Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gliwicach uwzględnił skargę spółki, która spierała się z fiskusem o podatkowe konsekwencje inwestycji mieszkaniowej.

A chodziło o dostawy wyodrębnionych po procesie inwestycyjnym nowo powstałych lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym po przebudowie budynku hotelowego. We wniosku o interpretację spółka wyjaśniła, że 2016 r. nabyła nieruchomość zabudowaną budynkiem biurowo-usługowym składających się łącznie z trzech segmentów połączonych ze sobą przewiązką. Był to stary hotel. Wskazała, że zakup był zwolniony od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 10a ustawy o VAT. A celem transakcji była przebudowa niemieszkalnych budynków hotelowych w wielorodzinne budynki mieszkalne, wydzielenie z nich mieszkań i ich sprzedaż.

Spółka tłumaczyła, że mieszkania nie stanowią środków trwałych, ale towary handlowe. Chciała się upewnić, jak opodatkować sprzedaż nowo powstałych mieszkań. I tak powstał spór, czy dostawa wyodrębnionych po procesie inwestycyjnym nowo powstałych mieszkań zlokalizowanych w przebudowanym hotelu, tj. w bryle starych budynków hotelowych, korzystała ze zwolnienia, czy jest opodatkowana stawką preferencyjną.

Spółka uważała, że przy sprzedaży każdego mieszkania o powierzchni użytkowej mniejszej niż 150 mkw. może stosować 8-proc. stawkę VAT przewidzianą dla budownictwa mieszkaniowego, co było dla niej bardziej korzystne ze względu na prawo do odliczenia. Inaczej uważał jednak fiskus. Uznał, że w sprawie powinno mieć zastosowanie zwolnienie.

Wszystko przez to, że jego zdaniem termin „ulepszenia", zawarty w ustawie o VAT, odwołuje się do przepisów o podatku dochodowym. W konsekwencji to pojęcie dotyczy wyłącznie składników majątku będących środkami trwałymi. A nieruchomości, np. lokale mieszkalne lub usługowe, które nie będą stanowić u podatnika środka trwałego, nie mogą ulec ulepszeniu.

Gliwicki WSA przyznał rację spółce. Po analizie przepisów i orzecznictwa, w tym unijnego, zauważył m.in., że kwalifikacja budynku jako towaru handlowego nie powinna mieć znaczenia dla ustalenia, czy jego dostawa podlega opodatkowaniu czy zwolnieniu. Nabycie używanego budynku, a następnie dokonanie generalnej przebudowy, zmiany funkcji i przeznaczenia tego budynku, a następnie jego sprzedaż (w postaci nowych lokali mieszkalnych) stanowi przykład kreowania nowej wartości.

W ocenie WSA w spornej sprawie stosowanie art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT byłoby niezgodne z dyrektywą. Uznanie bowiem, że dostawa budynku przebudowanego w znaczącym stopniu powinna być zwolniona tylko z powodu zaklasyfikowania go jako towaru handlowego, powoduje niemożność odliczenia podatku przy procesie inwestycyjnym polegającym de facto na wybudowaniu całkowicie nowego obiektu. A to byłoby naruszeniem zasady neutralności VAT. Realizacja prawa do odliczenia powoduje bowiem, że podatnik faktycznie nie ponosi jego ciężaru, bo ekonomicznie zostaje nim obciążony konsument. Tymczasem skutkiem błędnej wykładni spornego zwolnienia byłoby odebranie prawa do odliczenia w toku inwestycji.

WSA podkreślił, że na gruncie prawa krajowego zwolnienie dostawy budynków, budowli lub ich części z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT odnosi się do wszystkich tych obiektów, niezależnie, czy stanowią towary handlowe czy środki trwałe.

Sygn. akt I SA/Gl 1058/21