Lokowanie pieniędzy z internetowej zbiórki w banku bez PCC - wyrok NSA

Serwisy umożliwiające zbiórkę pieniędzy w internecie stają się coraz popularniejszym sposobem finansowania różnych projektów. We wtorek Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z fiskusem, że lokowanie takich środków w bankach podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Pieniądze na subkoncie

Spór w sprawie był pokłosiem wniosku o interpretację. Złożyła go spółka, która w swojej działalności prowadzi jeden z popularniejszych serwisów internetowych umożliwiających tzw. zrzutki.

Serwis umożliwia użytkownikom pozyskiwanie czy gromadzenie środków na określony projekt. Firma podkreśliła, że zgodnie z regulaminem projektem jest każdy przejaw działalności biznesowej, kulturalnej, naukowej lub społecznej, a także prywatnej i sprzedażowej, na który organizator gromadzi środki finansowe za pomocą serwisu. Pozostali użytkownicy mogą dokonywać wpłat.

Czytaj także:

Bez PIT od pieniędzy z charytatywnej zbiórki w Internecie

Spółka wyjaśniła, jak wygląda proces zbierania środków. Użytkownik po rejestracji otrzymuje indywidualne konto w serwisie. Każdy użytkownik może mieć tylko jedno konto. Usługi świadczone za pośrednictwem serwisu polegają na udostępnianiu przestrzeni do organizowania zrzutek oraz pośredniczeniu w przekazywaniu pieniędzy między użytkownikami. Środki pieniężne wpłacane przez wszystkich użytkowników są gromadzone przez spółkę na jednym rachunku bankowym. We wniosku podkreślono jednak, że spółka wykorzystuje tzw. wirtualne subkonta dla każdej zbiórki w celu przypisania wpłat konkretnym organizatorom. Organizator może wypłacić też zgromadzone środki do wysokości ich wartości nominalnej w każdym czasie (tj. także w trakcie trwania) na prowadzony w Polsce rachunek bankowy przypisany do jego konta w serwisie.

Firma tłumaczyła, że sama rozważa też lokowanie środków zgromadzonych na rachunku bankowym (w całości lub w części) w okresie trwania zrzutki na lokatach bankowych. Odsetki z tytułu takich lokat stanowiłyby jej przychód (tj. nie byłyby przekazywane organizatorowi).

Zapytała, czy dysponowanie przez nią pieniędzmi wpłaconymi przez użytkowników przez umieszczanie ich na lokatach bankowych będzie podlegało opodatkowaniu PCC. Sama uważała, że nie, bo taka czynność nie mieści się w zamkniętym katalogu tych, które podlegają opodatkowaniu.

Fiskus dopatrzył się jednak podstaw do objęcia lokat PCC. Zauważył, że wśród czynności opodatkowanych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC są umowa pożyczki i umowa depozytu nieprawidłowego. Przywołał definicje tych czynności zamieszczone w przepisach kodeksu cywilnego (odpowiednio art. 720 i art. 845).

Urzędnicy zgodzili się, że w opisanym przypadku nie zaistniała umowa pożyczki. Ale w ich ocenie już dysponowanie, na podstawie regulaminu, środkami wpłaconymi na zrzutki poprzez ich lokowanie na lokatach terminowych nosi znamiona umowy depozytu nieprawidłowego. Zauważył, że elementem istotnym umowy depozytu nieprawidłowego jest prawo przechowawcy do rozporządzania oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku.

Jak podkreślił fiskus, z wniosku wynika, że spółka rozważa sytuowanie środków zgromadzonych na rachunku bankowym w okresie trwania zrzutki na lokatach, a uzyskane odsetki stanowić będą jej przychód. To w jego ocenie świadczy, że będzie miała prawo dysponować środkami pieniężnymi przekazanymi przez użytkowników. W istocie zatem planowane czynności będą stanowić umowę depozytu nieprawidłowego.

Fiskus przyznał jedynie, że gdyby podlegały one regulacjom ustawy o VAT, to zastosowanie będzie mieć wyłącznie z PCC. Tylko wówczas na spółce nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w PCC.

...ale podatku nie ma

Podatniczka zaskarżyła interpretację i ta decyzja okazała się słuszna. Najpierw rację przyznał jej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zgodził się z nią, że w spornym przypadku nie nabędzie ani własności środków pieniężnych przekazanych przez użytkowników serwisu, ani prawa do rozporządzania, w rozumieniu art. 845 kodeksu cywilnego środkami pieniężnymi pochodzącymi od użytkowników serwisu.

Sąd podkreślił, że spółka w żadnym momencie nie stanie się właścicielem środków pieniężnych wpłaconych przez użytkowników serwisu. Te będą wpłacane na rachunek bankowy spółki, staną się więc własnością banku. Możliwość dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku i zakres tej dyspozycji mają wynikać z regulaminu.

Zdaniem WSA, gdyby skarżąca była właścicielem tych pieniędzy, możliwość dysponowania nimi nie byłaby w żaden sposób ograniczona. Zgodnie z regulaminem będzie uprawniona wyłącznie do umieszczania wpłaconych na zrzutki pieniędzy na lokatach terminowych oraz ich wypłaty na każde żądanie organizatora (także w trakcie trwania zbiórki).

Ostatecznie to, że w sprawie nie może być mowy o depozycie nieprawidłowym opodatkowanym PCC, potwierdził NSA. Jak tłumaczyła sędzia NSA Beata Cieloch, w spornej sprawie spółka będzie pełnić jedynie funkcję pośrednika. Nie będzie zatem miała prawa do swobodnego rozporządzenia pieniędzmi, ani też dysponowania nimi.

Wyrok jest prawomocny.