Materiał powstał we współpracy z BGK

Tendencje te dostrzega też Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), który wraz z pozostałymi spółkami Grupy PFR, pod wspólnym szyldem Team Poland, promuje ofertę grupy skierowaną do polskiego biznesu zainteresowanego ekspansją zagraniczną.

Atuty Uzbekistanu

Skąd w Europie rosnące zainteresowanie ekspansją na te rynki? Przemawiają za tym dane makroekonomiczne dotyczące obu państw. PKB Uzbekistanu od 2023 r. utrzymuje stabilny wzrost, corocznie oscylujący wokół 5,7 proc. Biznes przyciąga nie tylko dynamika PKB, ale również warunki sprzyjające relokacji działalności gospodarczej do tego kraju. Istotny wpływ mają na to trzy czynniki.

Po pierwsze, ceny energii. Według danych z września 2025 r. ceny energii dla przedsiębiorców w Uzbekistanie były na poziomie ok. 290 zł za MWh, podczas gdy w Polsce ceny rynkowe oscylują wokół 550–620 zł za MWh. Oznacza to, że koszty energii są tam niemal dwukrotnie niższe niż w Polsce.

Po drugie, podatki i koszty wynagrodzeń również są znacząco niższe niż w UE. Przykładowo standardowa stawka podatku VAT w Uzbekistanie wynosi 12 proc., a średnie miesięczne wynagrodzenie (według danych władz Uzbekistanu) w przeliczeniu na złotówki to ok. 1840 zł.

Po trzecie, struktura demograficzna kraju. Uzbekistan jest najludniejszym państwem regionu (ponad 38 mln obywateli), a jednocześnie jednym z najmłodszych społeczeństw na świecie – średnia wieku wynosi tam 29 lat (dla porównania w Polsce to 42 lata).

Na atrakcyjność gospodarczą Uzbekistanu wpływają też zmiany ekonomiczno-społeczne. Tamtejszy rząd od kilku lat wdraża daleko idące reformy, prowadzące nie tylko do stopniowej demokratyzacji, ale przede wszystkim do liberalizacji gospodarki i otwarcia jej na inwestycje zagraniczne.

– Uzbekistan jest dziś jednym z najciekawszych rynków transformacji energetycznej w Azji Centralnej. Dynamiczny wzrost gospodarczy, modernizacja infrastruktury oraz rozwój odnawialnych źródeł energii powodują, że kraj ten coraz mocniej otwiera się na międzynarodowe know-how i partnerstwa technologiczne. Z perspektywy polskiego biznesu Uzbekistan może stać się ważnym kierunkiem ekspansji technologicznej i inżynieryjnej – ocenia Cezary Polski, prezes Energothermu.

Plusy Kazachstanu

Również w Kazachstanie sytuacja gospodarcza zachęca inwestorów i eksporterów z całej Europy do zaangażowania się na tym rynku. To największa gospodarka Azji Środkowej, z PKB ok. 300 mld dol. oraz średniorocznym wzrostem na poziomie 3 proc. w pięciu ostatnich latach. Tradycyjnie gospodarka Kazachstanu opiera się na wydobyciu paliw kopalnych, jednak w ostatnich latach priorytetem rządu jest rozwój sektorów pozapaliwowych i dywersyfikacja struktury gospodarczej. Warto podkreślić, że na znaczeniu zyskują branże technologiczne, na czele z AI, IT, kryptowalutami oraz centrami danych.

Stosunki gospodarcze między Polską a Kazachstanem pozostają silne. Kazachstan odpowiada za ponad 75 proc. całkowitego handlu Polski z państwami Azji Środkowej. Obroty handlowe wynoszą ok. 1,9 mld dol. i pozostają stosunkowo zrównoważone. Eksport z Polski wynosi ok. 1 mld dol., a import – 0,9 mld dol. W latach 2005–2024 polskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Kazachstanie osiągnęły 522 mln dol.

Stosunki gospodarcze między Polską a Uzbekistanem dynamicznie się rozwijają, choć ich skala pozostaje wyraźnie mniejsza niż w przypadku Kazachstanu. Uzbekistan jest jednak jednym z kluczowych partnerów Polski w Azji Środkowej pod względem potencjału wzrostu. Bazując na danych UN Comtrade, w 2024 r. wartość dwustronnych obrotów handlowych wyniosła ok. 469 mln dol., z czego eksport Polski stanowił ok. 342 mln dol., a import – ok. 127 mln dol.

