Gołda Tencer, inicjatorka i twórczyni Warszawy Singera, na pytanie, czy festiwal się zmienia, mówi, że choć każdy jest inny, to i w każdej edycji chodzi o podtrzymywanie pamięci.
– Najpierw, kiedy byliśmy na Placu Grzybowskim, Festiwal trwał cztery dni i miał inny klimat – odbywał się w otoczeniu wiekowych kamienic. Był ogromny jarmark, na który przyjeżdżali ludzie z całej Polski. Można było kupić ser, biżuterię, stare książki. Po remoncie przenieśliśmy się do namiotu na Senatorskiej, gdzie do dziś działamy gościnnie, a w Festiwalu bierze dziś udział pokolenie naszych dzieci i wnuków.
Nowa książka Mateusza Pakuły w Teatrze Żydowskim
Uroczyste otwarcie imprezy tradycyjnie nastąpi w niedzielny wieczór koncertem w Synagodze Nożyków, a w głównej roli wystąpi Jonny Mosesson, kantor z Wielkiej Brytanii, łączący tradycję muzyki żydowskiej z jazzem, bluesem, gospel i współczesnymi brzmieniami.
Specjalne miejsce w literackim pejzażu Warszawy Singera będzie miało Wydawnictwo Czarne, obchodzące 30-lecie swojego istnienia i mające w dorobku publikację około stu pozycji związanych z kulturą żydowską. Z tej okazji odbędzie się spotkanie z jego współzałożycielką, Moniką Sznajderman.
Gościem Żydowskiego Salonu Literackiego będzie m.in. Weronika Kostyrko ze swoją wzbudzającą emocje i kontrowersje książką „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat”. Odbędzie się także spotkanie autorskie z Małgorzatą Niezabitowską i Feliksem Falkiem wokół książki „Na wzburzonych falach” zapisującej ich wieloletnią przyjaźń.
Czytaj więcej
„Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję” Mateusza Pakuły to najczęściej nagradzany spektakl ostatnich lat. Pokaże go Teatr TV.
Interesująco zapowiada się obecność Mateusza Pakuły, autora znanego dotąd przede wszystkim z książki „Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję”. Pretekstem do obecnej rozmowy będzie wydana w 2024 r. „Skóra po dziadku”, której teatralną adaptację wyreżyseruje Magdalena Łazarkiewicz w Teatrze Żydowskim jesienią tego roku. Spektakl opowiada o odziedziczonej traumie po pogromie kieleckim, przedstawiając ją z perspektywy kolejnego, trzeciego pokolenia po wydarzeniach z lat 50. XX wieku. O spektaklu rozmawiać będą autor i reżyserka.
Od ulicy Próżnej po flamenco
Artystyczny wizualny „Projekt Próżna” z lat 2005-2012 przypomni jego inicjatorka i kuratorka, Krystyna Piotrowska, w czasie spotkania w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Przez wiele lat znajdująca się w centrum miasta i w granicach getta niewielka ulica Próżna była ostańcem żydowskiej kultury. W czasie pierwszej edycji Projektu – swoje instalacje w dwóch pokoikach kamienicy przygotowały Krystyna Piotrowska i Krystiana Robb-Narbutt. Piotrowska przypomni 80 artystów biorących udział w kolejnych odsłonach Warszawy Singera, wśród których byli nie tylko artyści wizualni jak Izabella Gustowska, Edward Dwurnik czy Tomasz Tatarczyk, ale także m.in. reżyser Paweł Łoziński. Co roku mocną stroną Warszawy Singera są koncerty. W tym roku będzie ich aż 32.
Magda Navarette
Marcin Masecki wystąpi z recitalem fortepianowym muzyki Henryka Warsa, a w podróż muzyczno-taneczną „Navarette Sefardi Project” zabierze widzów Magda Navarette, polska absolwentka szkół flamenco w Madrycie i Sewilli. W czasie koncertu będzie posługiwała się dwunastoma różnymi językami, wędrując przez pieśni Morza Śródziemnego – od ladino, hebrajskiego i arabskiego – po grecki, turecki, bośniacki i hiszpański. Przedstawi „pieśni sprzed 500 lat zachowane w kapsule czasu niosące prawdę, moc, treść i energię” – jak wyjaśniała na konferencji prasowej.
Odkrywanie Leśmiana
Bohaterem dwóch interesujących wydarzeń będzie Bolesław Leśmian. Jego pieśni zinterpretuje sięgający od lat do źródeł muzyki tradycyjnej Adam Strug.
Adam Strug
– Leśmian to Lars von Trier poezji – chadzał tam, gdzie ludzie na ogół nie chadzają, bo strach. A jest się czego lękać – mówił Adam Strug w czasie konferencji prasowej. – Nasz Leśmian jest liryczny, teologiczny. Mam nadzieję, że zaśpiewamy go także wspólnie z widzami.
Z kolei w teatralnych kontekstach przedstawi poetę Beata Jewiarz w poetyckim performansie „Leśmian/Relaks”. Przekonać się będzie można, że tworzył nie tylko wiersze o miłości, ale był poetą egzystencjalnym dotykającym też tematów przemijania, samotności. Opowieść Beaty Jewiarz o życiu Leśmiana przeplatać się będzie z blokami aktorskimi i poezją z różnych fragmentów życia tego genialnego autora. Całości dopełni grana na żywo muzyka.
Icchok Lejb Perec, mieszkaniec dawnej Woli
Tradycją lat ubiegłych na placu Grzybowskim odbędzie się impreza plenerowa Szabat Szalom, w czasie której chętni zasiądą przy długim stole z twórcami festiwalu i jego gospodynią Gołdą Tencer, dzieląc się opowieściami, chałką i winem. Wieczorem, w tym samym miejscu koncert plenerowy Noc Klezmerów, podczas którego wystąpi niemiecki zespół Dobranotch grający muzykę klezmerską, rosyjską muzykę ludową, a także bałkańską i mołdawską.
Frank London
Finałowym akordem Festiwalu będzie opera klezmerska „W nocy na starym rynku”, którą będzie można zobaczyć i usłyszeć w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Monumentalne inscenizowane widowisko muzycznie powołał do życia Frank London, słynny amerykański trębacz i kompozytor. I inspirowane jest utworem Icchoka Lejba Pereca, który mieszkał na warszawskiej Woli na przełomie XIX i XX w. Dziś jedna z tamtejszych ulic nazwana jest jego nazwiskiem. Był wybitnym dramatopisarzem. Sztuka, na kanwie której powstało to widowisko, uznawana jest za pierwszą nowoczesną sztukę w języku jidysz. Muzycznie „W nocy na starym rynku” nawiązuje do szalonego kabaretu Kurta Weilla i Toma Waitsa, łącząc brzmienia żydowskie, jazzowe i muzykę świata.
W czasie Festiwalu widzowie będą też mogli uczestniczyć w spektaklach teatralnych, spacerach, warsztatach, pokazach filmów, zwiedzaniu żydowskich cmentarzy.
23. Warszawa Singera potrwa do 30 sierpnia.
Pełny program na stronie internetowej: festiwalsingera.pl
