Ponad 5 mld euro z Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla Polski

EBI wspierał w 2023 r. rozwój regionalny, transformację energetyczną oraz wzmocnienie przedsiębiorczości w Polsce. Na ten rok planuje co najmniej utrzymanie tego poziomu zaangażowania.

Publikacja: 25.03.2024 18:19

Ponad 5 mld euro z Europejskiego Banku Inwestycyjnego dla Polski

Foto: Olivier Matthys/Bloomberg

Europejski Bank Inwestycyjny utrzymał w miniony roku silne zaangażowanie w finansowanie w Polsce. Udzielił wsparcia kwotą prawie 5,1 mld euro, co niemal odpowiadało całkowitemu wsparciu w roku wcześniejszym, kiedy wyniosło ono 5,45 mld euro. Co ważne finansowanie transformacji energetycznej w Polsce wzrosło o 80 proc. w stosunku do 2022 r. i sięgnęło 1,78 mld euro. Wsparcie dla rozwoju regionów i miast osiągnęło poziom 2,33 mld euro. Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz firmy o średniej kapitalizacji otrzymały 633 mln euro finansowania. Poziom inwestycji Banku w projekty innowacyjne oraz we wsparcie kapitału ludzkiego sięgnęło 360 mln euro. Natomiast udział zielonego finansowania i zaangażowanie w projekty przyjazne klimatowi wzrosło do 52 proc. z 49 proc. rok wcześniej.

- EBI aktywnie przyczynia się do zrównoważonej transformacji sektora energetycznego w Polsce – mówiła w poniedziałek w Ministerstwie Finansów w czasie prezentacji wyników Europejskiego Banku Inwestycyjnego jego wiceprezes, prof. Teresa Czerwińska. - Do naszych priorytetów należy też finansowanie innowacji i promowanie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. Dzięki tym inwestycjom EBI wspiera miejsca pracy, stymuluje wzrost gospodarczy i umacnia pozycję Polski wśród gospodarek Unii Europejskiej - dodała.

Czytaj więcej

GUS podał najnowsze dane o bezrobociu za luty. Rynek pracy wciąż silny

- Obecne wyzwania, z którymi wszyscy się mierzymy - począwszy od transformacji energetycznej, przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych, przez poprawę konkurencyjności europejskich gospodarek, aż po potrzebę radykalnego zwiększenia gotowości obronnej Europy - sprawiają, że kraje członkowskie UE muszą działać szybko i solidarnie. Europejski Bank Inwestycyjny od wielu lat jest w centrum wielu tych działań i jestem pewny, że tak pozostanie. Szczególnie liczymy na współpracę z EBI w obszarze finansowania potrzeb w zakresie obrony i bezpieczeństwa – stwierdził Andrzej Domański, minister finansów.

Transformacja energetyczna, innowacje, cyfryzacja

Z kwoty 1,78 mld euro na transformację energetyczną, 610 mln euro, częściowo wsparte przez InvestEU, zainwestowano w rozwój jednej z największych farm wiatrowych na świecie (i pierwszej na Morzu Bałtyckim) budowanej przez Baltic Power. Ponadto, PGE i Enea otrzymały odpowiednio 1,4 mld zł i 1 mld zł na rozwój i modernizację sieci dystrybucji energii. Projekty te mają znaczenie strategiczne i są zgodne z planem RePowerEU, który ma na celu zwiększenie udziału energii odnawialnej w sektorze energetycznym, poprawę efektywności energetycznej oraz wzmocnienie niezależności energetycznej Unii Europejskiej.

W celu zwiększenia efektywności energetycznej w Polsce, EBI podpisał szereg umów, w tym na 1,5 mld zł dla sieci supermarketów Biedronka. Inwestycja ta uczyni sklepy bardziej przyjaznymi dla środowiska poprzez modernizację budynków i wdrożenie innych technicznych innowacji. EBI udzielił również finansowania w wysokości 104 mln euro dla producenta żywności Maspex na modernizację zakładów produkcyjnych.

Aby wesprzeć udział podmiotów publicznych i prywatnych w transformacji energetycznej, EBI zainicjował europejski program pomocy lokalnej energetyce, czyli program ELENA (European Local ENergy Assistance), który zapewnia wsparcie techniczne dla inwestycji w efektywność energetyczną i energię odnawialną w budynkach i transporcie miejskim. Wśród działań ELENA w 2023 r. znalazła się pomoc dla Mazowieckiej Agencji Energetycznej w przygotowaniu około 100 budynków użyteczności publicznej do modernizacji zwiększających efektywność energetyczną oraz instalacji systemów odnawialnej energii na potrzeby produkcji ciepła i energii elektrycznej.

W latach 2019-2023 całkowita inwestycja Grupy EBI w transformację polskiego sektora energetycznego wyniosła 4,75 mld euro.

W ramach programu InvestEU, w 2023 r., EBI wsparł innowacyjne polskie przedsiębiorstwa i podpisał umowy z polską firmą medyczną SDS Optic na rozwój przełomowej technologii wykrywania raka oraz z producentem mebli tylko w celu wzmocnienia obszaru badań i rozwoju.

Przez ostatnie pięć lat inwestycje Grupy EBI w innowacje, cyfryzację i kapitał ludzki w Polsce wyniosły 4,3 mld euro.

Miasta, transport, zrównoważony rozwój

W 2023 r. EBI wspierał zrównoważony rozwój polskich miast, udzielając finansowania w wysokości 2,33 mld euro. Finansowanie było skierowane na projekty zrównoważonego rozwoju infrastruktury w miejscowościach takich jak Tychy, Dąbrowa Górnicza, Szczecin, Kraków, Wrocław i Gdańsk.

Jednym z przykładów wsparcia jest porozumienie finansowe w wysokości 33 mln euro na modernizację taboru tramwajowego w Krakowie. Uniwersytet Jagielloński otrzymał z EBI 244 mln zł wsparcia na budowę i wyposażenie obiektów dydaktycznych i badawczych na jego kampusie medycznym - Collegium Medicum.

W obszarze transportu drogowego w Polsce EBI w ubiegłym roku zintensyfikował współpracę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego w zakresie modernizacji polskich dróg będących częścią Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T). Przekazał 450 mln euro na budowę drogi ekspresowej S6 łączącej Koszalin i Bożepole. Równolegle EBI przeznaczył dodatkowe 450 mln euro na sfinansowanie budowy autostrady A2 między Mińskiem Mazowieckim a Białą Podlaską. Te inwestycje nie tylko pomagają w rozwoju infrastruktury, ale także wspierają nadrzędny cel EBI, jakim jest wzmacnianie rozwoju gospodarczego i mobilności w Polsce.

W latach 2019-2023 inwestycje Grupy EBI w zrównoważony rozwój regionalny wyniosły 11,91 mld euro.

Wsparcie dla firm

Grupa EBI wzmacnia też rolę sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Łączna kwota 633 mln euro finansowania wsparła ponad 47 700 polskich MŚP oraz pomogła utrzymać prawie pół miliona miejsc pracy. Umowy z Pekao Leasing, Europejskim Funduszem Leasingowym i Credit Agricole ułatwiły finansowanie inwestycji zielonych, innowacji oraz przedsiębiorczości kobiet. Ponadto inwestycje EIF na polskim rynku kapitałowym venture capital w celu wsparcia najbardziej innowacyjnych firm w Polsce wyniosły 153 miliony euro w 2023 roku.

W latach 2019-2023 wsparcie Grupy EBI dla MŚP i średnich przedsiębiorstw wyniosło 6,62 mld euro.

Wsparcie EBI w 2024 r.

Pytana o poziom zaangażowania EBI w Polsce w 2024 r. prezes Czerwińska stwierdziła, że będzie ono najpewniej nie mniejsze niż w zeszłym roku, a może być i wyższe, ale to zależy od stopnia przygotowania projektów, które mają być finansowane.     

Gospodarka
MFW: Polaryzacja światowej gospodarki coraz większa. Polska na dobrym biegunie
Gospodarka
Raport PIE. Co nam dało członkostwo w UE? Gdzie mamy największe zaległości?
Gospodarka
Zagraniczne firmy zaczęły nieco lepiej oceniać Polskę. Stanęliśmy na podium
Materiał Płatny
LIST OTWARTY
Gospodarka
Polityka nadal rządzi w państwowych spółkach