Firmy muszą określić i spełnić wyższe standardy w zakresie zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności, szczególnie w kontekście prognozowanych ryzyk i wyzwań spowodowanych zmianami klimatycznymi, bo oczekują tego od nich wszystkie grupy interesariuszy.

Teraz, gdy świat podąża w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i gospodarki o obiegu zamkniętym, firmy będą musiały dokonać fundamentalnych inwestycji i strategicznych decyzji dotyczących ścieżek rozwoju i dekarbonizacji oraz kierunku i zakresu zmian w modelach biznesowych.

Stanowi to zarówno ogromne wyzwanie, jak i niespotykaną szansę. Wyzwanie, gdyż przejście na odpowiedzialny klimatycznie model biznesowy wymaga wysiłku, planowania i jasnej wizji. Niezbędne jest stworzenie odpornych, przejrzystych i etycznych łańcuchów dostaw, dużego zaangażowania ze strony interesariuszy oraz narzędzi do mierzenia, oceny i monitoringu postępów w zakresie osiągania celów zrównoważonego rozwoju. Niewątpliwie jest to też szansa: organizacje, którym uda się skutecznie sprostać tym wyzwaniom osiągną wyraźną przewagę konkurencyjną.

Kluczowe wyzwania

W dłuższej perspektywie koszt ewentualnego niepodejmowania działań będzie wyższy niż inwestycje w osiągnięcie parametrów określonych w porozumieniu paryskim. Co ważne, interesariusze biznesowi coraz częściej oczekują od spółek aktywnego i ambitnego zaangażowania w dekarbonizację i zrównoważony rozwój. W nowej rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem klienci nie będą zainteresowani „niezdrowymi" firmami, pracownicy nie będą chcieli w nich pracować, a finansiści zainwestują swój kapitał gdzie indziej.

Nieodzownym elementem tej ewolucji jest tworzenie się nowych koalicji na poziomie globalnym, mających na celu podjęcie wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi. Forum Odpowiedzialnego Biznesu z partnerami oraz we współpracy z Deloitte finalizuje polską odsłonę globalnej inicjatywy Chapter Zero – wyjątkowej platformy wymiany wiedzy, doświadczeń i narzędzi pomagających podejmować najlepsze decyzje w obliczu zmian klimatycznych.

Poszukując sposobu na osiągnięcie celów związanych z przejściem na gospodarkę niskoemisyjną i docelowo zeroemisyjną, firmy będą musiały zmienić swoje podejście, na nowo określić reguły biznesowe i zidentyfikować ambicje i wyzwania, z którymi muszą się zmierzyć. Pomocne w określeniu i zrozumieniu wyzwań mogą okazać się pytania:

- Czy mamy pełną świadomość wszelkich konsekwencji kryzysu klimatycznego (ryzyk fizycznych i ryzyk transformacji) oraz powiązanych ryzyk, tj. utraty bioróżnorodności, dla naszego modelu biznesowego?

- Jakie są nasze priorytety na drodze do stania się bardziej odporną organizacją?

- Jak możemy połączyć naszą strategię biznesową z celami klimatycznymi i społecznymi, aby uzyskać wsparcie interesariuszy?

- Czy posiadamy odpowiednią strukturę zarządzania, aby odpowiedzieć na wszystkie istotne wyzwania?

- Czy posiadamy odpowiednie narzędzia pozwalające na zaplanowanie, monitorowanie i ocenę postępów w zakresie celów zrównoważonego rozwoju?

- Czy nasi zarządzający, pracownicy i partnerzy biznesowi są gotowi na tę zmianę?

Nie ma uniwersalnego rozwiązania do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, ale wszystkie branże będą musiały ustalić wspólny zestaw podstawowych kompetencji, obejmujący:

- Umiejętność pomiaru i zrozumienia wpływu działań biznesowych na klimat i inne istotne cele zrównoważonego rozwoju (SDG). Czy nowa linia produktowa przyczyni się do postępu w zakresie tych celów, czy może utrudni ich realizację? Jaki wpływ będzie miało kolejne przejęcie? Jakie działania powinniśmy podjąć wobec partnera z naszego łańcucha dostaw, który zanieczyszcza środowisko?

- Umiejętność opracowania nowych strategii biznesowych i polityk, które mogą wiązać się z koniecznością zakończenia wieloletnich działań, które nie są spójne z celami zrównoważonego rozwoju. Będzie to również wymagało wyznaczenia nowych kluczowych wskaźników efektywności (KPI) służących do mierzenia zgodności z tymi celami.

- Opracowanie przejrzystej operacyjnej „mapy drogowej" opartej o pragmatyczne działania zmierzające w kierunku osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych (w zakresie działalności bezpośredniej – Scope 1 GHG Protocol, pośredniej – Scope 2 GHG Protocol oraz pozostałej działalności w łańcuchu wartości – Scope 3 GHG Protocol).

- Przygotowanie pracowników do funkcjonowania w nadchodzącej nowej rzeczywistości, co będzie od nich wymagało większej zwinności i innowacyjności w coraz bardziej złożonym i niestabilnym świecie (pandemia Covid-19 jest najbardziej aktualnym i obrazowym przykładem, dlaczego jest to tak istotne).

Budowanie przewagi

Zaszczepianie idei zrównoważonego rozwoju i działań na rzecz środowiska, społeczeństwa i odpowiedzialnego zarządzania (ang. ESG – environmental, social and governance) w strategii firmy staje się dziś niezbędne, aby mogła się swobodnie rozwijać i osiągać dobre wyniki. Zrównoważony rozwój daje przedsiębiorstwom możliwość stymulowania wzrostu gospodarczego i pozwala osiągnąć długoterminową przewagę konkurencyjną poprzez dostarczanie nowych źródeł rozwoju i innowacji, zróżnicowanie marki i lojalność konsumentów, efektywność kosztową dzięki m.in. zmniejszeniu zużycia zasobów, a także przyciąganie i zatrzymywanie talentów.

Podejmowane już dziś działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, w tym w szczególności klimatu, pozwalają przedsiębiorstwom zaoszczędzić koszty i istotnie zmniejszyć ryzyko na przyszłość, poprzez zabezpieczenie wyników finansowych przed ryzykiem wzrostu kosztów, dostępu do zielonej energii, utraty reputacji i akceptacji społecznej dla prowadzonej przez siebie działalności, a także ryzykiem operacyjnym związanym z zakłóconym otoczeniem makroekonomicznym, społecznym i środowiskowym – które istotnie przekładają się już dziś na wycenę firmy w krótkim i długim okresie.

- Irena Pichola, partner, lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju w Polsce i Europie Środkowej, Deloitte

- Tomasz Gasiński, dyrektor w zespole ds. zrównoważonego rozwoju w Polsce i Europie Środkowej, Deloitte