraj zajmuje drugie miejsce w UE – zaraz po Niemczech – pod względem liczby przyjętych uchodźców, goszcząc ponad 960 tysięcy osób. Warszawa jako pierwsza wdrożyła zalecaną przez Komisję Europejską strategię przejściową. Od maja uchodźcy mogą wnioskować o karty CUKR, czyli specjalną ścieżkę umożliwiającą zamianę ochrony tymczasowej na standardowy, trzyletni pobyt czasowy. Oznacza to rezygnację z nadzwyczajnej pomocy wojennej na rzecz ogólnych przepisów migracyjnych, które obowiązują wszystkich cudzoziemców.

Czytaj więcej

„Niech przestaną pluć nam w twarz”. Sasin żąda odebrania przywilejów Ukraińcom

Działania te zyskały aprobatę Ylvy Johansson, pełniącej funkcję specjalnej przedstawicielki UE ds. Ukraińców. Urzędniczka pochwaliła Polskę za sprawne wygaszanie przywilejów przy jednoczesnym zachowaniu wsparcia dla osób wrażliwych, w tym kobiet w ciąży i osób z niepełnosprawnościami. Johansson oceniła, że przyznawanie ochrony unijnej mężczyznom objętym mobilizacją wydaje się nielogiczne, choć jednocześnie kategorycznie wykluczyła scenariusz jakichkolwiek przymusowych deportacji.