Kucharczyk: Limes inferior po polsku. Niepokojące zjawisko na rynku pracy

Strach. Niepewność. Lęk. To emocje, które najczęściej wybrzmiewają w rozmowach z młodymi ludźmi, gdy pytam ich o perspektywy i plany. To zaskakujące, bo oficjalne dane makroekonomiczne i prognozy dla Polski są świetne. Niestety, głębsza analiza przynosi niepokojące wnioski.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Twarde lądowanie pokolenia Z na rynku pracy

Jeszcze niedawno zetki uważano za gen...

Pro

Dlaczego młode osoby nie mogą znaleźć pracy

W pierwszym roku po uzyskaniu dyplomu bez zatrudnienia pozostaje nawet 30 proc. absolwentów niektórych kierunków. Problem coraz mocniej wybrzmiewa w największych aglomeracjach, w Warszawie czy Krakowie. Już od dłuższego czasu obserwuję go również w moim regionie – takie miasta jak Bydgoszcz czy Toruń wypuszczają na rynek duże grono absolwentów, ale ich start zawodowy wcale nie jest łatwy.

Jednym z powodów jest rozwój technologii. Pracodawca woli postawić na automatyzację i sztuczną inteligencję zamiast zatrudnić osobę bez doświadczenia, którą najpierw trzeba wdrożyć i przeszkolić. Nie pomaga też podnoszona płaca minimalna i brak elastyczności na rynku pracy.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Rynek pracy w 2026 roku. Stabilizacja po okresie zadyszki

Oczekiwana w tym roku poprawa koniunk...

Pro

Co mówią pracownicy i pracodawcy

Młode osoby narzekają na podejście pracodawców. Na wygórowane wymagania i niskie wynagrodzenie. Dokładanie obowiązków. Nieszanowanie czasu prywatnego. Często pada słowo „wyzysk”.

Argumenty młodych osób zderzają się z tym, co słyszę od przedsiębiorców. Niedawno przeprowadziłam wywiad z właścicielem dużej firmy handlowej. Przyznał, że ma obawy o przyszłość polskiej gospodarki. Z jego doświadczenia wynika, że oczekiwania potencjalnych pracowników są bardzo wygórowane. Chcą pracy zdalnej, wysokiego wynagrodzenia i szerokiego pakietu benefitów. Już na starcie. Ale daleki był od tego, żeby młodych krytykować – wręcz przeciwnie. Zwrócił uwagę na niepokojące zjawisko, które podsumował pesymistyczną konkluzją: wychowujemy słabe psychicznie pokolenie.

Jakie groźne zjawisko społeczne widać w Polsce

Robimy wszystko za dzieci. Zawozimy do szkoły i na zajęcia – pod same drzwi. Nie zostawiamy przestrzeni na dyskomfort i trud. Chronimy przed światem, nie pozwalając wyciągać wniosków z błędów i porażek. A przecież to dzięki nim człowiek się rozwija. Oczywiście intencje mamy dobre, ale niechcący robimy młodym krzywdę.

Wygoda się mści. Również na rynku pracy. Wydaje mi się, że właśnie nad tym powinniśmy pracować jako społeczeństwo. Uczyć elastyczności, a przede wszystkim odwagi i wiary w siebie. W przeciwnym razie grozi nam wyuczona bezradność.

Do myślenia daje powieść „Limes inferior” Janusza A. Zajdla, w której ludzie są podzieleni na klasy i zawody według poziomu inteligencji. System – teoretycznie – dba o każdego. Nie trzeba się o nic martwić. Jednak ta utopijna wizja, wolność i równość szans jest pozorna, a w praktyce społeczeństwo podlega inwigilacji i wszechobecnej kontroli.