#RZECZoPRAWIE: Eligiusz Krześniak o prawie sportowym, dopingu i sportowcach z Rosji

Wyszła na jaw gigantyczna afera dopingowa w Rosji. Wszystko wskazuje na to, że po raporcie Richarda McLarena, Rosja może zostać wykluczona z Igrzysk w Rio.

Eligiusz Krześniak: Raport wykazał, że doszło do tuszowania dopingu sportowców rosyjskich i było to tuszowane przez władze państwowe.

Jeśli chodzi o kwestię wyłączenia Rosji z Igrzysk to opcje są dwie, a może trzy. Pierwsza, to nic nie robimy, bo sprawa dotyczy przeszłości. Druga, to Międzynarodowy Komitet Olimpijski podejmuje decyzję, czy wykluczyć poszczególnych sportowców i taka decyzja już zapadła. I trzecia opcja to całkowite wykluczenie Rosji z Igrzysk. Przy czym trzeba zaznaczyć, że w ostatnim stuleciu decyzja o całkowitym wykluczeniu całego państwa z igrzysk podjęta było tylko 9 razy. Dotyczyła ona państw, odpowiedzialnych za wybuch drugiej wojny światowej oraz RPA, Afganistanu i Korei Północnej. Zatem wskazane przypadki wykluczenia całego kraju miały charakter geopolityczny, wręcz globalny.

Istotne jest jeszcze to, że nie we wszystkich dyscyplinach sportu, jak wynika z raportu McLarena, doszło do naruszeń. Bo np. w gimnastyce artystycznej takich naruszeń nie było i już wczoraj szef federacji artystycznej powiedział, że nie można stosować odpowiedzialności sportowej zbiorowej.

Czy jest możliwe, żeby państwo zapłaciło jakąś karę, albo wręcz wsadzić kogoś do więzienia?

Wsadzić do więzienia, jak najbardziej. I Rosja jest jednym z niewielu krajów, w których doping jest zagrożony z punktu prawa karnego. Podobnie jest w Niemczech. Niemcy w ustawie o lekach mają sankcje karne za doping. Natomiast trudno mi sobie wyobrazić, że międzynarodowe agencje sportowe nakładają kary finansowe na kraj. W przypadku korupcji funkcjonuje odpowiedzialność karna.

Pamiętajmy, że sport jest pewną sferą życia prywatnego. Nie mówimy tutaj o korumpowaniu urzędników. Mówimy o sferze objętej autonomią obywateli. To, że my mamy ustawę o sporcie, nie oznacza, że w innych krajach też tak jest. Na przykład weźmy Szwajcarię, gdzie są przepisy dotyczące stowarzyszeń.

Wrócę do Rosji i do małżeństwa Stiepanowów. Biegaczka i jej mąż, który pracował w komisji antydopingowej uciekli z Rosji do Stanów Zjednoczonych. Czy oni mają coś w rodzaju statusu świadka koronnego?

Tutaj nie ma odrębności między sportem, a normalnym życiem. Te osoby mieszkają obecnie w Stanach Zjednoczonych. Obowiązuje ich jurysdykcja tego państwa i jeśli Stany Zjednoczone uznają, że należy im nadać status procesowy , to mogą to zrobić. Takie precedensy były, ale nie można tego wiązać ze sportem.

Na czym polega fenomen, że duże organizacje sportowe jak FIFA, mają siedzibę w Szwajcarii?

Szeroka swoboda w kształtowaniu struktury wewnętrznej. Szwajcaria takie uprawnienia daje. Na przykład jako stowarzyszenie może swobodnie ustalać swoje własne sprawy.

FIFA, która jest stowarzyszeniem, a która ma budżet czasami większy od niejednego państwa, pozostaje bez żadnej kontroli.

Funkcjonuje pod władzą Szwajcarii.

Czy ktoś się sądzi z FIFĄ i o co?

Spory sportowe ja bym podzielił na dwa aspekty. Pierwszy to kierowanie powództw do sądów powszechnych i drugi spory arbitrażowe. Spraw sportowych w sądach cywilnych praktycznie nie ma. W Polsce każdy sportowiec ma obowiązek oddać spór pod sąd arbitrażowy. W Szwajcarii jest to np. CAS (Court of Arbitration for Sport). De facto sport ma osobną jurysdykcję.

W których dziedzinach prawo jest częściej, albo rzadziej łamane?

Problemem jest na pewno doping. W Polsce przepisy dot. sportu są w miarę porządnie napisane. Można niektóre kwestionować, ale jako całość tworzą spójną koncepcję. Szybkość rozpatrywania spraw jest dosyć sprawna. Często spory są rozpatrywane w ciągu 24 godzin.