Badanie przeprowadzili naukowcy z Simon Fraser University (Kanada) we współpracy z francuskimi instytucjami badawczymi. Przeanalizowali szczątki 12281 osób pochodzące z 393 stanowisk archeologicznych rozsianych po całej Europie. Najstarsze próbki miały około 10 tys. lat. Dietę ówczesnych ludzi naukowcy odtworzyli na podstawie izotopów zachowanych w kościach i zębach.
Jak wyjaśnili, izotopy azotu pozwalają oszacować ilość spożywanego białka zwierzęcego, natomiast izotopy węgla dostarczają informacji o obecności pokarmów roślinnych, np. zbóż. Dzięki temu można było porównać sposób odżywiania różnych grup społecznych i obu płci na przestrzeni tysięcy lat. Okazało się, że mężczyźni częściej mieli dostęp do bardziej wartościowego pożywienia niż kobiety. Dotyczyło to przede wszystkim spożycia białka zwierzęcego.
Dziesięć tysięcy lat nierówności. Co odkryły kości dawnych Europejczyków
Najmniejsze różnice w tym względzie odnotowano w okresie wczesnych społeczności rolniczych neolitu (10000-2000 p.n.e.). Nierówności zaczęły rosnąć w epoce brązu (3300-1200 p.n.e.), kiedy rozwój rolnictwa i powstawanie bardziej złożonych struktur społecznych sprzyjały wyraźniejszym podziałom. Największe dysproporcje badacze zaobserwowali zaś w czasach starożytności klasycznej, między VII wiekiem p.n.e. a V wiekiem n.e.
Autorzy badania wyjaśnili, że tylko niewielka część zaobserwowanych różnic mogła wynikać z czynników biologicznych. Kobiety często mają mniejsze zapotrzebowanie energetyczne niż mężczyźni, jednak nie tłumaczy to skali obserwowanych nierówności.
Ich zdaniem ważniejszą rolę odgrywały czynniki społeczne i kulturowe. Jak wyjaśnił współautor badania prof. Michael Richards, w dawnych społeczeństwach zdobycie mięsa wymagało większych nakładów pracy lub wiązało się z wyższymi kosztami. Taka żywność mogła więc być postrzegana jako bardziej prestiżowa i częściej trafiała do mężczyzn.
Czytaj więcej
Post przerywany, promowany w mediach społecznościowych jako szybki sposób na redukcję masy ciała, nie przynosi lepszych efektów niż zwykłe zaleceni...
Potwierdza to obserwacja, że z czasem pogłębiały się nierówności nie tylko między kobietami i mężczyznami, ale także między osobami o różnym statusie społecznym. Szczególnie wyraźne stało się to w średniowieczu, gdy dieta elit i niższych warstw społecznych zaczęła znacząco się różnić.
