Kryzys dotarł do NFZ

Mniejsze wpływy do kasy funduszu były już w styczniu. Ale wtedy urzędnicy tłumaczyli, że to normalne zjawisko w tym miesiącu. Dopiero gdy sytuacja powtórzyła się w lutym, podnieśli alarm.

– Ze składek uzyskaliśmy 23 mln zł mniej, niż przewidywaliśmy. To bardzo niepokojące – mówi Edyta Grabowska-Woźniak, rzecznik NFZ.

Przyczyny spadku wpływów to rosnące bezrobocie oraz obniżki pensji.

Mniejsza składka zdrowotna nie jest jedynym skutkiem kryzysu, z którym musi się zmierzyć służba zdrowia. NFZ szacuje, że tylko na spadku wartości złotego straci blisko 40 mln zł, bo więcej będzie go kosztować finansowanie leczenia Polaków za granicą. – Gdy tworzyliśmy tegoroczny budżet, euro kosztowało 3,8 zł. Teraz blisko 4,5 zł. Więcej musimy płacić za rachunki, które wystawiają nam zagraniczne szpitale – mówi Grabowska-Woźniak.

Taka sytuacja nie zdarzyła się w NFZ od pięciu lat. Wcześniej dwukrotnie pieniędzy zabrakło kasom chorych: w 1999 r. wzięły nawet gwarantowany przez państwo kredyt, by sfinansować leczenie. Fundusz, następca prawny kas chorych, skończył jego spłacanie dopiero dwa lata temu.

Czy kilkudziesięciomilionowe braki w kasie NFZ to duże kwoty? Nie – w porównaniu z całym budżetem Funduszu, który na leczenie Polaków ma wydać w tym roku 56 mld zł. Ale urzędników niepokoi spadająca składka. Mówią, że w tym roku wyrobią się jeszcze z finansami, bo zostały im nadwyżki z ubiegłego. – Skutki obniżenia składek odczujemy raczej w przyszłym roku, nie w tym – twierdzi Edyta Grabowska-Woźniak.

Oczywiście pod warunkiem, że kwoty wpływające do Funduszu nie zaczną się gwałtownie obniżać. – Jak będzie za kilka miesięcy, nikt nie wie. Pieniędzy może być mniej, jeśli będzie wzrastać bezrobocie. Albo więcej, jeśli dzięki obniżeniu w tym roku podatków ludzie wyjdą z szarej strefy i zaczną płacić i podatki, i składkę zdrowotną – mówi Marek Wójcik ze Związku Powiatów Polskich. – Sygnały płynące z Funduszu trzeba uważnie analizować, ale nie wpadałbym w panikę. Wszystko się wyjaśni w ciągu najbliższych dwóch, trzech miesięcy.

Zamieszanie wokół stawek na leczenie może jednak powstać jeszcze w tym roku, ponieważ Fundusz podpisał kontrakty ze szpitalami tylko do końca czerwca.

Dyrektorzy placówek liczą, że w drugiej połowie roku uda im się wynegocjować większe pieniądze niż w tej chwili.

– W tym półroczu NFZ nie dotrzymał obietnicy danej dyrektorom: miał płacić tyle, ile pod koniec bardzo dobrego, ubiegłego roku. A płaci mniej. Gdyby nie ubiegłoroczne zapasy, dyrektorzy mieliby poważny problem z domknięciem budżetów – podkreśla Wójcik.

– Jeśli nie poprawi się sytuacja finansowa, trudno liczyć na dodatkowe środki w drugim półroczu – zapowiada Grabowska-Woźniak. – Oprócz trudnej sytuacji musimy sprostać dodatkowym zadaniom: będziemy finansować nowe, drogie leki na rzadkie choroby. To rozwiązania korzystne dla pacjentów, ale my musimy na nie znaleźć pieniądze.