Materiał powstał we współpracy z Google Polska

Uniwersytet Warszawski uzyska wsparcie w ramach globalnego funduszu Google AI for Science Capacity Fund. Pieniądze zostaną przeznaczone na realizację dwuletniego projektu badawczego UW, który wystartuje w styczniu 2027 roku pod kierunkiem prof. Piotra Sankowskiego z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW.

– Sama sztuczna inteligencja nie dokona kolejnego wielkiego przełomu w medycynie czy biologii. Zrobią to naukowcy, którzy potrafią ją wykorzystać do rozwiązywania realnych problemów. Właśnie dlatego wspieramy ten projekt, który połączy wybitnych specjalistów od uczenia maszynowego z laboratoriami biologii molekularnej, chemii i medycyny – mówi Dagmara Brzezińska, dyrektorka generalna Google Polska.

Fundusz AI for Science Capacity Fund szukał na świecie ośrodków, które potrafią przełożyć badania nad sztuczną inteligencją na realne osiągnięcia w naukach przyrodniczych. Projekt UW – pod nienajłatwiejszą nazwą Efficient AI-for-Science (EAI-Sci) Framework – odpowiada na tego rodzaju wyzwanie. Naukowcy z UW stworzą bowiem uniwersalną bibliotekę open source, która pozwoli badaczom niskim kosztem i precyzyjnie adaptować istniejące, zaawansowane modele AI do specyficznych, trudnych zbiorów danych z różnych dziedzin – matematyki, chemii, biologii czy medycyny. Dzięki temu nie trzeba będzie od zera budować i trenować gigantycznych modeli sztucznej inteligencji, co wymaga wielomilionowych budżetów i ogromnych zasobów sprzętowych. Powstanie biblioteki oznacza technologiczny przełom.

– Projekt będzie służył temu, żeby rozwijać pomost między sztuczną inteligencją a innymi dziedzinami badań, nie tylko informatyką. Widać, że rozwój AI nie zatrzyma się na informatyce. Będzie dotyczył także innych dziedzin. Właśnie takiemu połączeniu ma służyć ten projekt. Moim zdaniem właśnie informatyka, sztuczna inteligencja stanie się w przyszłości kluczem do całości badań naukowych – zauważa prof. Piotr Sankowski.

Zatrzymać naukowców w Polsce

Rozwiązanie, które powstanie dzięki projektowi prof. Sankowskiego, stworzy możliwości rozwoju naukowcom z naszego rejonu Europy. W polskiej nauce nie brakuje światowej klasy informatyków ani wybitnych badaczy nauk przyrodniczych. Jednak wyzwaniem – określanym w międzynarodowym środowisku akademickim jako „Compute-Talent Disconnect” – bywa brak stabilnego finansowania na wczesnym etapie kariery naukowej, niewystarczający dostęp do dużej mocy obliczeniowej oraz brak pomostu łączącego specjalistów od uczenia maszynowego z laboratoriami przyrodniczymi i medycznymi.

Finansowanie od Google.org odpowiada na to wyzwanie. Dzięki tym środkom sfinansowane zostaną stanowiska dla dwóch inżynierów uczenia maszynowego oraz pięć stypendiów badawczych dla doktorantów i badaczy na stażach podoktoranckich na Uniwersytecie Warszawskim. To stworzy szansę na zatrzymanie wybitnych młodych naukowców w kraju i zapewnienie im porównywalnych warunków do pracy z czołowymi ośrodkami zagranicznymi.

– Zatrzymanie młodych, utalentowanych naukowców w Polsce jest niezwykle ważne. Mamy znakomitych badaczy, których osiągnięcia są doceniane na całym świecie. Naszym zadaniem jest tworzenie im takich warunków, aby mogli rozwijać swoje kariery i realizować ambitne projekty właśnie tutaj, na Uniwersytecie Warszawskim. Grant Google.org to nie tylko wyróżnienie dla naszej uczelni, ale przede wszystkim szansa na rozwój innowacyjnych badań i wsparcie młodych talentów. To również doskonały przykład tego, jak współpraca nauki z biznesem może przyczyniać się do rozwoju polskiej nauki i wzmacniania jej międzynarodowej pozycji – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego.

– Chcemy, aby przełomowe odkrycia naukowe z udziałem sztucznej inteligencji powstawały właśnie tutaj, w Polsce, bez konieczności wyjeżdżania naszych najzdolniejszych badaczy za granicę – potwierdza Dagmara Brzezińska z Google.

