Jak zapewnić sobie na starość dochody z nieruchomości

Posiadanie majątku może ułatwić jesień życia. Jak jednak najrozsądniej z niego korzystać? Możemy przekazać nieruchomość instytucji w zamian za miesięczną rentę. A co, jeśli jednak chcemy, by nasz majątek pozostał w rodzinie? Czy możemy w takiej sytuacji także czerpać z niego profity?

Renta także od rodziny

O możliwości zawarcia różnorodnych umów przypominają rejenci przy okazji kolejnego Dnia Otwartego Notariatu. Podkreślają, że można np. podpisać z krewnym umowę, na podstawie której przeniesiemy na niego własność nieruchomości w zamian za miesięczną rentę. Umowa renty polegać może bowiem właśnie na tym, że właściciel przeniesie własność nieruchomości na inną osobę, w zamian uzyskując określoną kwotę. W takiej umowie można też zapisać prawo dożywotniego zamieszkiwania w domu czy lokalu. Jest to tzw. renta odpłatna, która różni się od tzw. renty nieodpłatnej (zobowiązanie do wypłacania określonej kwoty nie musi wówczas się wiązać z profitami dla tego, kto się zobowiązuje do takiego wsparcia).

W wypadku renty odpłatnej związanej z przeniesieniem własności trzeba jednak pamiętać, że z chwilą podpisania umowy nieruchomość przechodzi na nowego właściciela. Jeśli osoba, która się do tego zobowiązała, nie płaci renty, można dochodzić swoich praw w sądzie – w związku z niewywiązywaniem się drugiej strony z umowy.

– W wielu wypadkach, jeśli zawrze się umowę z krewnym, może to być korzystniejsze i dla osoby, która chce uzyskać dodatkowe środki, i dla jej rodziny, niż umowa z instytucją finansową – podkreśla Tomasz Janik, prezes Krajowej Rady Notarialnej. Majątek z pewnością pozostanie bowiem wtedy w rodzinie.

Inaczej jest, gdy taką umowę renty zawieramy z kimś spoza rodziny albo np. z firmą. Wtedy może być kłopot z dochodzeniem renty i odzyskaniem składników majątku.

Dziś możliwe jest także podpisanie tzw. umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Ostatnio często oferują ją m.in. seniorom różne instytucje finansowe. Tu przenosi się własność nieruchomości na zabezpieczenie spłaty pożyczki. Ta także może być wypłacana w ratach. Jednak jeśli pożyczka nie zostanie spłacona w określonym czasie, w tym także po śmierci osoby, która taką umowę zawarła, nie ma już możliwości odzyskania własności. Roszczenie o powrotne przeniesienie własności może wygasnąć.

Aby nieco ucywilizować system pozwalający na uzyskiwanie renty w zamian za nieruchomość, posłowie przyjęli nową ustawę – o odwróconym kredycie hipotecznym. Wejdzie ona w życie 15 grudnia. Umożliwi zawieranie z bankami umów, na podstawie których będzie można uzyskać kwotę pieniędzy – jednorazowo albo w ratach. Jeśli spadkobiercy zechcą zachować nieruchomość, będą mogli w ciągu 12 miesięcy spłacić należność bankowi. Jeżeli tego nie zrobią, nieruchomość przejdzie na własność banku. Gdy jednak jej wartość przekroczy wartość tego, co się bankowi należy, ten będzie musiał wypłacić nadwyżkę spadkobiercom.

– Dla konkretnych sytuacji ważne będzie to, co przewiduje indywidualna umowa – mówi Tomasz Janik.

Przed jej podpisaniem warto będzie poradzić się profesjonalnego prawnika – adwokata czy radcy prawnego zajmującego się tego typu zagadnieniami. Można też zapytać notariusza, a nawet zażądać zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Musi na to wyrazić zgodę bank.

Dożywotnia opieka

Czasem starsze osoby chcą po prostu przekazać majątek najbliższym, nie myśląc o zabezpieczeniu. Bardzo często przekazują więc np. nieruchomości dzieciom jako darowiznę. Do skorzystania z tej drogi zachęcają chociażby zwolnienia podatkowe.

Można jednak i w takiej sytuacji pomyśleć o swoim interesie i podpisać np. umowę dożywocia. Na czym ona polega? Przekazując nieruchomość, można zobowiązać nowego właściciela do dożywotniego utrzymania zbywcy, np. przyjęcia go jako domownika, zapewnienia wyżywienia, ubrania, światła czy opału, zapewnienia pomocy i pielęgnowania go w razie choroby, a nawet sprawienia odpowiedniego pogrzebu.