Sąd Najwyższy: można skutecznie pozwać rejestr dłużników za naruszenie dóbr osobistych

Można pozwać skutecznie biuro informacji gospodarczej za naruszenie dóbr osobistych poprzez umieszczenie w rejestrze. Trzeba tylko wykazać bezprawność, np. zaniedbanie biura. To wnioski z najnowszego wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt V CSK 649/13), który taką kwestią do tej pory się nie zajmował.

Szkodliwy wpis

Alina S. zażądała od Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej usunięcia z niego jej danych osobowych, przeprosin i zapłaty 3 tys. zł na cel charytatywny za bezprawne ich umieszczenie w rejestrze. KRD BIG to najstarsze i największe z kilku takich biur w Polsce. Ma zarejestrowanych 5,5 mln długów.

O wpisanie Aliny S. do rejestru wystąpiła spółka windykacyjna, która nabyła od TP SA dług (8,3 tys. zł) wynikły z korzystania z internetu. Powódka twierdziła, że zrezygnowała z niego, bo działał nieprawidłowo. Tymczasem wpis uniemożliwia jej dokonywanie zakupów ratalnych i zaciąganie pożyczek.

Nie dla każdego sądu

Sąd Okręgowy ustalił, że biuro nie sprawdzało przesłanek z ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych (art. 14 ust. 1), uprawniających do zaewidencjonowania długu, tj., że był wymagalny od co najmniej 60 dni oraz upłynął miesiąc od poinformowania dłużnika przez wierzyciela o zamiarze przekazania danych do biura. Sąd pozew jednak oddalił, gdyż w jego ocenie nazwanie dłużnikiem osoby zalegającej ze spłatą nie narusza dóbr osobistych.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu był innego zdania. Żądanie Aliny S. uwzględnił w całości. Wskazał, że prowadzone przez pozwanego kampanie reklamowe i szeroka działalność utrwaliły u wielu osób przekonanie, że osoby figurujące w krajowym rejestrze dłużników nie zaliczają się do rzetelnych. Sam fakt wpisania do rejestru może naruszać dobra osobiste, chyba że wpis jest prawdziwy, ale to powinno wykazać biuro bądź wierzyciel, a nie osoba wpisana.

I tak sprawa trafiła do Sądu Najwyższego.

– Obciążenie biura jest przedwczesne – powiedziała sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz. – Samo zamieszczenie informacji w rejestrze nie jest naruszeniem, nie można go traktować jako stygmatyzowania. To powódkę obciąża dowód, że wpis był nieprawdziwy, a jego zamieszczenie naruszało jej dobra osobiste. W konsekwencji SN zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyroku z 26 października 2011 r. SN przesądził, że dłużnikowi wpisanemu do rejestru BIG przysługuje roszczenie o ochronę dóbr osobistych przeciwko wierzycielowi, który nie usunął nieaktualnych informacji. Biuro ma na to 14 dni.

– Rocznie mamy kilkaset reklamacji dłużników. Przedstawiamy je wierzycielom i w razie sporu to oni decydują, czy wpis zostaje – powiedział „Rz" Andrzej Kulik, rzecznik prasowy KRD BIG.

Opinia dla „Rz"

prof. Michał Romanowski, Uniwersytet Warszawski, kancelaria Romanowski i Wspólnicy