Projekt ustawy, który wpłynął do Sejmu 16 czerwca, miałby uregulować kwestię klauzuli sumienia, aby zagwarantować pacjentowi wykorzystanie prawa do świadczeń zdrowotnych. Obecny stan prawny naraża wiele kobiet w ciąży na komplikacje i poważny uszczerbek na zdrowiu bądź utratę życia – głosi uzasadnienie.
W ostatnich miesiącach opinię publiczną kilkakrotnie obiegły informacje o śmierci ciężarnych pacjentek w wyniku nieuzyskania należytej pomocy medycznej – piszą posłowie Koalicji Obywatelskiej. Jak dodają, powoływanie się lekarza na klauzulę sumienia bez ustawowego obowiązku wskazania pacjentce lecznicy, w której zostałby przeprowadzony zabieg aborcji, jest dla kobiety jednoznaczne z brakiem możliwości uzyskania takiego świadczenia.
Czytaj więcej
Projekt Lewicy zakłada zniesienie klauzuli sumienia. I zapewne z racji swego radykalizmu nie doczeka się uchwalenia. Dlatego na większą uwagę zasłu...
Dlatego zgodnie z wniesionym projektem przełożony lub kierownik lekarza odmawiającego wykonania świadczenia medycznego z uwagi na klauzulę sumienia byłby zobowiązany do wyznaczenia innego lekarza. Gdyby wszyscy lekarze ze szpitala odmówili wykonania świadczenia, przełożony musiałby niezwłocznie przekazać taką informację np. dyrektorowi szpitala, a on pacjentowi, przekazując mu, u którego lekarza lub w którym szpitalu w odległości nieprzekraczającej 50 km może uzyskać świadczenie.
Gdyby jednak zabieg ten nie został przeprowadzony także w innej placówce, szpital musiałby niezwłocznie zawiadomić o tym Narodowy Fundusz Zdrowia. Wtedy to NFZ byłby zobowiązany niezwłocznie poinformować pacjenta „o możliwościach w zakresie uzyskania świadczenia zdrowotnego”.
Przypomnijmy, że zgodnie z art. 39 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem, ale ma obowiązek odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej.
Kamila Ferenc, prawniczka Fundacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, która podczas rozmowy z „Rzeczpospolitą” w marcu 2023 r. apelowała o zlikwidowanie klauzuli sumienia w publicznym systemie opieki zdrowotnej, proponowane przez posłów KO zmiany ocenia jako krok w dobrym kierunku.
Czytaj więcej
Zgodnie z oświadczeniem Rzecznika Praw Pacjenta w szpitalu w Nowym Targu doszło do naruszenia praw pacjentki w zakresie przysługujących jej świadcz...
Nadal jednak uważa, że klauzula sumienia powinna zostać usunięta. Jak dodaje, obecnie z przepisów wynika, że nie można powołać się na klauzulę sumienia w przypadku zagrożenia życia, ale trudno rozdzielić, kiedy zagrożenie dla życia kobiety jest bezpośrednie, a kiedy pośrednie. W projekcie ustawy brakuje jej także obowiązku zatrudnienia w szpitalu podwykonawcy, czyli lekarza opłaconego przez NFZ, który w czasie na przykład 24 godzin przyjechałby na miejsce, żeby wykonać zabieg.
Jak podkreśla prawniczka, jeśli szpital podpisze umowę z NFZ, to musi wykonać pacjentowi gwarantowane świadczenia. Czy zatem szpital powinien publicznie informować, które świadczenia ze względu na klauzulę sumienia nie zostaną w tym szpitalu wykonane, żeby pacjent nie tracił czasu na dojazd do lecznicy i czekanie? Kamila Ferenc zauważa, że stworzenie listy lekarzy, którzy nie wykonują aborcji, powołując się na klauzulę sumienia, nie byłoby zgodne z konstytucją.
Podkreślmy, że art. 51 konstytucji mówi, że nikt nie może być zobowiązany do ujawniania informacji dotyczących jego osoby, a art. 53, że każdemu zapewnia się wolność sumienia.
Etap legislacyjny: trafił do Sejmu
