– Przez sześć miesięcy brała niewłaściwe lekarstwo. Kilkoro pracowników służby zdrowia w kilku różnych ośrodkach rozpoznało u niej malarię. Zapalenie płuc wykryto dopiero podczas sekcji – ujawnia Koburongo.

Zabójcza choroba

Dzieci i osoby starsze są szczególnie podatne na zapalenie płuc. Na świecie umiera na nie rocznie – według danych UNICEF – około miliona dzieci. W 2015 roku było to dokładnie 922 tys., co stanowi 16 proc. wszystkich zgonów dzieci poniżej piątego roku życia. UNICEF szacuje, że w Ugandzie choroba ta zabija rocznie około 24 tys. dzieci w wieku poniżej pięciu lat – u wielu z nich błędnie rozpoznaje się malarię

W Ugandzie, podobnie jak w wielu sąsiadujących z nią krajach, brakuje sprzętu diagnostycznego wykrywającego takie choroby jak zapalenie płuc, dlatego pracownicy służby zdrowia opierają się głównie na podstawowych badaniach klinicznych. Właśnie z tego powodu Oliwia Koburongo i cztery inne osoby wynalazły w 2014 roku Mama-Ope (Mother's Hope – Nadzieję dla matki): biomedyczną inteligentną kamizelkę, która wykrywa i analizuje objawy zapalenia płuc u dzieci, dając w ten sposób możliwość dokładniejszej diagnozy. Według Koburongo, absolwentki Wydziału Teletechnicznego na Uniwersytecie Makerere, zespół opracował prototyp, który jest trzykrotnie szybszy niż standardowy proces diagnostyczny w Ugandzie.

Według współtwórcy, Briana Turyabagye, również inżyniera specjalizującego się w teletechnice, kamizelka diagnozuje i mierzy, w jakim stopniu choroba zaatakowała płuca, a także śledzi rozwój choroby od momentu postawienia diagnozy.

Kamień milowy

Mama-Ope zdobyła drugą nagrodę w konkursie Big Ideas Innovation ogłoszonym w 2015 roku przez Uniwersytet w Berkeley w Kalifornii. Nagroda w wysokości 6500 USD została przeznaczona na kapitał początkowy, który zespół wykorzystał na opracowanie prototypu.

Wynalazcy starają się obecnie o certyfikat Ministerstwa Zdrowia Ugandy. Według dr Flavii Mpanga Kaggwa, specjalistki do spraw zdrowia przy UNICEF Uganda, „kamizelka musi być zatwierdzona przez władze nadzorujące, by mogła utrzymać się na rynku. – Sądzę, że może to być znakomite dodatkowe narzędzie do diagnozowania zapalenia płuc.

Po otrzymaniu certyfikatu zespół zamierza rozpocząć masową produkcję i dostarczać kamizelki do krajów Afryki Wschodniej, w cenie około 80 USD.

Tymczasem Mama-Ope zdobywa popularność na całym świecie – w marcu tego roku Brian Turyabagye gościł w Londynie na imprezie Pitch@Palace Africa, na zaproszenie Jego Królewskiej Wysokości Księcia Yorku. – Zamierzamy produkować kamizelki zasilane również energią słoneczną, która lepiej sprawdza się we wschodniej Afryce – mówi Turyabage.

Jak to działa

Tradycyjnie lekarze używają stetoskopu, by sprawdzić niepokojące szmery w płucach. Jeśli jednak podejrzewają malarię lub gruźlicę, które również powodują kłopoty z oddychaniem, może to prowadzić do błędnej diagnozy.

Na obecnym etapie zestaw Mama-Ope działa w następujący sposób: pracownik służby zdrowia zakłada dziecku kamizelkę, a czujniki wychwytują odgłosy z płuc, a także temperaturę ciała oraz rytm oddechu. Każdy czujnik jest przypisany do konkretnego objawu i w ciągu czterech minut dane są obliczane i przesyłane na aplikację w telefonie komórkowym, gdzie przeprowadzana jest diagnoza

– Przetwarzane informacje są przesyłane przez Bluetooth na aplikację mobilną, która analizuje je w zestawieniu z danymi porównawczymi, by oszacować stopień zaawansowania choroby – wyjaśnia Turyabagye.