Choć do zawarcia umowy nie doszło ze względu na brak współpracy jednej ze stron, przeniesienie własności nieruchomości ostatecznie uzyskane na drodze sądowej i tak jest opodatkowane.
Izba Skarbowa w Katowicach w niedawnej interpretacji nie zgodziła się z nabywcą, który chciał potwierdzić brak konieczności odprowadzenia daniny od takiego zakupu.
Podatniczka wyjaśniła, że podpisała umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. Do zawarcia umowy przyrzeczonej jednak nie doszło. Sprzedawca nie przystąpił do aktu notarialnego.
Złożyła więc pozew o zobowiązanie sprzedawcy do złożenia odpowiedniego oświadczenia woli. Sąd nakazał jego złożenie, po czym sąd rejonowy wpisał do ksiąg wieczystych podatniczkę jako jedną z właścicielek. Gdyby cała transakcja przebiegała zgodnie z ustaleniami, kupująca musiałaby zapłacić 2 proc. podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od wartości rynkowej transakcji.
Zdaniem podatniczki zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli nie podlega jednak opodatkowaniu.
Izba przytoczyła przepisy kodeksu cywilnego, na mocy których jeżeli podmiot zobligowany do złożenia określonego oświadczenia woli uchyla się od spełnienia swojego obowiązku, osoba, na rzecz której takie oświadczenie miało zostać złożone, może domagać się stwierdzenia przed sądem obowiązku złożenia oświadczenia woli.
Prawomocne orzeczenie zastępuje wówczas oświadczenie woli osoby zobowiązanej. Na gruncie prawa cywilnego orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek złożenia oświadczenia prowadzi do skutków identycznych jak zawarcie umowy w normalnym trybie.
Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC podatkowi temu podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w ustawie, w tym sprzedaż nieruchomości.
Obowiązek podatkowy – jak stwierdziła izba – powstał z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu.
numer interpretacji: IBPB-2-1/4514-287/16/DP
