Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie cele strategiczne realizuje chińska, zakrojona na szeroką skalę operacja mapowania oceanów?
- Dlaczego kluczowe dane o środowisku podmorskim są tak istotne dla operacji wojskowych?
- W jaki sposób Chiny wykorzystują koncepcję fuzji cywilno-wojskowej w rozwoju swoich zdolności podmorskich?
- Czym jest system „przezroczystego oceanu” i jak wpływa na monitorowanie aktywności podwodnej?
- Jak chińskie działania wpływają na strategiczną przewagę USA w wiedzy o oceanach?
Eksperci marynarki wojennej nie mają wątpliwości: Pekin buduje szczegółowy obraz środowiska podmorskiego, który może zostać wykorzystany w potencjalnym konflikcie z USA i ich sojusznikami.
Jednym z przykładów jest statek badawczy Dong Fang Hong 3, który w latach 2024–2025 operował w rejonach szczególnie wrażliwych z punktu widzenia bezpieczeństwa: w pobliżu Tajwanu, w okolicach amerykańskiej bazy na wyspie Guam oraz na kluczowych szlakach Oceanu Indyjskiego.
Jednostka badała m.in. podejścia do Cieśniny Malakka – jednego z najważniejszych punktów dla globalnego handlu morskiego. Choć oficjalnie prowadziła badania klimatyczne i osadów dennych, analizy wskazują, że równolegle wykonywano szczegółowe mapowanie głębin.
Dong Fang Hong 3
Dlaczego Chińczycy prowadzą badania dna oceanów?
W ramach prowadzonych działań Chińczycy zbierali informacje o ukształtowaniu dna morskiego, temperaturze i zasoleniu wody, prądach oceanicznych i rozchodzeniu się fal dźwiękowych. To właśnie te czynniki decydują o skuteczności sonarów oraz możliwości wykrywania i ukrywania okrętów podwodnych.
– Każdy dowódca okrętu podwodnego musi doskonale znać środowisko, w którym operuje – podkreślają eksperci, z którymi rozmawiała agencja Reutera. Dzięki tym danym Chiny mogą nie tylko skuteczniej ukrywać własne jednostki, ale też wykrywać okręty przeciwnika.
Istotnym elementem chińskiej strategii jest integracja badań naukowych z celami militarnymi. Koncepcja tzw. fuzji cywilno-wojskowej zakłada ścisłą współpracę uczelni, instytutów badawczych i struktur wojskowych. W praktyce oznacza to, że projekty o charakterze cywilnym mogą być wykorzystywane do wzmacniania potencjału obronnego państwa.
Zdaniem analityków skala prowadzonych działań wyraźnie wykracza poza potrzeby badań naukowych, co wskazuje na ich strategiczny charakter.
Amerykańskie i chińskie bazy na Indo-Pacyfiku
Działania Chin zwiększają presję na Stany Zjednoczone
Od ponad dekady Chiny rozwijają koncepcję „przezroczystego oceanu”, która zakłada stworzenie rozbudowanej sieci czujników monitorujących warunki pod powierzchnią wody. Systemy te zbierają dane o zmianach temperatury, ruchach wody i aktywności podmorskiej, co umożliwia śledzenie przemieszczania się okrętów podwodnych.
Sieci czujników zostały rozmieszczone m.in. na Morzu Południowochińskim, w zachodniej części Pacyfiku oraz na Oceanie Indyjskim. Według części ekspertów system ten może docelowo zapewnić Chinom niemal ciągły wgląd w sytuację pod wodą w kluczowych regionach świata.
Przez dekady to Stany Zjednoczone dysponowały przewagą w zakresie wiedzy o środowisku podmorskim. Obecne działania Chin mogą jednak stopniowo tę przewagę ograniczać. Amerykańscy analitycy wskazują, że zbierane dane zwiększają zdolność chińskich okrętów do nawigacji, maskowania i prowadzenia operacji bojowych.
Szczególne znaczenie mają działania w rejonach takich jak okolice Filipin, Guam czy Hawajów, gdzie znajdują się kluczowe instalacje wojskowe USA.
Intensywne mapowanie obszarów wzdłuż tzw. pierwszego łańcucha wysp wskazuje, że Pekin dąży do zwiększenia swojej swobody operacyjnej na Pacyfiku. Ten pas terytoriów, kontrolowany głównie przez sojuszników USA, stanowi naturalną barierę dla chińskiej floty.
Eksperci oceniają, że działania Chin mają na celu lepsze poznanie tego środowiska i przygotowanie się do potencjalnego przełamania tych ograniczeń.
Czytaj więcej
Tajwan poinformował o powrocie dużej aktywności chińskiego lotnictwa wojskowego wokół wyspy po ponad dwutygodniowej, nietypowej przerwie, która wyw...
Globalna rywalizacja Pekinu z Waszyngtonem
Operacje badawcze obejmują również Ocean Indyjski, który jest kluczowy dla chińskiego importu surowców energetycznych. Kontrola i zabezpieczenie tych szlaków ma fundamentalne znaczenie dla stabilności gospodarczej kraju.
W tym kontekście mapowanie dna oceanów staje się nie tylko elementem strategii militarnej, ale także narzędziem zabezpieczania interesów ekonomicznych.
Skala chińskich działań wskazuje na rosnące ambicje Pekinu jako globalnej potęgi morskiej. Rozbudowa zdolności podmorskich i rozwój sieci monitoringu mogą w dłuższej perspektywie zmienić równowagę sił na świecie. W praktyce oznacza to, że przyszłe konflikty mogłyby rozstrzygać się nie tylko na powierzchni oceanów, ale przede wszystkim w ich głębinach, gdzie przewaga informacyjna może okazać się kluczowa.
