W 2013 r. Sąd Rejonowy w S. na wniosek wdowy po zmarłym stwierdził, że na podstawie ustawy spadek nabyli - z dobrodziejstwem inwentarza - w udziałach po 1/3: wdowa, syn i córka. Postanowienie uprawomocniło się.
Kilka lat później okazało się, że w skład majątku po zmarłym wchodzą także gospodarstwa rolne. Osoba chętna do ich nabycia zainicjowała postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Księgi wieczyste gospodarstw rolnych wciąż bowiem odzwierciedlały zmarłego jako właściciela. A osoba ta nie wiedziała, że już wcześniej prawomocnie zakończono postępowanie w sprawie spadku.
Czytaj także: Sąd zabrał spadek mimo prawomocnego postanowienia o nabyciu. Skarga nadzwyczajna RPO
W 2019 r. ten sam sąd wydał kolejne postanowienie spadkowe. Krąg spadkobierców określił na podstawie ustawy tak samo jak w 2013 r. i z identycznymi udziałami w spadku - nie było zaś wzmianki o dobrodziejstwie inwentarza. Wobec niewniesienia apelacji postanowienie to także uprawomocniło się.
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich funkcjonowanie dwóch prawomocnych postanowień o nabyciu spadku po tym samym spadkodawcy jest zjawiskiem patologicznym. To także wadliwość prawna, która godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości oraz konstytucyjne zasady zaufania obywatela do państwa oraz bezpieczeństwa prawnego, jak również konstytucyjne prawo do sądu i prawo dziedziczenia.
