Najnowsze dane dotyczące zachorowań na cukrzycę typu 1 w Polsce podano w trakcie konferencji prasowej „Pacjent z cukrzycą 2025”. Konferencja odbyła się 8 kwietnia w Warszawie.
Cukrzyca typu 1 w Polsce
W trakcie konferencji padły alarmujące informacje o rosnącej liczbie zachorowań na cukrzycę typu 1. Jak się okazuje, pod względem tempa wzrostu zachorowań Polska znalazła się na pozycji lidera w Europie. Na dalszych miejscach zestawienia uplasowały się m.in.: Litwa, Rumunia, Macedonia, Czechy i Austria. Cukrzyca typu 1 jest wykrywana w Polsce u jednego na 200-250 dzieci, wyjaśnia na łamach PAP prof. Agnieszka Szypowska, mazowiecka konsultant wojewódzka ds. diabetologii. Ekspertka podkreśliła rolę czynnika genetycznego. Jeżeli w rodzinie dziecka występuje cukrzyca, ryzyko zachorowania znacząco rośnie. „Osoby, których krewny pierwszego stopnia choruje na cukrzycę typu 1, wykazują 15-krotnie większe ryzyko tej choroby w czasie całego życia w porównaniu do ogółu społeczeństwa” – poinformowała prof. Szypowska.
Predyspozycje rodzinne nie są jednocześnie kluczową kwestią, która wpływa na ryzyko zachorowania. Jak wyjaśnia ekspertka, w przypadku przeważającej liczby zdiagnozowanych dzieci (90 proc.) cukrzycy typu 1 nie zdiagnozowano w rodzinie.
Czytaj więcej
Z chorobą otyłościową zmaga się już niemal co czwarty Polak. I chociaż leczenie powikłań kosztuje krocie, to wciąż nie ma jednego spójnego, komplek...
Rola wczesnego rozpoznania choroby
W trakcie konferencji wyjaśniono, że trudności z rozpoznaniem cukrzycy wiążą się m.in. z brakiem objaw pierwszych etapów choroby. Gdy schorzenie dopiero zaczyna się rozwijać, cukrzycę typu 1 można wykryć jedynie poprzez badanie krwi (obecność przeciwciał przeciwko antygenom wysp trzustkowych wytwarzających insulinę). Jak wyjaśnia ekspertka, na etapie choroby zaawansowanej, pełnoobjawowej istnieje ryzyko, że aż 80-90 proc. komórek trzustki zostanie zniszczonych. W przypadku dzieci choroba aktywizuje się najczęściej w okresie od dziewiątego miesiąca życia do trzeciego roku życia.
Populacyjne badania przesiewowe zwiększą wykrywalność cukrzycy?
Wyniki badań przeprowadzonych m.in. w Niemczech, we Włoszech, w Polsce i Stanach Zjednoczonych potwierdzają ważną rolę szerokich badań przesiewowych. Badania przesiewowe populacyjne mogą znacznie ułatwić wczesne wykrywanie cukrzycy typu 1, jeszcze na poziomie przedobjawowym. Chodzi o badanie kilku przeciwciał przeciwko antygenom wysp trzustkowych. Zdaniem ekspertów badaniu przesiewowemu powinny być poddawane dzieci w wieku dwóch i sześciu lat. Jak przypomniano w trakcie konferencji podobne badanie pilotażowe przeprowadzą Włosi. Badaniu mają zostać poddane dzieci od 1. do 17. roku życia.
Czytaj więcej
1 kwietnia rozpoczęły się kontrole w około 10 tys. publicznych i prywatnych poradniach oraz przychodniach z punktami szczepień. Według zapewnień rz...
Badania przesiewowe u dzieci na cukrzycę typu 1
W kwietniu 2023 r. przesiewowe badanie populacyjne pod kątem cukrzycy typu 1 rozpoczęto na Podlasiu. Badaniu poddano dzieci w wieku 1-9 lat, a w ciągu 18 miesięcy zbadano prawie 4 tys. dzieci. Wstępne wyniki badań pokazały, że w grupie zdrowych dzieci ok. 4 proc. ma predyspozycje do rozwoju cukrzycy typu 1. „Przesiew stwarza szansę na wykrycie tej predyspozycji, objęcie chorych specjalistyczną opieką i zastosowanie terapii pozwalającej uchronić pacjenta przed późniejszymi powikłaniami choroby” – wyjaśnia prof. Artur Bossowski, cytowany przez Polskie Stowarzyszenie Diabetyków. Profesor jest kierownikiem Kliniki Pediatrii, Endokrynologii, Diabetologii z Pododdziałem Kardiologii Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku. Jak wyjaśnia ekspert, cukrzyca typu 1, której nie zdiagnozowano na wczesnym etapie, może skutkować m.in. stanem ciężkiej kwasicy ketonowej u dziecka. Jednym ze skutków ciężkiej postaci kwasicy ketonowej jest m.in. trwałe uszkodzenie narządów.