Od połowy lat 2000. skumulowana wartość polskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Uzbekistanie szacowana jest na ok. 55–60 mln dol., przy czym w ostatnich latach widoczna jest rosnąca aktywność polskich firm, zwłaszcza w takich sektorach, jak energetyka, przetwórstwo przemysłowe, rolnictwo i infrastruktura.

– Z pewnością rynek Uzbekistanu można rozpatrywać w kontekście dwóch potencjałów dla sektora IT. Z jednej strony dostęp do wykwalifikowanej, lokalnej kadry, z dużym potencjałem rozwoju, a z drugiej strony pod kątem rynku, który wymaga jeszcze dużej pracy przy dalszej digitalizacji i automatyzacji. Rynek wewnętrzny jest duży i rozwijający się, konsekwentne dążenia rządu do realizacji programów cyfryzacji administracji i gospodarki dają wiele szans – mówi Paweł Różacki, prezes Transition Technologies Advanced Solutions.

– Dlatego można stwierdzić, że Uzbekistan jest dziś jednym z głównych kandydatów do miana „wschodzącego hubu IT” w Azji Centralnej. Natomiast w skali całego regionu najatrakcyjniejszym i najbardziej rozwiniętym rynkiem pozostaje Kazachstan, ponieważ ma obecnie najbardziej rozwinięty rynek IT w regionie, z największą skalą inwestycji zagranicznych, rozwiniętym sektorem fintech oraz aktywnym wsparciem państwa dla innowacji – dodaje Różacki.

Gospodarki relacyjne

W ślad za rozwojem gospodarek państw Azji Centralnej rośnie również udział polskiego biznesu na tych rynkach. Takie sektory, jak energetyka, farmaceutyka, infrastruktura czy przemysł i sprzęt rolniczy, wykazują duży potencjał dla polskich firm. Część z nich jest już obecna na rynkach Uzbekistanu i Kazachstanu. W latach 2022–2023 polska grupa Equnico przejęła pakiet kontrolny państwowej spółki energetycznej Elektrqishloqqurilish JSC, działającej w obszarze infrastruktury elektroenergetycznej, co stanowiło największą polską (i jedną z największych wśród firm z UE) inwestycję w sektorze energetycznym na uzbeckim rynku. Ponadto dwie polskie firmy – Selena Group oraz Polpharma Santo – znajdują się w gronie 50 największych inwestorów z zagranicy w Kazachstanie.

Zarówno Uzbekistan, jak i Kazachstan należą do państw o silnie relacyjnym charakterze gospodarki. Wejście na oba rynki często musi być poprzedzone działaniami dyplomacji gospodarczej otwierającymi drzwi dla biznesu na poziomie administracyjnym i instytucjonalnym.

W obu państwach takie działania prowadzone są od kilku lat. Jednym z narzędzi dyplomacji gospodarczej są misje biznesowe oraz posiedzenia komisji międzyrządowych. W lutym 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) zorganizowało misję do Uzbekistanu przy okazji posiedzenia Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Gospodarczej Polska–Uzbekistan. Wyjazdowi towarzyszył udział instytucji rozwoju oraz współorganizowane przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu (PAIH) forum biznesu. Podobne działania miały miejsce w tym samym roku w Kazachstanie podczas misji MRiT do Astany na posiedzenie komisji międzyrządowej Polska–Kazachstan. Również temu wydarzeniu towarzyszyło forum biznesowe.

BGK w Azji Centralnej

W marcu 2026 r., we współpracy z Ambasadą RP w Taszkencie, BGK zorganizował dla polskich firm z sektora energetycznego seminarium „Doing Business in Uzbekistan: Energy Sector”. Podczas wydarzenia ponad 20 polskich firm analizowało możliwości współpracy i dalszego rozwoju na uzbeckim rynku.

– Kilka lat temu, wśród krajów tego regionu, to Kazachstan był kluczowym kierunkiem aktywności zagranicznej polskiego biznesu. Jako bank podpisaliśmy w 2016 r. ramowe porozumienie o współpracy z Bankiem Rozwoju Kazachstanu i już wówczas obserwowaliśmy pierwsze sygnały zainteresowania przedsiębiorców tym regionem. Do dziś Kazachstan pozostaje krajem o najwyższej dwustronnej wymianie handlowej z Polską w Azji Centralnej. Jednocześnie coraz silniejsze jest zainteresowanie polskich przedsiębiorców rynkiem Uzbekistanu. Jako BGK dostrzegamy te tendencje i, zgodnie z zasadą podążania za klientem, otwieramy się na wspieranie przedsiębiorców zainteresowanych tym kierunkiem – mówi Joanna Węgrzyn, dyrektor Departamentu Współpracy i Biznesu Międzynarodowego w BGK.

