Decyzja podjęta 1 lipca w Szwajcarii może okazać się jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Kościoła katolickiego. Tomasz Krzyżak wyjaśnia, że schizma to nie tylko symboliczny bunt wobec Rzymu, ale przede wszystkim „oderwanie się pewnej grupy wiernych od Kościoła rzymskokatolickiego i próba tworzenia jakiegoś nowego wyzwania”. Rozmowa pokazuje również, jakie konsekwencje kanoniczne ponoszą biskupi wyświęceni bez papieskiego mandatu i dlaczego sytuacja wiernych związanych z Bractwem staje się coraz bardziej skomplikowana.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Tomasz Terlikowski: Lefebryści zerwali z Kościołem. Schizma dokonana

Gość podcastu przypomina, że przez dziesięciolecia Stolica Apostolska próbowała utrzymać dialog z lefebrystami. Jan Paweł II przez lata tolerował działalność Bractwa, Benedykt XVI zdjął ekskomunikę z biskupów wyświęconych przez abp. Marcela Lefebvre'a, a papież Franciszek wykonał kolejne gesty pojednania. Jak jednak zauważa Krzyżak: „to były takie małe, drobne gesty, ale jak widać nie przyniosły one żadnego rezultatu”.

Nie chodzi tylko o mszę trydencką

W powszechnej opinii lefebryści kojarzą się przede wszystkim z liturgią sprawowaną w rycie przedsoborowym. Tomasz Krzyżak przekonuje jednak, że to jedynie część obrazu. Istota sporu dotyczy odrzucenia znacznej części nauczania Soboru Watykańskiego II, w tym podejścia do ekumenizmu i relacji Kościoła ze współczesnym światem. – Problem polega na tym, że, jak słusznie zauważył, cytowany przez ciebie Tomasz Terlikowski, lefebryści odrzucają dużą część nauczania Soboru Watykańskiego II – podkreśla.

Czytaj więcej

Kolejny biskup na celowniku Watykanu. Jak ustaliła "Rz" chodzi o zaniedbania w sprawach o wykorzystywanie dzieci

Czy tej sytuacji można było uniknąć? Zdaniem gościa podcastu zabrakło zdecydowanej reakcji już wiele lat temu. – Wydaje się, że tak, że tu chyba trochę zabrakło pewnej stanowczości w odniesieniu do lefebrystów – ocenia, wskazując, że kolejne ustępstwa nie doprowadziły do porozumienia.

Krzyżak idzie jednak o krok dalej i stawia tezę, że obecne wydarzenia nie oznaczają początku nowego procesu, lecz jego finał. – Tak, moim zdaniem jest to już zupełnie osobny kościół – mówi, przekonując, że budowanie niezależnych struktur trwa od 1988 r. kiedy doszło do pierwszych święceń biskupich bez zgody papieża. Dzisiejsze wydarzenia jedynie ostatecznie potwierdzają kierunek obrany przez Bractwo przed niemal czterema dekadami.

Watykan coraz uważniej patrzy na swoich biskupów

W drugiej części rozmowy Marzena Tabor-Olszewska pyta o decyzję dotyczącą diecezji rzeszowskiej i powołanie biskupa koadiutora dla bp. Jana Wątroby. Tomasz Krzyżak zwraca uwagę, że trudno nie dostrzec związku tej nominacji z prowadzonym przez Stolicę Apostolską postępowaniem dotyczącym zaniedbań w sprawach wykorzystywania seksualnego małoletnich. Jak mówi: – Kiedy połączy się te wszystkie kropki, to wniosek jest jednoznaczny.

Czytaj więcej

Tomasz Krzyżak: Wspaniałe dziennikarstwo. Leon XIV przełamuje mur milczenia

Czy jest to rzeczywiście kara? Zdaniem dziennikarza nie należy jej porównywać z najdotkliwszymi sankcjami, jakie Watykan może nałożyć na biskupa. – Dotkliwą karą byłoby odwołanie biskupa, bądź ewentualnie zasugerowanie mu tego, żeby złożył rezygnację. To byłoby coś dotkliwego rzeczywiście – zaznacza, wskazując jednocześnie, że obecna decyzja może być próbą umożliwienia hierarsze odejścia z urzędu z zachowaniem twarzy.

Rozmowa pokazuje również, jak bardzo zmienił się sposób rozliczania biskupów przez Stolicę Apostolską po wprowadzeniu nowych przepisów papieża Franciszka. Tomasz Krzyżak przypomina, że liczba prowadzonych postępowań wobec polskich hierarchów systematycznie rośnie. – Kiedyś postawiłem taką śmiałą tezę na łamach Rzeczpospolitej, że, obserwując liczbę tych spraw, które dotyczą polskich biskupów, Polska stała się dla Watykanu swego rodzaju poligonem doświadczalnym – mówi. Czy rzeczywiście Kościół w Polsce staje się miejscem, gdzie testowane są nowe mechanizmy odpowiedzialności, a jednocześnie obserwujemy definitywne rozstanie Rzymu z lefebrystami? Odpowiedzi padają w najnowszym odcinku podcastu „Rzecz w tym”.

Zachęcamy również do wysłuchania i obejrzenia innych odcinków podcastu: