O fladze poinformował w poniedziałek rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak. Na konferencji prasowej zastrzegł, że śledczy nie są w stanie wskazać, co kierowało 24-letnim Michałem O., który w sobotę zastrzelił sześć osób w centrum Krakowa, a wcześniej zabił rodziców i siostrę w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Czytaj więcej

Nie żyje zamachowiec z Krakowa

Flaga Gadsdena w pokoju zamachowca. Co powiedziała prokuratura

– Kategorycznie stwierdzamy, że jest za wcześnie na mówienie o motywacji – powiedział prok. Nowak. – Jest za wcześnie, by mówić o motywach i inspiracji czy ideologii. Prokuratorzy byli w mieszkaniu w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie on mieszkał. Działania w jego pokoju trwały od nocy do późnych godzin popołudniowych w niedzielę. Jeden z prokuratorów spędził w tym mieszkaniu 13 godzin. Nie ma tam niczego tak oczywistego, co można by było przekazać, że jest oczywista symbolika – relacjonował.

– Nie mamy danych, które pozwalają na kategoryczne ustalenie oceny motywacji. Nie mamy prawdopodobieństwa na tyle, by to odpowiedzialnie powiedzieć. Mogę przekazać, że w pokoju na ścianie wisiała żółta flaga z wężem, tzw. flaga Gadsdena. Flaga historyczna z XVIII wieku, ta symbolika ma różne znaczenia – wolnościowe, buntu przeciwko władzy. Nie było oczywistej symboliki kojarzonej z nurtem skrajnie prawicowym lub lewicowym. Ta flaga nie łączy się z ekstremizmem, jest używana do różnych celów. Ten wąż znajduje się na okładce jednej z płyt Metalliki - dodał rzecznik.

Wcześniej szef MSWiA Marcin Kierwiński, powołując się na wstępne ustalenia, mówił o bardzo radykalnych poglądach sprawcy. Oficjalnie motywu zbrodni nie ustalono, a Michał O. zmarł w poniedziałek nad ranem w szpitalu, zanim usłyszał zarzuty.

Czytaj więcej

Nowe informacje o zamachu w Krakowie. Prokuratura ujawnia, ile broni miał napastnik

Czym jest flaga Gadsdena? Jak wygląda żółta flaga z wężem

Flaga Gadsdena to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli rewolucji amerykańskiej. Na jednolitym żółtym tle widnieje grzechotnik leśny, zwinięty i gotowy do ataku. Pod nim umieszczono czarny napis „Dont Tread on Me” – w najstarszych wersjach bez apostrofu. Hasło można przetłumaczyć jako „Nie depcz po mnie” lub „Nie nadeptuj na mnie”.

W wielu wersjach wąż spoczywa na skrawku zielonej trawy i ma 13 grzechotek, które odpowiadają 13 koloniom brytyjskim w Ameryce Północnej. Najczęściej zwrócony jest w lewo, w stronę drzewca, choć zdarzają się wersje z gadem skierowanym w prawo.

Czytaj więcej

Oath Keepers, Three Percenters i inne utrapienia Ameryki

Kim był Christopher Gadsden? Skąd nazwa flagi

Nazwa pochodzi od Christophera Gadsdena (1724–1805), kupca i polityka z Karoliny Południowej, delegata na Kongres Kontynentalny, a później generała brygady w Armii Kontynentalnej. Gadsden był jednym z liderów ruchu niepodległościowego na Południu. Był też właścicielem niewolników, o czym przypominają dziś krytycy symbolu.

W Kongresie Gadsden zasiadał w komitecie morskim, który przygotowywał pierwszą misję tworzonej floty kontynentalnej. Według przekazów historycznych w grudniu 1775 r. przekazał żółtą flagę z grzechotnikiem komodorowi Esekowi Hopkinsowi, mianowanemu wkrótce dowódcą amerykańskiej marynarki. Hopkins miał ją używać jako osobistego proporca na okręcie flagowym Alfred.

9 lutego 1776 r. Gadsden, wezwany do objęcia dowództwa wojsk w Karolinie Południowej, zaprezentował egzemplarz flagi Kongresowi Prowincjonalnemu w Charleston. W protokole zapisano, że pułkownik przedstawił „elegancki sztandar, taki, jakiego ma używać naczelny dowódca amerykańskiej marynarki”. Flagę z grzechotnikiem mieli także stosować w pierwszych latach wojny żołnierze piechoty morskiej, czyli Continental Marines. Ich bębny malowano na żółto i ozdabiano wężem z 13 grzechotkami oraz hasłem „Don't Tread on Me”.

Don't Tread on Me – znaczenie hasła dziś

Przesłanie flagi Gadsdena jest od początku proste: sprzeciw wobec opresyjnej władzy i gotowość do obrony własnej wolności. W XVIII w. adresatem była Korona Brytyjska. Dziś hasło „Don't Tread on Me” odczytuje się najczęściej jako protest przeciwko nadmiernej ingerencji państwa w życie obywateli, podatkom czy regulacjom.

Po okresie zapomnienia flaga wróciła w XX w. Od lat 70. przyjęli ją amerykańscy libertarianie, dla których stała się znakiem rozpoznawczym. Z jej wzoru korzysta np. Free State Project w New Hampshire, który zamiast węża umieścił na żółtym tle jeżozwierza.

Flaga pojawiła się także podczas demonstracji pod Kapitolem, 6 stycznia 2021 roku

Flaga pojawiła się także podczas demonstracji pod Kapitolem, 6 stycznia 2021 roku

Foto: Wikimedia Commons/CC 4.0/TapTheForwardAssist

Kto dziś używa flagi Gadsdena? Libertarianie, Tea Party, kibice

Od 2009 r. żółta flaga z wężem była jednym z najczęściej widocznych symboli na wiecach ruchu Tea Party, protestującego przeciwko podatkom i wydatkom rządu federalnego za prezydentury Baracka Obamy. Z biegiem lat stała się też popularna w szerzej rozumianym ruchu konserwatywnym i wśród zwolenników prawa do posiadania broni.

Symbol trafił również do sportu i reklamy. W 2006 r. wykorzystały go Nike i Major League Soccer, a flagi z wężem często pojawiają się na trybunach podczas meczów amerykańskich reprezentacji. Wzór z grzechotnikiem wraca też w Marynarce Wojennej USA w postaci tzw. First Navy Jack – flagi w 13 czerwono-białych pasach z wężem i tym samym hasłem.

Navy Jack Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych z lat 1975–1976 i 2002–2019

Navy Jack Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych z lat 1975–1976 i 2002–2019

Foto: domena publiczna

Flaga Gadsdena wyszła także poza Stany Zjednoczone. Pojawiała się m.in. wśród zwolenników prezydenta Argentyny Javiera Milei, a jej przerobione wersje wykorzystywały zupełnie różne środowiska – w USA w 2022 r. także działaczki na rzecz prawa do aborcji po wyroku Sądu Najwyższego w sprawie Dobbs. Flaga była też widoczna w tłumie podczas szturmu zwolenników Donalda Trumpa na Kapitol 6 stycznia 2021 r.