Materiał powstał we współpracy z Grupą Żabka

Polska jest dziś już członkiem G20, jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek Europy oraz krajem przeznaczającym największy odsetek PKB na obronność wśród państw NATO. Jednak – jak podkreślali uczestnicy panelu „Europa w nowym układzie sił: gospodarka, bezpieczeństwo i przyszłość wzrostu” – sukces ostatnich trzech dekad nie gwarantuje powodzenia w kolejnych latach.

Przyczyny sukcesu Polski

– Sukces Polski jest bardzo inspirujący, ale jego najważniejszym fundamentem było to, że Polska naprawdę potrafiła zmienić swoje instytucje po setkach lat braku własnej państwowości. Kluczowym źródłem sukcesu Polski była głęboka przebudowa państwa po transformacji ustrojowej – mówił Daron Acemoglu, profesor Massachusetts Institute of Technology. – Przypadek Polski pokazuje znaczenie inwestowania w oparciu o silne instytucje. Rozwój przemysłu, technologii, transformacja gospodarki i systemu edukacji – to wszystko wciąż trwa i daje nadzieję oraz wiele lekcji, z których inne kraje mogą czerpać – dodał ekonomista.

O źródłach polskiego wzrostu mówiła też Beata Stelmach, prezeska Totalizatora Sportowego. – Warto przypomnieć, jak długą drogę przeszliśmy od reżimu komunistycznego do demokracji, ale równie ważne jest docenienie przedsiębiorczości Polaków. Przed reformami gospodarczymi dochód naszego kraju wynosił około 70 mld dol. Dziś osiągnęliśmy poziom biliona dolarów. To zasługa ludzi – mówiła. Według Stelmach Polacy nadal pozostają bardzo ambitni i nastawieni na dalszy rozwój, są niezwykle zmotywowani do zmian i nadrabiania dystansu.

Część dyskusji poświęcono kondycji polskich konsumentów i odporności gospodarki na kolejne globalne szoki. – Polacy są z natury umiarkowanymi optymistami, ale są dwie rzeczy, które nas wyróżniają na tle innych narodów: energia ludzi i przedsiębiorczy duch – mówił Tomasz Blicharski, Group Chief Strategy & Development Officer Grupy Żabka, który z początkiem 2027 r. zostanie CEO Grupy. Jak zauważył, ostatnie lata nauczyły firmy działać w wymagającym otoczeniu.

– Żyjemy dziś w świecie, w którym także w Polsce kolejne wstrząsy stały się nową rzeczywistością. Był Covid-19, wojna w Ukrainie, inflacja i wiele innych wydarzeń, ale polska gospodarka pokazuje wyjątkową odporność – mówił Tomasz Blicharski. Jego zdaniem polski konsument wciąż pozostaje bardzo odporny na te zawirowania. – Z perspektywy naszego biznesu widać, że bardzo trudno jest trwale i silnie uderzyć w polskiego konsumenta. Nastroje pozostają raczej pozytywne – mówił przedstawiciel Grupy Żabka, podkreślając też, że rozwój polskich firm często odbywał się mimo licznych ograniczeń regulacyjnych i instytucjonalnych.

Nowy model rozwoju

Polska odniosła sukces, ale zdaniem Michała Gajewskiego, prezesa Erste Banku w Polsce, dotychczasowy model wzrostu zaczyna się wyczerpywać. – Jeśli mielibyśmy podsumować ostatnie lata Polski, to były one okresem ogromnego poczucia pilności i szybkości działania. Następny rozdział będzie jednak dotyczył innowacji i tworzenia nowych wartości – mówił Gajewski, podkreślając, że nasz kraj potrzebuje dziś większych zdolności inwestycyjnych i głębszej integracji europejskiej. – Głębsza integracja to przepis na sukces – stworzenie jednolitego rynku kapitałowego, wspólnego rynku oszczędności i inwestycji, a także dokończenie unii bankowej. Jednym z fundamentów naszego sukcesu było bowiem stworzenie bardzo odpornego, nowoczesnego i cyfrowego systemu bankowego. Europa Zachodnia mogłaby się od nas wiele nauczyć – zaznaczył Gajewski.

Jak wskazał Acemoglu, również sama Europa stoi dziś przed koniecznością głębszych reform. – Europa ma jeszcze bardzo dużo do zrobienia, jeśli chodzi o stworzenie lepszej polityki fiskalnej i głębszej integracji rynku – mówił.

Według Gajewskiego przyszły rozwój Europy będzie zależał od zdolności do mobilizowania prywatnego kapitału. – Innowacje wymagają inwestycji. W Europie i Polsce nie mamy problemu z kapitałem. Problemem jest zdolność do szybkiego i skutecznego jego wykorzystania – mówił szef Erste Banku, przypominając, że w myśl raportu Mario Draghiego Europa potrzebuje dodatkowych 800 mld euro inwestycji rocznie. – Jeśli mamy 27 różnych rynków kapitałowych, różne regulacje i zasady ochrony inwestorów, to mobilizacja tak ogromnych środków staje się koszmarem. Dlatego integracja rynku kapitałowego jest kluczowa – podkreślał Gajewski.

Jak zaznaczyła Stelmach, Polska powinna dziś myśleć już nie tylko o doganianiu Zachodu, ale o współtworzeniu kierunku rozwoju Europy. – Bycie w gronie 20 największych gospodarek świata jest ważne, ale jeszcze ważniejsze jest znalezienie się w pierwszej szóstce Europy. Mamy mandat, aby współkształtować kierunek rozwoju Europy – podkreślała szefowa Totalizatora Sportowego.

Europa potrzebuje Polski

Daron Acemoglu zwracał uwagę, że Polska i Europa są dziś wzajemnie od siebie zależne. – Polska bardzo potrzebuje Europy, ale Europa również potrzebuje Polski – mówił. Jego zdaniem żadne europejskie państwo nie będzie dziś w stanie samodzielnie konkurować z największymi globalnymi potęgami.

– To nie są czasy, w których średniej wielkości państwa mogą działać samotnie. Potrzebujemy zintegrowanych rynków, wspólnych ekosystemów innowacji i wspólnej odpowiedzi na wyzwania geopolityczne – podkreślał ekonomista.

– W ciągu 28 lat działalności wielokrotnie mierzyliśmy się z różnymi wyzwaniami, a mimo to konsekwentnie rozwijamy nasz biznes – także na arenie międzynarodowej. To efekt przedsiębiorczości, odwagi w podejmowaniu decyzji oraz talentu – zarówno osób w naszej organizacji, jak i naszych franczyzobiorców. Dlatego z dużym optymizmem patrzę w przyszłość – spuentował dyskusję Tomasz Blicharski.

—Artur Osiecki

Materiał powstał we współpracy z Grupą Żabka