Waldemar Gontarski: Unijny Mechanizm Ochrony Ludności – Francuzi i Niemcy latali za unijne pieniądze. Polacy za swoje

O tym, że obywatele Unii Europejskiej nie musieli za swoje pieniądze wracać do kraju po wybuchu epidemii/pandemii koronawirusem wie każdy, kto przeczyta dokument sprzed przeszło sześciu lat.

Chodzi o decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 924; https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32013D1313).

Wystarczy stosowny wniosek...

... danego państwa członkowskiego do unijnego Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego w Brukseli. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 decyzji, w razie wystąpienia klęski lub katastrofy na terytorium Unii lub groźby jej wystąpienia dotknięte państwo członkowskie może wystąpić o pomoc za pośrednictwem Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego. Z kolei wg ust. 2 art. 15, w wyjątkowej sytuacji zwiększonego ryzyka państwo członkowskie może również wystąpić o pomoc w formie tymczasowego wstępnego rozmieszczenia zdolności reagowania.

Jeśli jakieś państwo przegapiło lekturę tego dokumentu, przyjętego w końcu także przez polskich eurodeputowanych i polskiego ministra (uczestniczącego w posiedzeniu Rady), to o wszystkim mogło dowiedzieć się w dniu 13 lutego br. Tego dnia Rada (ministrów państw członkowskich) UE zajmowała się reakcją na Covid-19. Zresztą, nie trzeba było brać udziału w posiedzeniu Rady, żeby posiąść stosowną wiedzę, bowiem każdy o wszystkim dowie się, jeśli tylko zajrzy pod wskazany wyżej adres internetowy (https://www.consilium.europa.eu/pl/meetings/epsco/2020/02/13/).

Ponadto posiedzenie Rady zostało udokumentowane zamieszonymi w unijnym promulgatorze „Konkluzjami Rady w sprawie covid-19 (2020/C 57/04)"; Dz.U.UE C z dnia 20 lutego 2020 r.

W motywie 5 konkluzji Rady w sprawie covid-19, Rada:

„Przypomina, że UE i jej państwa członkowskie prowadzą koordynację i ściśle współpracują w dziedzinie bezpieczeństwa zdrowia, wdrażając środki w zakresie planowania i reagowania oraz planowanie gotowości, a także realizując działania dotyczące planowania ciągłości działania, zgodnie z [:]

[1.] decyzją nr 1082/2013/UE w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia (Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia oraz uchylająca decyzję nr 2119/98/WE (Dz.U. L 293 z 5.11.2013, s. 1)

[2.] oraz decyzją nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w dziedzinie zagrożeń zdrowia".

Dlaczego Polska nie skorzystała choćby 13 lutego?

Jeśli dojdziemy do motywu 10 konkluzji Rady w sprawie covid-19, dowiemy się o tanim lataniu (na koszt Unii w 75 proc.). Mianowicie, Rada:

„Z zadowoleniem przyjmuje szybkie uruchomienie zintegrowanych uzgodnień UE dotyczących reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (IPCR) [6 https://www.consilium.europa.eu/en/policies/ipcr-response-to-crises/] w trybie wymiany informacji oraz Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności [7 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_142], a także wzmocnienie pomocy konsularnej w odpowiedzi na wystąpienie COVID-19".

Ten ostatni link (przypis nr 7 konkluzji Rady) zawiera pochodzący z dnia 28 stycznia br. dokument pt. „Coronavirus: EU Civil Protection Mechanism activated for the repatriation of EU citizens". W tym dokumencie znajdujemy następującą wypowiedź komisarz ds. zarządzania kryzysowego Janez Lenarcic:

„UE nie zapomina o potrzebujących obywatelach, gdziekolwiek są na świecie. Za pośrednictwem naszego unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności zostaną zmobilizowane dwa samoloty w celu repatriacji obywateli UE z obszaru Wuhan do Europy. Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego w UE działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i pozostaje w stałym kontakcie z państwami członkowskimi, delegaturami UE w regionie i ambasadą Chin w Brukseli. W razie potrzeby można zmobilizować dalsze wsparcie UE".

Słowem, polski minister o wszystkim (o tanim lataniu) dowiedział się co najmniej 13 lutego br. - dowiedział się, że już w styczniu Francja uruchomiła Unijny Mechanizm.

Pierwsi byli Francuzi

Z ww. dokumentu „Coronavirus: EU Civil Protection Mechanism activated for the repatriation of EU citizens", omawianego podczas posiedzenia Rady w dniu 13 lutego br., dowiadujemy się też, że to Francja jako pierwsza w związku z koronawirusem wnioskowała o uruchomienie Mechanizmu – 250 obywateli francuskich zostało przetransportowanych pierwszym samolotem.

Polska aktywowała Unijny Mechanizm Obrony Ludności dopiero 23 marca – żeby sprowadzać obywateli, którzy utknęli zagranicą z powodu pandemią koronawirusa; obywateli, którzy przebywają w Czadzie, Sudanie, Nepalu i na Malediwach.

Do tej pory w związku z koronawirusem nasi rodacy byli repatriowani w ramach akcji "LOT do Domu", jeśli zapłacili Polskim Liniom Lotniczym LOT. Nie były to bowiem darmowe przeloty – stawki za rejs wahały się:

1) od 400 do 800 zł w granicach Europy;

2) od 1,6 tys. do 2,4 tys. d 400 do 800 zł w granicach Europy i od 1,6 tys. do 2,4 tys. zł za przelot dalekiego zasięgu.

Nie tylko Francuzi byli wcześniej w Unijnym Mechanizmie niż Polska i np. w ubiegłym tygodniu KE poinformowała, że Berlin zwrócił się z wnioskiem o zorganizowanie 27 takich rejsów finansowanych z Unijnego Mechanizmu.

Reasumując: W związku z tym, że Polska wcześniej nie aktywowała Unijnego Mechanizm Obrony Ludności, możliwe są roszczenia odszkodowawcze naszych obywateli względem Skarbu Państwa.