Działania obejmują także program stypendialny AI Translation Fellowship – inicjatywę, która bezpośrednio łączy doktorantów uczenia maszynowego z uniwersyteckimi zespołami badawczymi pracującymi w laboratoriach biologii molekularnej, chemii, genomiki, fizyki i medycyny.

Wyjaśnialna AI

– Dla Uniwersytetu Warszawskiego to znacznie więcej niż milion dolarów wsparcia. Znalezienie się w gronie zaledwie dziewięciu uczelni na świecie wybranych przez Google.org jest przede wszystkim wyrazem międzynarodowego uznania dla dorobku i potencjału naukowców naszej uczelni, a zarazem ważnym wyróżnieniem dla całej polskiej nauki. To ważny sygnał, jak powinny rozwijać się relacje między uniwersytetami a globalnymi firmami technologicznymi. Uczelnie nie są jedynie odbiorcami technologii, ale mogą i powinny być jej aktywnymi współtwórcami. Takie partnerstwa wzmacniają również międzynarodową pozycję i markę naszego uniwersytetu. Prawdziwą wartością tego przedsięwzięcia będzie nie tylko to, co stworzymy w najbliższych dwóch latach, ale przede wszystkim to, co pozostanie po nim i będzie służyć kolejnym pokoleniom naukowców – mówi Robert Grey, kanclerz UW.

Wątek międzynarodowy jest tutaj o tyle istotny, że efekty projektu wyjdą daleko poza mury Uniwersytetu Warszawskiego. Wszystkie narzędzia wypracowane w ramach EAI-Sci Framework zostaną udostępnione bezpłatnie jako otwarty kod na serwisie GitHub, dzięki czemu skorzysta z nich każdy uniwersytet, instytut badawczy czy szpital w Polsce i na świecie. Uniwersytet Warszawski zorganizuje cykl regionalnych warsztatów i praktycznych szkoleń dla naukowców z całej Europy Środkowo-Wschodniej, pomagając im wdrażać zaawansowane metody sztucznej inteligencji w codziennej pracy laboratoryjnej.

– Co niezwykle ważne, zespół Uniwersytetu Warszawskiego kładzie ogromny nacisk na tak zwaną wyjaśnialną sztuczną inteligencję. W medycynie, ale też w szeroko pojętej nauce algorytm nie może być czarną skrzynką – naukowiec i lekarz muszą dokładnie wiedzieć, dlaczego model podpowiada dane rozwiązanie – podkreśla Dagmara Brzezińska.

Przejrzystość działania algorytmów to jeden z kluczowych elementów programu. Narzędzia opracowane na UW zapewnią pełną weryfikowalność wyników przez międzynarodowe środowisko naukowe.

Trwała współpraca

Wsparcie finansowe dla programu prof. Sankowskiego to kolejny etap w bardzo mocnym zaangażowaniu Google w polską naukę. Polska zajmuje dziś wyjątkowe miejsce na technologicznej mapie firmy w Europie. Google od ponad 20 lat rozwija swoją obecność nad Wisłą, zatrudniając obecnie ponad 3000 specjalistów w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu. Warszawskie biuro Google to największe centrum inżynieryjne firmy w całej Unii Europejskiej – miejsce, w którym polscy inżynierowie i badacze współtworzą globalne rozwiązania z zakresu chmury obliczeniowej, sztucznej inteligencji, systemów rozproszonych oraz cyberbezpieczeństwa.

Fundamentem tego sukcesu są absolwenci polskich uczelni. Właśnie dlatego współpraca Google ze środowiskiem akademickim w Polsce ma trwały charakter. Listopadowy grant Google.org jest naturalnym rozwinięciem ogłoszonego we wrześniu formalnego, czteroletniego partnerstwa strategicznego pomiędzy Google Polska a Wydziałem Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego (MIMUW).

MIMUW to jeden z najwyżej cenionych wydziałów informatycznych na świecie, którego absolwenci regularnie zwyciężają w akademickich mistrzostwach świata w programowaniu zespołowym i odegrali kluczową rolę w globalnym sektorze technologicznym, między innymi jako współtwórcy OpenAI czy Snowflake. Partnerstwo Google Polska i MIMUW oprócz oficjalnego patronatu nad studiami informatycznymi obejmuje także wsparcie programu mentoringowego „Szkoła Orłów”, skierowanego do wybitnie uzdolnionych studentów rozpoczynających karierę naukową. „Szkoła Orłów” umożliwia im indywidualną pracę badawczą pod okiem opiekunów naukowych już od pierwszych lat studiów.

