Rodzaje kategorii wojskowych, a także zasady dotyczące ich zmiany, określone zostały w ustawie z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny oraz w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 marca 2024 roku w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Kategorie wojskowe: Ile ich jest i co oznaczają?
Kategorie wojskowe określone zostały w art. 58 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Są one przyznawane w ramach kwalifikacji wojskowej, która ma za zadanie przede wszystkim ocenę zdolności do pełnienia służby wojskowej. Pod uwagę brany jest zarówno stan fizyczny, jak i psychiczny danej osoby.
W Polsce istnieją cztery kategorie wojskowe:
- kategoria A – zdolny do służby wojskowej;
- kategoria B – czasowo niezdolny do służby wojskowej;
- kategoria D – niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk;
- kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Czytaj więcej
W całej Polsce ruszyła kwalifikacja wojskowa 2025. Potrwa do 30 kwietnia. Obejmie mężczyzn urodzonych w 2006 r. Kogo jeszcze?
Co oznaczają kategorie wojskowe?
Kategoria A jest najwyższą kategorią wojskową. Otrzymują ją osoby, które uznane zostały za całkowicie zdrowe zarówno fizycznie, jak i psychicznie. W związku z tym mogą zostać powołane do czynnej służby wojskowej, służby w rezerwie, a także służby zastępczej.
Kategoria B oznacza najczęściej, że dana osoba ma przejściowe problemy zdrowotne („przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej”) i w związku z tym w danym momencie nie może pełnić służby wojskowej. Po pewnym czasie osoba taka zazwyczaj podlega ponownemu badaniu, w wyniku którego może otrzymać inną kategorię wojskową.
Kategoria D przyznawana jest osobom uznanym – najczęściej z powodu trwałych problemów zdrowotnych – za niezdolne do pełnienia służby w czasie pokoju, „z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej”.
Kategoria E jest najniższą z kategorii wojskowych. Otrzymują ją osoby uznane za trwale niezdolne do pełnienia służby wojskowej w jakiejkolwiek formie, a więc zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Kategoria ta przyznawana jest zazwyczaj osobom posiadającym trwałe i poważne schorzenia.
Czytaj więcej:
Firmy powinny zweryfikować, czy wśród ich pracowników znajdują się żołnierze WOT lub aktywnej rezerwy. Od 2025 r. obowiązuje bowiem nowa ulga podat...
Pro
Katalog chorób i upośledzeń, które mają wpływ na przyznanie kategorii wojskowej, zawarty został w załączniku nr 1 do wspomnianego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Czy można zmienić kategorię wojskową? Jak to zrobić?
Kategorię wojskową można zmienić. O zmianę tę wnioskować może zainteresowana osoba, o czym mówi art. 64 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny.
Kategorię wojskową można zmienić w sytuacji zmiany stanu zdrowia. W tym celu konieczne jest jednak przejście stosownej procedury. Polega ona na:
- złożeniu za pośrednictwem szefa wojskowego centrum rekrutacji wniosku (zawierającego uzasadnienie) o ponowne ustalenie kategorii wojskowej;
- załączeniu do wspomnianego wniosku zaświadczenia lekarskiego, które stwierdza zmiany w stanie zdrowia danej osoby, jakie nastąpiły od czasu ustalenia jej kategorii wojskowej;
- stawieniu się na badaniu lekarskim przed komisją wojskową.
Komisja ta wydaje swoją decyzję w formie orzeczenia lekarskiego. Decyzja ta może zmienić kategorię wojskową lub ją utrzymać.
Czytaj więcej
Rząd pracuje nad zwiększeniem możliwości państwa w zakresie dobrowolnych szkoleń wojskowych. Mają być one bardziej powszechne i przeprowadzane na w...
