W piątek spółka Centralny Port Komunikacyjny, odpowiedzialna za projekt Port Polska, poinformowała o odwołaniu dotychczasowego prezesa Filipa Czernickiego oraz wiceprezesa Dariusza Kusia.

Jak dowiedziała się „Rzeczpospolita”, decyzja to efekt wejścia projektu w nową fazę. Chodzi m.in. o prace projektowe i przygotowawcze do budowy tzw. Y, czyli połączenia kolejowego mającego umożliwić szybki transport pasażerów z nowego lotniska do Warszawy i Łodzi, a w późniejszym czasie także do Poznania i Wrocławia. Dworzec Kolei Dużej Prędkości, obok lotniska, ma być głównym elementem budowanego w Baranowie pod Warszawą Portu Polska.

Czytaj więcej

Baranów rzuca wyzwanie Wiedniowi i Pradze. Powstaje nowy hub Europy Środkowej

Komponent kolejowy nie dość, że jest integralną częścią projektu, to jest też oczkiem w głowie obecnego wiceministra infrastruktury oraz pełnomocnika rządu ds. CPK Piotra Malepszaka. Ten uchodzi za specjalistę od kolei, pochodzi z rodziny o wieloletnich kolejarskich tradycjach, kończył technikum kolejowe w Poznaniu. W latach 2008–2016 pracował w PKP, a w latach 2018–2020 wręcz w spółce CPK, gdzie był wiceprezesem ds. komponentu kolejowego.

Decyzja o odwołaniu Czernickiego i Kusia może więc wynikać z niesatysfakcjonujących efektów prac przygotowawczych przy budowie systemu dróg żelaznych. To, zdaje się, sugerował sam Malepszak, który w czerwcu – po objęciu stanowiska pełnomocnika rządu ds. CPK – na antenie Radia RMF mówił, że „jeśli ktoś się nie sprawdził, nie dowozi i nie realizuje celów, należy podziękować takiej osobie”.

Będzie aktualizacja harmonogramu przetargów

Dymisje prezesa i wiceprezesa CPK to nie jedyne istotne zmiany, jakie szykują się przy tym narodowym przedsięwzięciu transportowym. Jak dowiedziała się „Rz”, spółka „w najbliższym czasie” planuje opublikować zaktualizowany plan postępowań przetargowych na 2026 r.

Rewolucji jednak nie będzie, bo jak słyszymy ze spółki, będzie to raczej dostosowanie do bieżącego stanu przygotowań poszczególnych przetargów. „Plan postępowań jest aktualizowany wraz z postępem prac projektowych, uzyskiwaniem kolejnych decyzji administracyjnych oraz zakończeniem przygotowania dokumentacji dla poszczególnych postępowań” – tłumaczy CPK.

Tu do tej pory najgłośniej było o kolejnych fazach przygotowań do budowy samego portu lotniczego. W ostatnich miesiącach zostały ogłoszone lub znajdują się w zaawansowanej fazie postępowania przetargi m.in. na system kontroli bezpieczeństwa, projektowanie i budowę dróg dojazdowych oraz zasilanie docelowe dla nowego lotniska. Spółka podpisała też umowy na budowę systemu obsługi bagażu oraz na prace fundamentowe pod terminal pasażerski.

Jeśli chodzi o komponent kolejowy, to rozpoczęły się już rozmowy – w tzw. dialogu konkurencyjnym – w sprawie budowy tunelu i dworca kolejowego pod lotniskiem. Trwają również postępowania dotyczące budowy pierwszej części Kolei Dużych Prędkości na linii Warszawa–Łódź: chodzi o odcinki Kotowice–Lotnisko oraz Lotnisko–Bolimów.

Trzy lata przetargowej ofensywy

Zgodnie z obecnym harmonogramem zamówień, największa część programu zakupowego przypada na lata 2026–2028.

Jeszcze w tym roku mają zostać wybrani wykonawcy na roboty budowlane dla terminala pasażerskiego, budowę infrastruktury powietrznej typu airside i ziemnej landside, budowę układu drogowego lotniska i budowę dworca autobusowego.

W 2027 r. planowane są kolejne strategiczne kontrakty obejmujące m.in. budowę wieży kontroli ruchu lotniczego, infrastruktury energetycznej, terminala towarowego i bazy paliw. Z kolei rok 2028 obejmie przede wszystkim kontrakty związane z budową obiektów towarzyszących lotnisku, strefy cargo i garażu wielopoziomowego.

