Alimenty przyzna sąd państwa w którym mieszka dziecko

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sygn. akt C-184/14) rozwiał wątpliwości związane z właściwością sądów w przypadku transgranicznych spraw o rozwód i separację, uregulowanie władzy rodzicielskiej oraz o alimenty. Kwestia ta ma niebagatelne znaczenie, gdy np. rozwodzący się małżonkowie są obywatelami innego państwa członkowskiego niż to, w którym mieszkają z dziećmi.

Włosi w Londynie

Sądowi we Włoszech przyszło rozpatrywać pozew o separację dwojga obywateli Włoch, którzy na miejsce swojego stałego zamieszkania wybrali Wielką Brytanię. Tam też urodziły się ich dzieci, które również mają obywatelstwo włoskie. Cała czwórka zwykle mieszka jednak w Londynie.

Mąż zażądał, by włoski sąd rozstrzygnął także kwestie sprawowania pieczy nad dziećmi oraz świadczeń alimentacyjnych należnych małżonce i dzieciom. Żona sprzeciwiła się, by o kwestiach związanych z dziećmi rozstrzygał sąd państwa, w którym dzieci nie mieszkają. Sąd stwierdził, że zgodnie z unijnymi przepisami może rozpatrzyć wyłącznie powództwo o separację i alimenty dla żony. Natomiast o władzy rodzicielskiej i alimentach dla dzieci musi rozstrzygać sąd brytyjski. Mąż odwołał się od tego orzeczenia.

Rozwód w ojczyźnie

Tu kilka słów wyjaśnienia. Prawo Unii rozróżnia postępowania sądowe w zależności od tego, czy dotyczą one praw i obowiązków w relacjach między małżonkami czy też praw i obowiązków w relacjach między rodzicami a dziećmi. Sądem właściwym do rozpatrywania spraw związanych z władzą rodzicielską jest co do zasady sąd państwa, w którym dziecko zwykle zamieszkuje. Natomiast sądem właściwym w sprawach o rozwód, separację małżonków lub unieważnienie małżeństwa, może być sąd innego państwa członkowskiego, np. tego, którego obywatelami są rozstający się rodzice.

Osobne przepisy UE regulują jurysdykcję sądów w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych. Jeśli sprawa o alimenty ma związek z postępowaniem dotyczącym statusu osoby (tak jest np. w sprawie o rozwód czy separację), to właściwy do orzeczenia alimentów jest sąd rozpatrujący powództwo o rozwód/separację. Natomiast żądanie zasądzenia alimentów związane z postępowaniem w sprawie władzy rodzicielskiej zostanie rozstrzygnięte przez sąd właściwy do orzekania o władzy rodzicielskiej.

Włoski sąd kasacyjny, rozpatrujący sprawę swoich obywateli, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy żądanie dotyczące alimentów na rzecz małoletnich dzieci zgłoszone w sprawie o separację może być uważane za związane zarówno z postępowaniem w sprawie o separację, jak i z postępowaniem w sprawie uregulowania władzy rodzicielskiej. Gdyby okazało się, że tak, to do orzekania o alimentach dla dzieci byłyby właściwe różne sądy dwóch państw członkowskich.

Alimenty w związku z władzą

W wydanym 16 lipca wyroku Trybunał stwierdził, że ze względu na swój charakter żądanie dotyczące zobowiązań alimentacyjnych wobec małoletnich dzieci jest związane z postępowaniem dotyczącym odpowiedzialności (władzy) rodzicielskiej.

- Sąd właściwy do orzekania w przedmiocie postępowań dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej może bowiem najlepiej ocenić zasadność żądania dotyczącego alimentów na rzecz dziecka  określając kwotę tego zobowiązania, dostosowując ją, zgodnie z ustalonym sposobem sprawowania pieczy, do prawa do osobistej styczności z dzieckiem, do czasu trwania tego prawa oraz do innych okoliczności faktycznych odnoszących się do sprawowania władzy rodzicielskiej – stwierdził TSUE podkreślając, że takie rozstrzygnięcie odpowiada dobru dziecka, które zgodnie z prawem Unii powinno być przede wszystkim brane pod uwagę.

To oznacza, że gdy sąd państwa członkowskiego orzeka w sprawie o rozwód lub separację, a kwestia władzy rodzicielskiej jest rozpatrywana przez sąd innego państwa członkowskiego, żądanie dotyczące alimentów od rodzica na rzecz małoletnich dzieci  powinno być rozpatrzone przez sąd właściwy w kwestii władzy rodzicielskiej. W tej konkretnej sprawie - przez sąd brytyjski.

Opinia dla "Rz"