Rzecznik praw dziecka zgłosił udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie dotyczącej umorzenia kolejnego postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy rodzinie czeczeńskiej, zamieszkującej w naszym kraju od 2010 r., wnosząc o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania uchodźczego.
W ocenie rzecznika, Rada do Spraw Uchodźców nie odniosła się w pełni do zarzutów i nowych okoliczności podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, w tym w szczególności nie uwzględniła faktu, że skarżącemu urodziło się dziecko. W przedstawionym Sądowi stanowisku rzecznik podniósł, że założenie przez cudzoziemca rodziny na terytorium Polski nie jest wprawdzie przesłanką nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, może jednak mieć znaczenie dla udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, o czym organ rozstrzyga w decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy. W ocenie rzecznika, Szef Urzędu nie dopełnił także obowiązku należytego zabezpieczenia interesów dziecka, nałożonego na organy administracji publicznej przepisami Konwencji o Prawach Dziecka. Rzecznik wskazał przy tym, że skoro cudzoziemiec podał nową okoliczność, która nie była badana w poprzednich postępowaniach uchodźczych i powinna stanowić przedmiot rozważań przed wydaniem merytorycznej decyzji kończącej postępowanie w wniosku o nadanie uchodźcy, to brak było podstaw do wydania przez Radę ds. Uchodźców decyzji utrzymującej w mocy orzeczenie umarzające postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy. Narodziny dziecka – zdaniem rzecznika – o których wnioskodawca poinformował organ na etapie postępowania odwoławczego, nie zwalnia tego organu z obowiązku zbadania powyższej okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił argumentacji rzecznika praw dziecka i wyrokiem oddalił skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców.
Orzeczenie WSA w Warszawie zostało poddane kontroli ze strony Naczelnego Sądu Administracyjny, który wyrokiem z 22 stycznia 2016 r. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźcy w przedmiocie umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy. NSA podzielił stanowisko rzecznika praw dziecka, że pominięcie przez organ odwoławczy faktu urodzenia się dziecka cudzoziemca w czasie trwania postępowania stanowi w istocie odebranie dziecku skarżącego podmiotowości w toczącym się postępowaniu. W ocenie NSA trafny jest zarzut naruszenia przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w zakresie pominięcia przez organ odwoławczy podczas merytorycznego rozpatrywania wniosku, okoliczności urodzenia się córki skarżącego.
.