W przypadku budowy linii „Y” KDP przetargi – wedle obecnego scenariusza – mają być rozstrzygane etapami do 2028 r. Również etapowane mają być finalizacje prac budowlanych. Główny fragment „Y”, czyli linia Warszawa–Lotnisko–Łódź, ma być oddany do ruchu do końca 2032 r. Odnogi z Łodzi do Poznania i z Łodzi do Wrocławia – które będą rozchodzić się na północ i południe w okolicach Sieradza – mają być gotowe trzy lata później, czyli w 2035 r.

Ile będzie kosztować Port Polska?

Zgodnie z szacunkami spółki CPK, to właśnie poszczególne elementy budowy sieci KDP łączącej stolicę z trzecim, czwartym i piątym najludniejszym miastem Polski, mają być najdroższymi pojedynczymi zamówieniami. W niektórych przypadkach zamawiający będzie za nie płacił powyżej 5 mld zł. Na taki koszt szacowana jest budowa torów na odcinkach Sieradz–Pleszew i Pleszew–Poznań. Oba postępowania przetargowe przewidziane są na II połowę 2027 r.

Rok później, w II połowie 2028 r., mają być wszczęte przetargi na trzy kolejne odcinki KDP: Łódź–Sieradz, Sieradz–Kępno oraz Kępno–Czernica Wrocławska. Tu również każde z zamówień – wedle szacunków inwestora, czyli spółki CPK – ma przekraczać 5 mld zł.

Spółka CPK w przesłanym nam komentarzu zastrzega jednak, że plan postępowań jest aktualizowany na bieżąco wraz z postępem inwestycji i uzyskiwaniem kolejnych decyzji administracyjnych, a przedziały wartości poszczególnych zamówień są „orientacyjne, a nie ostateczne”.

„Z tego względu nie publikujemy zestawienia pokazującego, jaka część wartości programu zakupowego została już objęta ogłoszonymi postępowaniami, a jaka pozostaje do uruchomienia, ponieważ na podstawie planu nie jest możliwe rzetelne wyliczenie procentowego zaawansowania programu zakupowego” – pisze spółka.

Zgodnie z założeniami budżet całej inwestycji Port Polska ma wynieść 132 mld zł, z czego komponent lotniskowy ma pochłonąć ok. 1/3 tych kosztów, czyli 42 mld zł. Jedyny przetarg związany bezpośrednio z portem lotniczym, którego wartość inwestor wycenia na „powyżej 5 mld zł”, dotyczy infrastruktury lotniskowej w obszarze airside i landside.

Pierwsze samoloty z lotniska w Baranowie mają wystartować pod koniec 2032 r., a więc w tym samym czasie, kiedy pasażerom zostanie oddane do użytkowania połączenie kolejowe Warszawa–Lotnisko–Łódź.

Przetargi kolejowe priorytetem nowego kierownictwa?

Planowana aktualizacja harmonogramu przetargów może jednak przyspieszyć wspomniane plany. Znając słabość do transportu kolejowego obecnego pełnomocnika rządu ds. CPK można zakładać, że priorytetem dla nowego zarządu CPK będzie właśnie komponent szynowy. I być może wybór nowego kierownictwa spółki będzie dokonany pod tym kątem.

Czytaj więcej

Polskie Porty Lotnicze: Modernizacja Lotniska Chopina wchodzi w decydującą fazę

Takie spojrzenie wspiera wyjaśnienie zmian personalnych z piątku. Przypomnijmy – w przesłanym „Rzeczpospolitej” komentarzu CPK poinformowała, że „decyzja rady nadzorczej to efekt wejścia projektu (…) w fazę wzrostu zakresu prac budowlanych związanych z budową (…) magistrali szybkiej kolei Warszawa–Łódź–Wrocław/Poznań i nowego lotniska”.

Do czasu wyboru nowego prezesa spółką kierować będzie Marcin Michalski, członek zarządu CPK od kwietnia 2024 r. Wcześniej przez ponad 20 lat związany był z branżą bankową – pracował m.in. w Banku Ochrony Środowiska oraz w Banku Gospodarstwa Krajowego.