Komisja Europejska (KE) od 2016 roku, każdego roku, realizuje program promocji unijnej żywności pod nazwą "Enjoy it's from Europe". Celem jego jest stwarzanie nowych możliwości rynkowych dla europejskich rolników i przemysłu rolno-spożywczego, jak również pomaganie im w rozwijaniu działalności. Są one realizowane przez dwa rodzaje działań: za pośrednictwem europejskich dużych (ogólnokrajowych) stowarzyszeń handlowych i branżowych, organizacji producentów lub zrzeszeń organizacji producentów i instytucji sektora rolno-spożywczego oraz bezpośrednie dyplomatyczne działania Unii Europejskiej (UE) poprzez jej organ – komisarza ds. rolnictwa – lub poprzez udział w targach bądź w kampaniach informacyjnych. Łącznie przez wszystkie lata Komisja wydała na te cele 1919,9 tys. euro. W przyszłym roku planuje wydać znacznie mniej niż oczekują producenci żywności.
Ile euro wydawano wcześniej?
Pierwszy budżet programu promocji unijnej żywności na 2016 r. wynosił 113 mln euro. W kolejnym roku było to 142,5 mln euro. W następnych latach kwota mieściła się w przedziale 182,9-201,1 mln euro, poza 2025 r., gdzie budżet ustalono na 132 mln euro. W sumie przez wszystkie te lata Komisja Europejska wydała na promocję unijnej żywności prawie 2 mld euro, bo ponad 1,919 mld euro.
Środki są lokowane w dwojakiego rodzaju działaniach promocyjnych: pierwsze to programy proste realizowane na rynku wewnętrznym (unijnym) również jako programy wielonarodowe oraz drugie na rynkach krajów trzecich (pozaunijnych).
12 mln euro dla mniejszych
Pod koniec czerwca Komisja Europejska opublikowała założenia budżetowe kolejnej kampanii promocyjnej na 2027 r.. Względem lat wcześniejszych widoczne są dwie zmiany. Pierwsza dotyczy wysokości dofinansowania. Łącznie na programy promocyjne i informacyjne (proste oraz na rynki trzecie) w przyszłym roku Komisja zamierza przeznaczyć 112 mln euro. W stosunku do obecnego roku jest to zmiana na minus aż o 93 mln euro.
Druga zmiana polega na tym, że obok obniżenia kwoty, Komisja Europejska poszerzyła grupę beneficjentów. Do katalogu adresatów dodała nową kategorię „Programy skierowane do małych organizacji”. Ta zmiana otwiera drogę do funduszy na promocję w Unii Europejskiej oraz na rynkach trzecich mniejszym zrzeszeniom i organizacjom branżowym, które dotychczas nie mogły wziąć udziału w naborze do poszczególnych programów. Komisja dla takich podmiotów zaproponowała po 6 mln euro na promocję w UE oraz na rynkach trzecich. W ten sposób KE chce dać możliwość promocji małym, lokalnym producentom żywności i napojów.
Czytaj więcej
Komisja Europejska pracuje nad zmianami w prawie unijnym, które z jednej strony zabezpieczą europejskich konsumentów w żywność, a z drugiej działal...
Dodanie nowego katalogu beneficjentów jest skutkiem zasady różnorodności zawartej w dokumencie Komisji Europejskiej o charakterze strategii pt. "Wizja dla rolnictwa i żywności. Wspólne kształtowanie atrakcyjnego sektora rolniczego i rolno-spożywczego dla przyszłych pokoleń", obejmującym perspektywę do 2040 r., opublikowanym w lutym 2025 r.
Zapisano w nim, że „Unia 2040 musi być miejscem, w którym rolnictwo i produkcja żywności będą się rozwijać na całym naszym kontynencie w całej swojej różnorodności”.
Plan promocji, czyli ile na co
W ramach programów prostych, czyli tych, w których uczestniczy przynajmniej jedna organizacja z tego samego kraju Komisja przewidziała łącznie 92 mln euro. Z tej kwoty, na rynek wewnętrzny UE, na działania informacyjne i promocyjne, może zostać wydane maksymalnie 39 mln euro. I tak na programy dotyczące cech charakterystycznych 4,2 mln euro, dotyczące unijnych systemów jakości 10,2 mln euro, dotyczące świeżych owoców i warzyw 7,6 mln euro, promujące produkty ekologiczne 5,9 mln euro, podkreślające zrównoważone rolnictwo 5,1 mln euro, a na skierowane do małych organizacji 6 mln euro.
Czytaj więcej
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP oraz eksperci związani z rolnictwem i branżą rolno-spożywczą wzywają do odejścia od stricte resortowego z...
Na tzw. rynki trzecie, czyli pozaunijne, Komisja Europejska zaplanowała kwotę 48 mln euro. Podział środków w tym zakresie wygląda następująco: wszystkie obszary geograficzne 37,6 mln euro, promocja produktów ekologicznych i zrównoważonego rolnictwa 4,4 mln euro, skierowane do małych organizacji 6 mln euro. Poza tym na działania związane z zakłóceniami rynku przeznaczono 5 mln euro.
Na programy multi (wielonarodowe) KE zaproponowała dofinansowanie z budżetem wynoszącym łącznie 20 mln euro. Na promocje multinarodowe na rynek wewnętrzny UE zaplanowano 10 mln euro oraz kolejne 10 mln euro na programy wielonarodowe skierowane na rynki krajów trzecich.