– Działania Google Polska dotyczące współpracy z uczelniami są wielopoziomowe. Chcemy pomóc kształtować kompetencje. Spowodować, żeby problemy, z którymi i uniwersytet, i studenci się zmierzają, były bardziej zbliżone do biznesu – mówi Rafał Kuszneruk, starszy menedżer ds. inżynierii w Google Cloud. – Chcemy stworzyć przestrzeń, aby być może w przyszłości powstała w Polsce innowacja, z której będzie korzystał cały świat. Nasze obecne działania to tworzenie podwalin pod takie możliwości – dodaje.

Środki przekazywane przez Google finansują również wyjazdy studentów i młodych badaczy na międzynarodowe warsztaty oraz konferencje naukowe, a także zapewniają bezpłatny dostęp do infrastruktury Google Cloud na potrzeby projektów badawczych z zakresu sztucznej inteligencji, systemów rozproszonych i cyberbezpieczeństwa. W ramach współpracy inżynierowie i badacze Google zasiadają w Radzie Dydaktycznej MIMUW, prowadzą specjalistyczne zajęcia i wykłady gościnne (m.in. z inżynierii infrastruktury chmurowej oraz uczenia maszynowego) oraz sprawują opiekę mentorską nad pracami magisterskimi i doktorskimi inspirowanymi realnymi wyzwaniami współczesnej inżynierii oprogramowania.

– Absolwenci polskich uczelni to większość osób, które zasilają zespoły Google Polska – mówi Rafał Kuszneruk. – I dlatego naturalnie już byliśmy w przestrzeniach polskiej nauki. Teraz przyszedł czas na następne kroki, czyli wspólne badania i wspólne innowacje rozpropagowane dzięki zasięgowi Google. To jest aspiracyjny cel całej współpracy – dodaje.

Jak wykorzystać AI w pracy

Współpraca z Uniwersytetem Warszawskim to niejedyny przykład wspólnych projektów Google Polska z polskimi uczelniami. W programach akademickich Google w Polsce uczestniczy na co dzień 70–80 inżynierów i ekspertów z biur w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu, którzy współpracują ze swoimi macierzystymi uczelniami, prowadząc wykłady gościnne, warsztaty, konsultacje dla kół naukowych oraz programy stażowe (w tym PhD Internships dla doktorantów). Sieć stałej współpracy akademickiej obejmuje 13 wiodących polskich uczelni, m.in. Uniwersytet Jagielloński, AGH, Politechnikę Warszawską, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu czy Szkołę Główną Handlową w Warszawie.

Ta ostatnia uczelnia jest flagowym partnerem Google w obszarze nauk ekonomicznych i zastosowań sztucznej inteligencji. Wspólnie z SGH Google stworzył i zrealizował w latach 2025–2026 trzy edycje bezpłatnego certyfikowanego programu „Umiejętności Jutra: AI”. Certyfikat ukończenia programu uzyskało ponad 90 tys. osób, a jak wykazały badania prof. Pawła Kubickiego z SGH, ponad 94 proc. absolwentów programu już aktywnie wykorzystuje AI w swojej pracy, a 88 proc. czuje się przygotowanych na transformację technologiczną. Jesienią 2026 r. program został rozszerzony o nowy, ogólnodostępny kurs wideo „Umiejętności Jutra: Podstawy AI”, mający na celu przeszkolenie kolejnych 100 tys. osób w ciągu 12 miesięcy.

Google jest również jednym z głównych partnerów Rady Liderów Nauki. To cykliczne forum gromadzące ok. 10–15 dziekanów, prorektorów i profesorów z najważniejszych polskich uczelni technicznych, uniwersytetów i uczelni ekonomicznych oraz przedstawicieli ośrodków badawczych z takich firm, jak Google, Orange czy Intel. Celem rady jest wypracowywanie praktycznych modeli współpracy między nauką a sektorem nowych technologii, wspieranie transferu wiedzy oraz dyskusja o roli sztucznej inteligencji w badaniach naukowych i szkolnictwie wyższym. – W ramach rady rozmawiamy o tym, czego potrzebuje środowisko naukowe. Co my możemy zaoferować? Co robimy dobrze, co robimy źle? Jakie działania możemy wdrożyć? – mówi Rafał Kuszneruk.

Przedstawiciele Google zapewniają, że nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa we współpracy z polską nauką. Zostaną uruchomione nowe projekty. Potwierdza to Dagmara Brzezińska. – Traktujemy naszą współpracę z polskim środowiskiem akademickim długofalowo i systemowo – podkreśla dyrektorka generalna Google Polska.

Materiał powstał we współpracy z Google Polska