Reklama

Deus ex machina nie rozwiąże problemów Grecji

Dwa miesiące temu pisałem, że historia greckiego kryzysu przypomina dramat Sofoklesa „Antygona". Kiedyś popełniono błędy, które powodują, że dziś nie ma dobrego rozwiązania problemu.

Aktualizacja: 10.04.2015 07:18 Publikacja: 09.04.2015 21:00

Witold M. Orłowski, główny ekonomista PwC w Polsce

Witold M. Orłowski, główny ekonomista PwC w Polsce

Foto: Fotorzepa, Radek Pasterski

Grecki rząd nie może ustąpić ani wyborcom, ani wierzycielom – bo jedno grozi bankructwem, a drugie zamieszkami w kraju. Niemiecki rząd nie może ustąpić Grekom, bo tego nie wybaczyłyby mu niemieckie tabloidy.

Nawet gdyby Berlin się na to zdecydował, nie może się na to zgodzić rząd hiszpański, bo straciłby twarz wobec własnych obywateli, którym do tej pory mówił, że oszczędności to jedyna droga wyjścia z kłopotów. Na odejście Aten od programu oszczędnościowego nie może się też zgodzić Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Słowem, wszyscy miotają się po scenie, nie mogąc znaleźć żadnego wyjścia z kompletnie zaplątanej sytuacji. Nic dziwnego, bo co nowego można wymyślić, wystawiając znany od wieków antyczny dramat?

A jednak można! Szukając wyjścia, awangardowy grecki premier postanowił wykorzystać pomysł innego wielkiego antycznego dramaturga, Eurypidesa, sięgając po rozwiązanie znane jako „deus ex machina". Polega ono na tym, że kiedy sytuacja jest tak zaplątana, iż miotający się po scenie bohaterowie sztuki nie są w stanie znaleźć żadnego sensownego rozwiązania, nagle interweniuje przybyły prosto z Olimpu (a dokładniej, spuszczany na scenę na linach) grecki bóg. I jednym władczym ruchem rozwiązuje problem.

Boga nie trzeba było długo szukać. Wystarczyło się udać na północ, gdzie rezyduje nadzieja Greków – niechętny zachodnim gnębicielom, dobry i potężny Władimir Putin. Olimpijski bóg może wszystko. Może sięgnąć do skrzyni i hojną ręką od razu dać Grekom tyle miliardów euro, ile tylko im potrzeba na wypłatę większych rent i emerytur, nie żądając w zamian nic poza miłością (i zawetowaniem unijnych sankcji).

Proces przygotowania gazety do druku jest taki, że piszę ten felieton, zanim jeszcze skończy się moskiewskie spotkanie Ciprasa i Putina. Ale zaryzykuję prognozę: prezydent Putin przytuli Greków do serca, wyrazi oburzenie na USA i Europę, mgliście obieca jakieś przyszłe wielkie inwestycje, może nawet zgodzi się udzielić 1–2 mld dol. awaryjnej pożyczki. Ale w dzisiejszych czasach nawet olimpijscy bogowie mają swoje ograniczenia. Rosji, która wpadła w recesję i w ciągu roku straciła już jedną trzecią rezerw dewizowych, nie stać dziś na wielkie wsparcie dla Aten, bo sama może za kilka miesięcy znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej. Może pożyczyć 1–2 mld dol., ale na pewno nie dać 20 czy 30 mld dol., których potrzebowałaby Grecja, gdyby zerwała umowy z Zachodem.

Reklama
Reklama

Kremlowski deus ex machina nie rozwiąże problemów Grecji. Niemcy nie zgodzą się wypłacić reparacji wojennych, o które wystąpiły Ateny. Grecki dramat trwa i pewnie prędzej czy później zakończy się dramatycznym finałem, czyli bankructwem.

Witold M. Orłowski główny doradca ekonomiczny PwC w Polsce, profesor Politechniki Warszawskiej

Opinie Ekonomiczne
Krzysztof Adam Kowalczyk: Piękny wzrost PKB, ale na sterydach
Opinie Ekonomiczne
Anita Błaszczak: Demograficzny efekt motyla
Opinie Ekonomiczne
Ekspert: Innowacje w świecie uzbrojonej globalizacji. Jaki kierunek dla Polski?
Opinie Ekonomiczne
Witold M. Orłowski: Niezastępowalny konsument
Opinie Ekonomiczne
Anna Miazga: Quo vadis, zrównoważony rozwoju?
Opinie Ekonomiczne
Marek Kutarba: Mamy szansę nie być już doświadczalnym poligonem Rosji
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama