Czego dotyczył spór

Pod koniec czerwca 2015 r. rada gminy zmieniła wcześniejszą uchwałę w sprawie podziału gminy na stałe obwody do głosowania. Na tej podstawie podzielono gminę na trzy stałe obwody. W uzasadnieniu wskazano, że utworzenie dodatkowego (trzeciego) obwodu w nowo wybudowanej świetlicy środowiskowej ułatwi dostęp do lokali wyborczych osobom niepełnosprawnym. Radni tłumaczyli, że do tej pory w gminie siedziba obwodowej komisji nr 2 musiała być każdorazowo, a więc doraźnie, dostosowywana do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Uchwała wzbudziła wątpliwości wojewody, który ją unieważnił. Wskazał, że obwody głosowania mają charakter stały. A ich zmiany muszą być uzasadnione, tj. wynikać z przyczyn wskazanych w art. 13 ust. 1 kodeksu wyborczego.

W ocenie wojewody rada gminy jest  uprawniona do zmiany ustalonego podziału na obwody, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian granic gminy albo zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania. Tymczasem sporna uchwała została podjęta z innych powodów.

Gmina nie zgadzała się z tym stanowiskiem. W skardze do  Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 13 § 1 i art. 13a kodeksu wyborczego. Uważała bowiem, że podjęcie uchwały było uzasadnione i miało podstawę w przepisach kodeksu. Gmina podkreślała, że utworzenie nowego obwodu do głosowania spowoduje łatwiejszy dostęp mieszkańców do lokali wyborczych oraz ułatwi i przyspieszy pracę komisji wyborczych. Wniosek o podjęcie uchwały został przedłożony radzie gminy przez wójta, który uwzględnił w ten sposób prośby mieszkańców.

Rozstrzygnięcie

WSA w Gdańsku nie uwzględnił skargi gminy. Zauważył, że pierwotna uchwała podzieliła ją na dwa stałe obwody głosowania oraz ustaliła numery, granice i siedziby obwodowych komisji wyborczych.

Podział na obwody głosowania o stałym charakterze oznacza, że wszystkie wybory: prezydenckie, parlamentarne, samorządowe czy referenda, przeprowadzane są w tych samych obwodach głosowania, utworzonych na tych samych zasadach określonych w ustawie – Kodeks wyborczy.

WSA zauważył, że zgodnie z art. 13 kodeksu wyborczego wójt przedkłada radzie gminy wnioski w sprawie zmian w podziale na stałe obwody głosowania, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian granic gminy, zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by w gminie zmieniono granice, zmieniła się liczba jej mieszkańców czy mieszkańców któregokolwiek z dwóch stałych obwodów głosowania. W konsekwencji, zdaniem sądu, podjęta przez radę uchwała jest sprzeczna z prawem i nieważna.

WSA podkreślił, że w art. 13a kodeksu wyborczego mowa jest o zmianie siedzib obwodowych komisji wyborczych. A to jest oczywiście co innego niż zmiana w podziale na stałe obwody głosowania.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 724/15