– Jako jedyny w 100 proc. państwowy bank realizujemy dwa kluczowe zadania: wspieramy administrację rządową w realizacji strategicznych kierunków państwa oraz podążamy za potrzebami naszych klientów. Nie zawsze da się te cele realizować równolegle, jednak w przypadku państw Azji Centralnej oba w pełni się uzupełniają. Obserwujemy duże zainteresowanie tym regionem. W październiku 2025 r. zorganizowaliśmy w Krakowie wydarzenie dla przedsiębiorców zainteresowanych instrumentami finansowymi BGK i spółek Grupy PFR, wspierającymi ekspansję do Uzbekistanu. Frekwencja znacząco przekroczyła nasze oczekiwania. Jednocześnie od dłuższego czasu uczestniczymy w posiedzeniach międzyrządowych komisji ds. współpracy gospodarczej oraz misjach MRiT – wtóruje Robert Banach, starszy specjalista ds. współpracy i biznesu międzynarodowego w BGK.

Czego w zakresie pomocy państwa przy ekspansji zagranicznej potrzebuje biznes? – Największą wartość mają działania ułatwiające budowanie wiarygodności oraz dostęp do decydentów. W wielu krajach regionu relacje biznesowe odgrywają nadal bardzo ważną rolę, dlatego misje gospodarcze, spotkania B2B, wsparcie ambasad i przedstawicielstw handlowych czy udział w wydarzeniach organizowanych przez instytucje publiczne często otwierają drzwi, do których pojedynczej firmie trudno byłoby dotrzeć samodzielnie. Z perspektywy biznesu istotne są również instrumenty finansowe i gwarancyjne. Projekty realizowane w takich sektorach, jak energetyka, infrastruktura, przemysł czy cyfryzacja administracji, mają często znaczną wartość i długi cykl realizacji. W takich przypadkach przedsiębiorstwa potrzebują wsparcia w zakresie finansowania eksportu, gwarancji kontraktowych, ubezpieczeń należności oraz ograniczania ryzyka politycznego i walutowego – wskazuje Różacki.

Podobne stanowisko prezentuje prezes Energothermu. – Na rynkach Azji Centralnej kluczowe znaczenie ma dziś budowanie długofalowej obecności i wiarygodności biznesowej. Dlatego z perspektywy Grupy Energotherm bardzo istotne jest wsparcie instytucjonalne, które pomaga polskim firmom skuteczniej konkurować na wymagających i perspektywicznych rynkach regionu. Przede wszystkim oczekujemy wsparcia w zakresie dyplomacji gospodarczej i budowania relacji między przedsiębiorstwami a administracją lokalną. W krajach Azji Centralnej relacje biznesowe w dużej mierze opierają się na zaufaniu i partnerstwie, dlatego obecność polskich instytucji państwowych, misji gospodarczych czy wspólnych inicjatyw branżowych może znacząco ułatwiać nawiązywanie współpracy – wylicza Cezary Polski i jak dodaje, drugim ważnym obszarem jest wsparcie finansowe i eksportowe. – Instrumenty związane z ubezpieczeniami eksportowymi, gwarancjami czy preferencyjnym finansowaniem pozwalają polskim firmom skuteczniej konkurować z podmiotami z innych krajów, które często korzystają z bardzo silnego wsparcia swoich państw – podkreśla szef Energothermu.

Tak mają działać wspólnie spółki Grupy PFR jako Team Poland. – Chcemy wykorzystać pełen potencjał inicjatywy Team Poland. Jako polski bank rozwoju oferujemy szeroki wachlarz narzędzi finansowania eksportu, ale równie istotne jest dla nas wspieranie polskich inwestycji zagranicznych. Nasze działania są znacznie bardziej kompleksowe dzięki współpracy z innymi podmiotami Grupy PFR. Przykładowo, PFR TFI może zapewnić dodatkowe instrumenty inwestycyjne, a KUKE – ubezpieczyć cały proces ekspansji zagranicznej. Do tego dochodzi działalność PAIH, obecnej na wielu kluczowych rynkach. Wszystkie te instrumenty integrujemy tak, aby oferta instytucji rozwoju była dla przedsiębiorcy realnym wsparciem – podkreśla Joanna Węgrzyn.

–Artur Osiecki

Materiał powstał we współpracy z BGK