Odkrycia dokonano podczas badań nad wypławkami, czyli niewielkimi płazińcami znanymi z wyjątkowych zdolności regeneracyjnych. Są to wodne, pełzające organizmy, przypominające spłaszczone robaki, które mogą przeżyć po rozczłonkowaniu i odtworzyć cały organizm ze swoich fragmentów. Co ciekawe, ich układ odpornościowy przetrwał setki milionów lat ewolucji.
Czytaj więcej
Naukowcy odkryli, że młodzi dorośli mogą starzeć się biologicznie szybciej niż przedstawiciele wcześniejszych pokoleń. To z kolei budzi obawy przed...
Naukowcy odkryli niezwykły mechanizm. W odpowiedzi na hormon komórki eksplodują i znikają w kilka minut
W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Cell” naukowcy opisali komórki, które w odpowiedzi na określony hormon gwałtownie eksplodują. Nazwano je ruptoblastami, a sam proces ich samozniszczenia – ruptozą. W przeciwieństwie do innych znanych rodzajów śmierci komórkowej, ta reakcja zachodzi niezwykle szybko. Komórka może całkowicie zniknąć w ciągu kilku minut, nie pozostawiając po sobie żadnego śladu.
Badaczka Chew Chai po raz pierwszy zaobserwowała ruptoblasty podczas badania sprawdzającego, czy płazińce potrafią odróżniać własne tkanki od tkanek innego osobnika. W tym celu przecięła ich ciało wzdłuż i połączyła ze sobą fragmenty należące do różnych płazińców. Powstałe w ten sposób organizmy odrzucały obce części, podobnie jak organizm człowieka może odrzucić przeszczepiony narząd.
W tym momencie uruchomił się nietypowy mechanizm obrony komórkowej. Reakcji towarzyszył gwałtowny wzrost poziomu aktywiny – hormonu wpływającego między innymi na regenerację i rozmnażanie płazińców. Wysokie stężenie aktywiny wywoływało silny, przewlekły stan zapalny. Podobny efekt pojawiał się po wstrzyknięciu hormonu zdrowym zwierzętom.
Czytaj więcej
Naukowcy z Uniwersytetu McMastera w Kanadzie odkryli nowy antybiotyk – manikomycynę. Działa on w sposób, którego wcześniej nie wykorzystywano w med...
Odkrycie może stać się inspiracją dla nowych terapii
Obserwacje pod mikroskopem wykazały, że część komórek reagujących na aktywinę nagle pękała i wyrzucała zawartość niszczącą pobliskie komórki. Te z kolei znikały w ciągu pięciu minut od eksplozji. W eksperymentach ruptoblasty skutecznie niszczyły bakterie E. coli, ludzkie komórki nerkowe oraz komórki krwi myszy. Ich działanie było jednak ograniczone do bezpośredniego miejsca eksplozji. Nie wywoływało reakcji łańcuchowej ani długotrwałej toksyczności.
Zdaniem naukowców miejscowy charakter ruptozy może być bardzo obiecujący z punktu widzenia przyszłych terapii. Być może uda się go wykorzystać podczas opracowywania nowych metod leczenia infekcji bakteryjnych lub nowotworów. Ruptoblasty są również wyjątkowe pod tym względem, że nie są komórkami krwi, lecz komórkami gruczołowymi.
Póki co te niezwykłe komórki znaleziono jedynie u prymitywnych zwierząt dwubocznie symetrycznych, takich jak płazińce, co wskazuje na to, że mają one bardzo wczesne pochodzenie ewolucyjne. Badacze zastanawiają się, czy kręgowce mogły utracić taki mechanizm, ponieważ nie mają równie dużych zdolności regeneracyjnych.
