Rosyjski najazd najbardziej dał się we znaki chłopom. Zwyczaj stacjonowania wojska na wsi ogromnie zakłóca wiejską gospodarkę, która nigdy nie może narzekać na klęskę urodzaju. Ruszyłem samotnie na objazd wsi. Monotonnie rozbrzmiewały skargi na rosyjskie grabieże. Można było jednak rozsądnie zakładać, że to jedynie faza przejściowa. Bardziej mnie interesowało badanie skutków programu reformy rolnej.

Złowieszcze miano